Chuyên gia khuyến cáo các nguy cơ khi tìm “bác sĩ google” điều trị rối loạn tâm lý, tâm thần

Nhiều F0 khỏi bệnh đi khám sức khỏe tâm thần

Chia sẻ tại buổi họp báo ra mắt ứng dụng hỗ trợ tâm lý DR.PSY, Ths.BS tâm thần Bùi Phương Thảo (Bệnh viện tâm thần Ban Ngày Mai Hương) cho biết, tâm thần là một bệnh phổ biến trong cộng đồng. Ở nước ta, vấn đề sức khỏe tâm thần những năm gần đây đã được nhiều người quan tâm hơn. Đặc biệt, đại dịch COVID-19 trong 2 năm qua đã cho thấy tình trạng vấn đề sức khỏe tâm thần trầm trọng hơn. Nhiều người rơi vào trạng thái stress, sang chấn tâm lý nặng nề, kéo dài gây ra những rối nhiễu tâm lý.

"Lượng công việc của tôi và số bệnh nhân cần khám chữa bệnh trong 2 năm qua tăng lên rất nhiều. Đặc biệt, các nhóm bệnh lo âu, trầm cảm, nghiện game internet ở trẻ em, các rối loạn ám ảnh sợ… là ảnh hưởng phổ biến trong thời gian dịch bệnh giãn cách. Nhiều bệnh nhân F0 đã khỏi bệnh đã tìm đến bác sĩ tâm thần. Những bệnh nhân tìm gặp bác sĩ có nhiều dạng như ám ảnh sợ xã hội, buồn chán, trí nhớ suy giảm, tự ti…"- BS Thảo cho hay.

Theo một khảo sát tại Bệnh viện Hồi sức COVID-19 Tp. Thủ Đức từ tháng 9 cho thấy 53,3% bệnh nhân tại đây bị rối loạn lo âu, 16,7% stress và 20% trầm cảm. Đặc biệt những bệnh nhân nặng phải thở máy, tỉ lệ trầm cảm và rối loạn lo âu lên tới 66,7%. Khoảng 67% bệnh nhân mong muốn được tư vấn, điều trị tâm thần.

TS. Nguyễn Bá Đạt - Giảng viên khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQGHN) cho biết, đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng toàn bộ đến mọi mặt xã hội. COVID-19 không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra những rối loạn tâm thần nhưng lại là một trong những yếu tố thêm vào để khởi phát một rối loạn tâm thần như trầm cảm, stress, rối loạn giấc ngủ… Nhiều trẻ em cũng bị ảnh hưởng. Khi trẻ không được đến trường trong thời gian giãn cách, người thân của trẻ cũng gặp những thách thức kinh tế, sự căng thẳng của cha mẹ cũng dồn sang gây sự căng thẳng cho trẻ em…

Nguy cơ khi "tự mình làm chuyên gia"

Khi gặp phải vấn đề sức khỏe hay tâm lý đáng nói nhiều trường hợp thay vì tìm bác sĩ tư vấn lại lên mạng tra hoặc hỏi rồi "tự mình làm chuyên gia" điều trị. Chuyên gia tâm lý Nguyễn Ngọc Hoàng, Giám Đốc Công ty TNHH Nghiên cứu và Ứng dụng tâm lý DR.PSY cho rằng, việc thăm khám và điều trị các rối loạn tâm lý, tâm thần mà không xem xét một cách tổng thể thì chẳng khác nào "thầy bói xem voi".

Có nhiều người gặp vấn đề tâm lý trong thời gian dài mới tìm đến bác sĩ để điều trị. Có những người gặp vấn đề tâm lý như lo âu, buồn rầu, sợ hãi… kéo dài, thậm chí vài năm. Khi tình trạng nặng, thậm chí có ý định tự tử mới tìm đến bác sĩ tâm lý để nhờ tư vấn. Để đánh giá tình trạng bệnh cần có lộ trình thăm khám kỹ càng, như hỏi chuyện lâm sàng, quan sát, để đánh giá kết quả bài test có đúng không. Việc tự ý còn dẫn tới nguy cơ bệnh tình trầm trọng hơn, thậm chí dễ ảnh hưởng tính mạng khi không được can thiệp kịp.

TS. Nguyễn Bá Đạt khuyên, không phải lúc nào chúng ta gặp rối loạn về mặt tâm lý hoặc các chứng bệnh tâm thần mới cần gặp các chuyên gia chăm sóc sức khỏe tâm thần. Trong cuộc sống hàng ngày nếu cảm thấy mệt mỏi, chán nản, không vui, không được hạnh phúc hoặc là không còn làm chủ được những hành vi, cách ứng xử và những cảm xúc… nên tới gặp các cái nhà tâm lý làm công việc tham vấn, trị liệu tâm lý, tư vấn tâm lý để nhận sự hỗ trợ về mặt tâm lý. Họ là những người có kĩ năng, kinh nghiệm. Khi gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, không nên tìm kiếm thông tin không chính thống trên mạng để tự điều trị, kéo dài thời gian dẫn đến tình trạng tâm lý trầm trọng hơn.

Kết nối chuyên gia tâm lý qua ứng dụng công nghệ

Với những người trầm uất, trầm cảm nặng, thiếu liên kết xã hội, việc được lắng nghe, tâm sự và chia sẻ là rất quan trọng. Hiện nay có nhiều nhóm bác sĩ tư vấn miễn phí tâm lý cho các bệnh nhân điều trị khỏi COVID hay ứng dụng khám, điều trị từ xa. Các bác sĩ tâm thần và các chuyên gia tâm lý sẽ có những kỹ thuật và kỹ năng, kiến thức để giúp cho mọi người khi chia sẻ câu chuyện của mình thì họ có thể tự vượt qua được những cảm xúc tiêu cực, những điều họ đang gặp phải…

Ứng dụng công nghệ đầu tiên tại Việt Nam - ứng dụng Dr.PSY vừa ra mắt ngày 9/1 giúp kết nối các chuyên gia tâm lý và bác sĩ tâm thần cùng tham gia vào lĩnh vực tham vấn, điều trị các rối loạn tâm lý, tâm thần. Ra đời lúc dịch bệnh căng thẳng nhất, ứng dụng đã có 6.200 lượt tải, 5.600 khách hàng đã được hỗ trợ về tâm lý, tâm thần không thể đi khám trực tiếp mùa dịch.

Với ứng dụng công nghệ này, người dân có thể đặt lịch và tham gia thăm khám, tham vấn, trị liệu tâm lý, tâm thần với các bác sĩ tâm thần, chuyên gia, chuyên viên tâm lý với nhiều hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến qua nhắn tin, gọi điện thoại, video call. Cùng với đó, ứng dụng còn cung cấp nhiều dịch vụ khác như đào tạo kiến thức chuyên ngành; hướng nghiệp cho thanh thiếu niên; đánh giá trí tuệ cho trẻ nhỏ; huấn luyện kỹ năng làm chủ và phát triển bản thân. Đây cũng là diễn đàn để cộng đồng người cùng mối quan ngại, cùng cảnh ngộ về sức khỏe tâm thần kết nối, hỗ trợ nhau giải tỏa căng thẳng.

Chuyên gia Nguyễn Bá Đạt cho rằng, các nhà chuyên môn hay cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần nói chung, cơ sở cung cấp tham vấn trị liệu tâm lý nói riêng đã sử dụng nền tảng kĩ thuật số. Ví dụ như các trang website, tin nhắn, zoom hoặc app Dr.PSY… Hiệu quả của cung cấp dịch dụ theo các đánh giá về chất lượng dịch vụ, các nhà chuyên môn nhận thấy chất lượng của dịch vụ trực tuyến và tham vấn trị liệu trực tiếp là tương ứng với nhau.

Những cơ sở cung cấp dịch vụ trực tuyến còn có ưu điểm nổi trội, nhất là trong thời điểm này dịch bệnh được khuyến cáo là giữ khoảng cách. Thứ 2, cung cấp dịch vụ tham vấn trị liệu tâm lý ở xa được. Ngoài ra, với những trường hợp ngại gặp mặt trực tiếp thì vẫn có thể nói chuyện với các chuyên gia tâm lý, tâm thần có kinh nghiệm… Chính điều này tạo ra sự thoải mái, an tâm nhất định với họ để họ có thể chia sẻ câu chuyện của mình, nhận được dịch vụ hiệu quả.

Những đứa trẻ hóa tâm thần vì gánh nặng con ngoan trò giỏi

Vốn luôn là ngôi sao trong lớp những năm cấp 1, cấp 2, Trâm sốc khi vào lớp chuyên, cô bé luôn mờ nhạt ở tốp cuối.