Công tác dân số nhận được sự đồng thuận của cả xã hội
GiadinhNet - "Năm 2010 là một năm có nhiều thách thức lớn, với nhiều khó khăn bộn bề của năm cũ cùng những vấn đề mới nảy sinh. Song với sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời, sát sao của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Bộ Y tế…, sự nỗ lực của cả hệ thống, ngành dân số gặt hái được nhiều kết quả tốt đẹp". TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ chia sẻ với PV Báo GĐ&XH nhân dịp năm mới.
|
Ngành Dân số đã hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu do Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và Chiến lược Dân số đã đề ra: Quy mô dân số nước ta đến hết năm 2010 là 86,9 triệu người (chỉ tiêu đề ra là dưới 89 triệu người), tỉ lệ gia tăng dân số là 1,03% (chỉ tiêu là 1,14%). Đây là những con số hết sức quan trọng góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội nói chung, góp phần nâng cao thu nhập GDP bình quân đầu người nói riêng. |
- Năm 2010 là năm thứ 2 liên tiếp, ngành Dân số đạt chỉ tiêu Quốc hội giao và là năm đầu tiên vượt chỉ tiêu: Tỷ suất sinh thô giảm 0,3%o, vượt 50% chỉ tiêu giảm sinh Quốc hội giao (0,2%o). Đây cũng là năm, công tác DS-KHHGĐ chuyển hướng từ số lượng sang chất lượng - tập trung nâng cao chất lượng dân số qua các mô hình, dự án: Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân; Sàng lọc trước sinh và sơ sinh; Can thiệp giảm tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại một số tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số; Đề án nâng cao chất lượng dân số của đồng bào Cống, Mảng, La Hủ, Si La; Can thiệp giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh...
Một kết quả đáng ghi nhận nữa là tính đến thời điểm hiện nay, sau hơn 10 năm triển khai, 1 tỉ sản phẩm phương tiện tránh thai (PTTT) đã được tiếp thị xã hội (TTXH) đến người dân. Điều này có ý nghĩa rất lớn khi nhu cầu các PTTT ngày càng lớn do số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15 - 49 tuổi) ở nước ta tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới.
Truyền thông - biện pháp hàng đầu chuyển đổi hành vi
|
Đẩy mạnh truyền thông, tạo đồng thuận tích cực
Năm 2010 là năm các thông tin về DS-KHHGĐ được đăng tải thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng từ Trung ương xuống cơ sở, thu hút sự chú ý và tạo dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực đối với mọi tầng lớp nhân dân.
Riêng ở Trung ương đã thực hiện hàng chục cuộc hội thảo cung cấp thông tin tới các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các nhà hoạch định chính sách quốc gia; hàng trăm chương trình phát trên các kênh Truyền hình Trung ương, Đài tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam; hàng ngàn bài báo được đăng tải trên các báo viết, các trang thông tin điện tử; hàng ngàn các băng rôn, khẩu hiệu cùng với một hệ thống truyền thông của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, của 160.000 cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số ở cơ sở đã tập trung tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nêu gương những điển hình tiên tiến, những cách làm hay cần nhân rộng về công tác DS-KHHGĐ. |
- Mặc dù đã đạt được những thành quả rất đáng ghi nhận nhưng công tác DS-KHHGĐ vẫn đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức. Hiện nay, qui mô dân số nước ta đã 86,9 triệu người, mật độ dân số 260 người/km2, đứng thứ 13 thế giới về quy mô dân số và là một trong những nước có mật độ dân số rất cao. Cùng đó là số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang tiếp tục tăng nhanh và sẽ đạt cực đại vào năm 2020 - 2025, vì vậy dù đã đạt mức sinh thay thế nhưng dân số nước ta vẫn cứ tiếp tục gia tăng trong khoảng 30 năm nữa theo "đà tăng dân số" của quy luật nhân khẩu học.
Mức sinh thay thế đã đạt được nhưng chưa thực sự vững chắc, vẫn còn tới 28/63 tỉnh, thành phố (chiếm 34% dân số cả nước) chưa đạt mức sinh thay thế; Mật độ dân số cao, qui mô dân số lớn và tiếp tục tăng bình quân mỗi năm tăng gần một triệu người - tương đương với số dân một tỉnh trung bình, vẫn là một thách thức đối với các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội;
Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng trầm trọng và trở thành một vấn đề lớn của xã hội; nếu không được khống chế ngay từ bây giờ thì trong vài thập kỷ tới sẽ dẫn đến tình trạng thừa nam thiếu nữ như một số quốc gia trong khu vực đang phải gánh chịu, điều này dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng về mặt xã hội, thậm chí có những hệ lụy cả về an ninh chính trị.
Công tác truyền thông, giáo dục được coi là một trong những biện pháp hàng đầu nhằm chuyển đổi hành vi, để người dân tự nguyện thực hiện chính sách dân số. Đứng trước những thách thức mới, Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ có những định hướng gì mới để truyền thông phù hợp và hiệu quả, thưa ông?
- Bản chất của công tác DS-KHHGĐ là một "cuộc vận động lớn", vì vậy chúng ta phải tiếp tục tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục mọi người dân hiểu cho đúng và thực hiện thật tốt chính sách dân số của Đảng và Nhà nước, phải làm sao đưa những chủ trương quan điểm của Đảng về chính sách dân số trở thành ý nguyện của mỗi người dân. Các thông điệp tuyên truyền, vận động được đưa ra trong thời gian tới cần ngắn gọn, sắc bén, dung dị, dễ hiểu, dễ nhớ.
 |
|
Truyền thông dân số "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để người dân hiểu ích lợi của công tác DS - KHHGĐ. |
Nắm bắt lợi thế, vượt qua thách thức
 |
|
Thời kỳ dân số Vàng, nguồn lao động lớn, đây là cơ hội để chúng ta "cất cánh". |
Chúng ta vẫn đề cập nhiều đến cơ hội cũng như thách thức của giai đoạn "dân số vàng", "già hóa dân số". Theo ông, cần hiểu như thế nào để có thể vượt qua được khó khăn, nắm bắt được lợi thế của chính những thách thức này?
- Vấn đề già hóa dân số đang là thách thức không nhỏ. Trong khi các nước trên thế giới phải trải qua nhiều thập kỷ thì Việt Nam chỉ mất có 3 năm (từ 2005 - 2008) đã chuyển từ cơ cấu dân số trẻ sang giai đoạn già hóa dân số.
Nước ta bắt đầu bước vào cơ cấu dân số vàng, với một lợi thế rất lớn, mỗi một năm chúng ta có khoảng 1,2 đến 1,3 triệu người bước vào độ tuổi lao động. Đó là nguồn lao động rất lớn mà nhiều nước mong muốn. Nếu giải quyết tốt công ăn việc làm cho họ thì đây là cơ hội để ta "cất cánh" như các "con rồng" đã trải qua. Ngược lại, sẽ tạo ra gánh nặng, thách thức đối với xã hội bởi đây cũng là những đối tượng dễ bị vấp váp, sa ngã, mắc vào các tệ nạn xã hội như nghiện hút, trộm cắp, đánh bạc, các tệ nạn xã hội khác, kèm theo nó là dịch bệnh HIV/AIDS...
Để nắm bắt, tận dụng cơ hội "dân số vàng" cần đưa ra các thông điệp: Muốn đi tắt đón đầu theo định hướng của Đảng đã chỉ ra, muốn cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới thì còn con đường nào khác là phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cạnh tranh bằng lao động có trình độ, chất xám cao.
Trân trọng cảm ơn ông!
|
Sự thành công của công tác DS-KHHGĐ là nỗ lực của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của các bộ, ngành, đoàn thể, người dân, các tổ chức quốc tế cùng nỗ lực của những người làm công tác dân số. Đảng, Quốc hội, Chính phủ luôn coi công tác dân số là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển của đất nước. Trong năm 2010, công tác DS-KHHGĐ nhận được nhiều quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước qua các chủ trương, chính sách. Chương trình Mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ vừa được Quốc hội thông qua nhằm mục tiêu: Chủ động duy trì mức sinh thấp hợp lý để quy mô dân số sớm ổn định trong khoảng 115-120 triệu người vào giữa thế kỷ 21; Nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2161/QĐ-TTg lấy tháng 12 hằng năm là Tháng Hành động Quốc gia về Dân số nhằm nâng cao nhận thức và tăng cường trách nhiệm đối với công tác Dân số của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Cũng trong năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 612/QĐ-TTg về việc giải quyết chế độ đối với cán bộ DS-KHHGĐ xã, phường, thị trấn phải nghỉ việc do sắp xếp lại tổ chức. Đây là Quyết định có ý nghĩa to lớn, ghi nhận sự đóng góp của những người làm công tác dân số ở cơ sở với công tác DS-KHHGĐ - những người đã và đang ngày đêm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", góp phần quan trọng tạo nên thành công của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua.
Đóng góp vào sự thành công của công tác dân số phải kể đến một lực lượng rất quan trọng - đó là những cán bộ, cộng tác viên dân số ở cơ sở - những người ngày đêm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục người dân tự nguyện tham gia công tác DS-KHHGĐ. Nhân dịp này, chúng tôi xin gửi lời tri ân, lời chúc sức khỏe, hạnh phúc tới toàn thể các cấp ủy Đảng, chính quyền đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao; các bộ, ban, ngành, đoàn thể và cộng đồng đã phối hợp, tham gia chặt chẽ đối với công tác DS-KHHGĐ, tới toàn thể những người làm công tác DS-KHHGĐ ở cơ sở đã hết lòng vì sự nghiệp dân số, vì hạnh phúc và sức khỏe của người dân, vì sự phát triển của quê hương, đất nước. |
Hà Nội: Dùng Facebook ảo đặt ship COD đồ điện tử cao cấp để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản
Pháp luật - 32 phút trướcGĐXH - Để phục vụ công tác điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Công an phường Từ Liêm (Hà Nội) vừa phát đi thông báo tìm các cá nhân, doanh nghiệp là bị hại của đối tượng Nguyễn Tiến Đạt. Thủ đoạn của Đạt là dùng Facebook ảo đặt mua robot hút bụi, máy lọc không khí qua hình thức ship COD rồi tìm cách chiếm đoạt.
Lạng Sơn: Kết đắng cho tài xế ô tô đi kiểu 'khôn lỏi', vượt ẩu trên Quốc lộ 1
Pháp luật - 1 giờ trướcGĐXH - Từ đoạn video do người dân ghi lại và chia sẻ trên mạng xã hội, lực lượng CSGT Công an tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng vào cuộc xác minh, lập biên bản xử phạt một tài xế ô tô con mang biển kiểm soát Hà Nội về hành vi vượt xe trái quy định trên Quốc lộ 1.
Top 4 con giáp nữ cá tính, mạnh mẽ, không cần dựa dẫm vẫn sống rực rỡ
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Không chỉ mạnh mẽ, những con giáp nữ dưới đây luôn chủ động làm chủ cuộc đời, dám theo đuổi ước mơ và xây dựng thành công bằng chính năng lực của mình.
Bắt ổ nhóm giả danh cán bộ công an, toà án chiếm đoạt hơn 250 tỷ đồng
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Ninh Bình vừa triệt phá thành công đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng hoạt động xuyên quốc gia. Cơ quan điều tra xác định đường dây đã lừa đảo hàng trăm vụ, chiếm đoạt hơn 250 tỷ đồng.
Miền Bắc tiếp tục hứng chịu những trận mưa như trút nước, nơi nào là tâm điểm mưa lớn?
Thời sự - 2 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, do rãnh áp thấp kết hợp với hội tụ gió trên cao, khu vực Bắc Bộ tiếp tục có mưa to trên diện rộng. Lượng mưa phổ biến từ 20-40mm, có những nơi mưa rất to trên 120mm.
Ba trường chuyên hạ điểm, tuyển bổ sung lớp 10; trường "top" liệu có điều chỉnh?
Giáo dục - 3 giờ trướcSau đợt xác nhận nhập học đầu tiên, ba trường chuyên tại Hà Nội công bố tuyển bổ sung, điều chỉnh giảm điểm trúng tuyển hoặc hạ điểm chuẩn. Với các trường THPT công lập, việc có điều chỉnh điểm chuẩn sẽ được xác định sau khi kết thúc xác nhận nhập học, dù nhiều trường tốp đầu từng hạ điểm những năm trước.
Xe tải lao xuống taluy sâu 20m ở Sơn La, 2 người tử vong
Thời sự - 3 giờ trướcXe tải chở 3 người lao xuống taluy âm sâu khoảng 20m trên Quốc lộ 37 qua Sơn La trong đêm 27/6, khiến 2 người tử vong, 1 người bị thương phải nhập viện cấp cứu.
Tin sáng 27/6: Những khu vực mưa to sáng 27/6; Số người hưởng lương hưu tiếp tục tăng
Thời sự - 4 giờ trướcGĐXH - Cơ quan khí tượng cảnh báo, sáng 27/6, một số khu vực có mưa, mưa vừa, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; Sau gần 1 năm thực hiện Luật BHXH 2024, số người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng tiếp tục tăng...
Thông báo quan trọng về cách tính lương hưu, trợ cấp mới nhất từ 1/7/2026
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là công thức tính lương hưu khi tăng thêm 8% theo Thông tư 14/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ.
Khởi tố người phụ nữ dùng vòi nước áp lực cao xịt thẳng vào mặt người bán rau ở Phú Thọ
Pháp luật - 14 giờ trướcGĐXH - Xuất phát từ mâu thuẫn tranh giành vị trí ngồi bán hàng, một người phụ nữ tại Phú Thọ đã dùng vòi xịt nước áp lực cao xịt thẳng vào vùng mặt người phụ nữ bán rau 63 tuổi. Hậu quả khiến nạn nhân bị thương tích nặng phải nhập viện.
Công an Thanh Hóa công bố danh sách các biển số xe ô tô vi phạm giao thông bị phạt nguội
Đời sốngGĐXH - Công an tỉnh Thanh Hóa công bố danh sách hàng loạt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 27/5 - 8/6/2026.
