Công nhận 2 bảo vật Quốc gia tại khu Di tích Lam Kinh

| Xã hội

GiadinhNet – Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định công nhận Bia Khôn Nguyên Chí Đức Chi Bi ( Bia Quang Thục Hoàng Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao) tại khu Di tích lam Kinh là Bảo vật Quốc Gia.

 

 

Toàn cảnh Bia Khôn Nguyên Chí Đức Chi Bi
Toàn cảnh Bia Khôn Nguyên Chí Đức Chi Bi

 

Quang Thục Hoàng Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao sinh năm 1420, người xã Động Bàng, nay thuộc Đồng Phang, xã Định Hòa (Yên Định). Bà là phụ nữ tiêu biểu, dòng dõi gia tộc lớn, ông, bà, bố, mẹ đều là quan. Cha là Ngô Từ - gia thần của vua Lê Thái Tổ, Ngô Thị Ngọc Dao theo chị vào nội đình, vua Lê Thái Tông trông thấy gọi cho vào làm cung tần ở hậu cung.

Tháng 6 năm Đại Bảo thứ nhất (1440) bà được phong làm Tiệp Dư ở cung Khánh Phương. Vì lúc bấy giờ triều thần đố kỵ, bà phải rời cung đến ở chùa Huy Văn (nay là phố Hàng Bột, Hà Nội), được sự giúp đỡ của vợ chồng quan hành khiển Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ và mọi người trong chùa, bà nhanh chóng hòa mình vào cuộc sống đạm bạc nơi cửa Phật.

Bà sinh ra Tư Thành (sau này là Lê Thánh Tông). Khi Lê Tư Thành chưa đầy tháng tuổi thì vua Lê Thái Tông qua đời, bà ở góa nuôi con, sống xa chốn cung đình, gần gũi nhân dân, bà tự rèn luyện thực hành đạo đức làm gương cho con và mọi người.

Năm 1460, sau nhiều loạn lạc trong triều đình, các công thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt đã tôn lập Tư Thành lên làm vua, bà được tôn làm Hoàng Thái hậu. Đến khi ở ngôi cao, tuổi đã già, Hoàng Thái hậu vẫn luôn coi trọng việc giáo dục và lưu truyền cho thế hệ sau tính hiếu học, sống cần kiệm. Hoàng Thái hậu được tôn vinh là người phụ nữ giỏi, giàu lòng khoan dung, đức độ, có đầy đủ tư chất của “Công, dung, ngôn, hạnh”. Điều đặc biệt là ở Thái hậu tuy đã già, nhưng tóc không bạc, răng không rụng, mắt không mờ, dáng mạo không suy, tự có sắc thái riêng, như người chừng 40 tuổi vậy”

Năm Bính Thìn (1496) Thái hậu mắc bệnh rồi qua đời ở điện Thừa Hoa, thọ 76 tuổi, truy tôn là Quang Thục Hoàng Thái hậu. Sau khi bà mất được đưa về an táng tại Sơn Lăng (Lam Kinh). Ngoài việc xây lăng, đắp mộ, còn dựng tấm bia lớn để ghi lại lai lịch, công đức.

Bia tạc bằng đá xanh nguyên khối, trọng lượng khoảng 13 tấn (rộng 1,92m, dài 2,75m, cao 2,8m, dày 0,27m) đặt trên lưng một con rùa lớn., hai mặt bia đều khắc chữ Hán, tên bia viết theo lối chữ triện, nội dung bia viết theo lối chữ khải chân phương. Mặt trước, xung quanh diềm bia mỗi bên khắc 2 đường chỉ chìm và 2 đường chỉ nổi chạy song song theo chiều dài từ đỉnh bia đến đế bia. Khoảng cách giữa các đường chỉ khắc nổi 24 rồng yên ngựa, hai bên mỗi bên khắc 9 rồng, miệng nhả ngọc hướng về đỉnh bia chầu vào mặt nguyệt. Dưới chân đế bia khắc 6 rồng, mỗi bên 3 rồng chầu vào mặt nguyệt xen lẫn hình vân mây và các đao lửa xoắn ngược kim đồng hồ, tượng trưng cho bầu trời. Phía dưới đỉnh trán bia ở giữa khắc rồng ổ uốn lượn, mặt hướng ra phía trước, thân có vẩy, bàn tay rồng lộ rõ 5 móng. Hai bên khắc 2 rồng nhỏ trong tư thế vươn cao chầu vào hình vuông, giữa thân rồng khắc lồng vân mây, phía ngoài vân mây trang trí hình lá đề móc câu, chóp lá đề trang trí hoa cúc dây cách điệu. Phía dưới rồng khắc 1 đường chỉ, phía trên và phía dưới khắc 4 đường chỉ nổi và 4 đường chỉ chìm, khoảng cách giữa các đường chỉ là: 0,32m khắc tên của bia theo hàng ngang gồm 6 chữ theo lối chữ Triện. “Khôn Nguyên Chí Đức Chi Bi ”. Nội dung văn bia viết theo lối chữ Khải chân phương khoảng 70 dòng, 3.000 chữ, ghi về gia tộc, ngày sinh, ngày mất và sự nghiệp, công lao của Quang Thục Hoàng Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao, đức độ sánh ngang với trời đất, công lao rạng danh cả 3 vua. Điều đặc biệt, trong một tấm bia lại có tới 36 bài thơ họa ca ngợi Hoàng Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao.

 

Bà Bùi Thị Tuyết, Trưởng phòng nghiệp vụ Khu di tích Lam Kinh đang giới thiệu về tấm Bia
Bà Bùi Thị Tuyết, Trưởng phòng nghiệp vụ Khu di tích Lam Kinh đang giới thiệu về tấm Bia

 

Bia Hoàng Thái Hậu Ngô Thị Ngọc Dao là một tài liệu quý để nghiên cứu về nghệ thuật trang trí, điêu khắc về Hoàng hậu ở Việt Nam thời Lê Sơ. Với nghệ thuật điêu khắc, trang trí cầu kỳ, công phu, tỷ mỷ có sự bố cục chặt chẽ, hình mẫu trọn vẹn, sự linh hoạt và thanh tú về đường nét....

Với lối trang trí kiến trúc nghệ thuật độc đáo, tinh xảo, bia mang phong cách nghệ thuật thời Lê Sơ. Một mặt, kế thừa những tinh hoa truyền thống trong mỹ thuật thời Lý - Trần. Mặt khác, do sự thay đổi hoàn cảnh xã hội thời Lê Sơ nên bia mang một phong cách riêng, là tiền đề cho một thời đại huy hoàng của nghệ thuật kiến trúc cung đình, biểu hiện rõ nét quyền uy trên các đường nét trang trí rồng, hoa cúc mãn khai, đao lửa…

Trước đó cũng tại Khu di tích Lam Kinh bia Vĩnh Lăng được xem là tấm bia “độc nhất vô nhị”, vừa mang tính giáo dục truyền thống cho hậu thế và là tài liệu quý khi nghiên cứu về nghệ thuật trang trí, điêu khắc dưới thời Lê Sơ đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia.

Ngọc Hưng

 

Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tags:

Cùng chuyên mục

Tuổi nghỉ hưu và thời điểm hưởng lương hưu năm 2027

Tuổi nghỉ hưu và thời điểm hưởng lương hưu năm 2027

Đời sống -

GĐXH - Trong năm 2027, tuổi nghỉ hưu của người lao động làm việc trong điều kiện lao động bình thường tiếp tục tăng theo lộ trình tại Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 135/2020/NĐ-CP? Dưới đây là thông tin chi tiết bạn đọc có thể tham khảo.

Tin sáng 21/11: Tất cả người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước chú ý thông tin mới nhất từ 2027; Miền Bắc lại đón không khí lạnh mạnh, trời rét đậm

Tin sáng 21/11: Tất cả người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước chú ý thông tin mới nhất từ 2027; Miền Bắc lại đón không khí lạnh mạnh, trời rét đậm

Thời sự -

GĐXH - Người dân có lương hưu, trợ cấp trên cả nước cần lưu ý gì trong năm 2027? Dự báo ngay đầu tuần tới (từ đêm 23/11), nước ta có khả năng đón một đợt không khí lạnh cường độ mạnh, khiến nền nhiệt miền Bắc giảm sâu.

Ninh Bình: Từ chỉ đạo quyết liệt đến chuyển biến trong quản lý bến bãi ven sông

Ninh Bình: Từ chỉ đạo quyết liệt đến chuyển biến trong quản lý bến bãi ven sông

Đời sống -

GĐXH - Với tinh thần chủ động, quyết liệt, chính quyền các cấp tỉnh Ninh Bình đang từng bước lập lại trật tự trong hoạt động tập kết, kinh doanh vật liệu xây dựng ven sông. Nhiều biện pháp quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm đã được triển khai, mang lại những chuyển biến tích cực tại địa phương.

Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026: Hà Nội tăng cường điểm trông giữ xe và nhà vệ sinh công cộng phục vụ người dân, du khách

Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026: Hà Nội tăng cường điểm trông giữ xe và nhà vệ sinh công cộng phục vụ người dân, du khách

Xã hội -

GĐXH - Nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu của người dân và du khách tham dự Lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 diễn ra vào ngày 21/11, UBND phường Hoàn Kiếm đã đồng loạt bố trí thêm nhiều điểm trông giữ phương tiện (bao gồm cả điểm miễn phí) cùng hệ thống nhà vệ sinh công cộng quanh không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm.

Cô gái xương thủy tinh và hành trình 22 năm gieo chữ miễn phí ở Ninh Bình

Cô gái xương thủy tinh và hành trình 22 năm gieo chữ miễn phí ở Ninh Bình

Giáo dục -

Hành trình trở thành "cô giáo" của chị Nguyễn Thị Ngọc Tâm (SN 1990, trú xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình) không giống với bất kỳ ai. Mắc bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, chị phải chịu đựng những lần gãy xương nhiều không đến xuể và chẳng thể đi lại. Thế nhưng, với khát khao cháy bỏng được trở thành cô giáo, suốt 22 năm qua, chị vẫn bền bỉ với lớp học "5 không", truyền cảm hứng và dạy học miễn phí cho các em học sinh.

Từ hôm nay (20/11), Hà Nội điều chỉnh rào chắn đường Cổ Linh, người dân cần chú ý lộ trình đi lại

Từ hôm nay (20/11), Hà Nội điều chỉnh rào chắn đường Cổ Linh, người dân cần chú ý lộ trình đi lại

Thời sự -

GĐXH - Từ hôm nay (20/11) đến hết ngày 30/1/2027, Sở Xây dựng Hà Nội chính thức áp dụng phương án điều chỉnh rào chắn, phân luồng giao thông trên tuyến đường Cổ Linh (địa bàn phường Long Biên) để phục vụ thi công dự án đường trên cao kết nối cao tốc Hà Nội - Hải Phòng.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.