Công tác dân số nhận được sự đồng thuận của cả xã hội
GiadinhNet - "Năm 2010 là một năm có nhiều thách thức lớn, với nhiều khó khăn bộn bề của năm cũ cùng những vấn đề mới nảy sinh. Song với sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời, sát sao của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Bộ Y tế…, sự nỗ lực của cả hệ thống, ngành dân số gặt hái được nhiều kết quả tốt đẹp". TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS - KHHGĐ chia sẻ với PV Báo GĐ&XH nhân dịp năm mới.
|
Ngành Dân số đã hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu do Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và Chiến lược Dân số đã đề ra: Quy mô dân số nước ta đến hết năm 2010 là 86,9 triệu người (chỉ tiêu đề ra là dưới 89 triệu người), tỉ lệ gia tăng dân số là 1,03% (chỉ tiêu là 1,14%). Đây là những con số hết sức quan trọng góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội nói chung, góp phần nâng cao thu nhập GDP bình quân đầu người nói riêng. |
- Năm 2010 là năm thứ 2 liên tiếp, ngành Dân số đạt chỉ tiêu Quốc hội giao và là năm đầu tiên vượt chỉ tiêu: Tỷ suất sinh thô giảm 0,3%o, vượt 50% chỉ tiêu giảm sinh Quốc hội giao (0,2%o). Đây cũng là năm, công tác DS-KHHGĐ chuyển hướng từ số lượng sang chất lượng - tập trung nâng cao chất lượng dân số qua các mô hình, dự án: Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân; Sàng lọc trước sinh và sơ sinh; Can thiệp giảm tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống tại một số tỉnh có đông đồng bào dân tộc thiểu số; Đề án nâng cao chất lượng dân số của đồng bào Cống, Mảng, La Hủ, Si La; Can thiệp giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh...
Một kết quả đáng ghi nhận nữa là tính đến thời điểm hiện nay, sau hơn 10 năm triển khai, 1 tỉ sản phẩm phương tiện tránh thai (PTTT) đã được tiếp thị xã hội (TTXH) đến người dân. Điều này có ý nghĩa rất lớn khi nhu cầu các PTTT ngày càng lớn do số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ (15 - 49 tuổi) ở nước ta tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới.
Truyền thông - biện pháp hàng đầu chuyển đổi hành vi
|
Đẩy mạnh truyền thông, tạo đồng thuận tích cực
Năm 2010 là năm các thông tin về DS-KHHGĐ được đăng tải thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng từ Trung ương xuống cơ sở, thu hút sự chú ý và tạo dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực đối với mọi tầng lớp nhân dân.
Riêng ở Trung ương đã thực hiện hàng chục cuộc hội thảo cung cấp thông tin tới các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, các nhà hoạch định chính sách quốc gia; hàng trăm chương trình phát trên các kênh Truyền hình Trung ương, Đài tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam; hàng ngàn bài báo được đăng tải trên các báo viết, các trang thông tin điện tử; hàng ngàn các băng rôn, khẩu hiệu cùng với một hệ thống truyền thông của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, của 160.000 cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số ở cơ sở đã tập trung tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nêu gương những điển hình tiên tiến, những cách làm hay cần nhân rộng về công tác DS-KHHGĐ. |
- Mặc dù đã đạt được những thành quả rất đáng ghi nhận nhưng công tác DS-KHHGĐ vẫn đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức. Hiện nay, qui mô dân số nước ta đã 86,9 triệu người, mật độ dân số 260 người/km2, đứng thứ 13 thế giới về quy mô dân số và là một trong những nước có mật độ dân số rất cao. Cùng đó là số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang tiếp tục tăng nhanh và sẽ đạt cực đại vào năm 2020 - 2025, vì vậy dù đã đạt mức sinh thay thế nhưng dân số nước ta vẫn cứ tiếp tục gia tăng trong khoảng 30 năm nữa theo "đà tăng dân số" của quy luật nhân khẩu học.
Mức sinh thay thế đã đạt được nhưng chưa thực sự vững chắc, vẫn còn tới 28/63 tỉnh, thành phố (chiếm 34% dân số cả nước) chưa đạt mức sinh thay thế; Mật độ dân số cao, qui mô dân số lớn và tiếp tục tăng bình quân mỗi năm tăng gần một triệu người - tương đương với số dân một tỉnh trung bình, vẫn là một thách thức đối với các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội;
Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng trầm trọng và trở thành một vấn đề lớn của xã hội; nếu không được khống chế ngay từ bây giờ thì trong vài thập kỷ tới sẽ dẫn đến tình trạng thừa nam thiếu nữ như một số quốc gia trong khu vực đang phải gánh chịu, điều này dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng về mặt xã hội, thậm chí có những hệ lụy cả về an ninh chính trị.
Công tác truyền thông, giáo dục được coi là một trong những biện pháp hàng đầu nhằm chuyển đổi hành vi, để người dân tự nguyện thực hiện chính sách dân số. Đứng trước những thách thức mới, Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ có những định hướng gì mới để truyền thông phù hợp và hiệu quả, thưa ông?
- Bản chất của công tác DS-KHHGĐ là một "cuộc vận động lớn", vì vậy chúng ta phải tiếp tục tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục mọi người dân hiểu cho đúng và thực hiện thật tốt chính sách dân số của Đảng và Nhà nước, phải làm sao đưa những chủ trương quan điểm của Đảng về chính sách dân số trở thành ý nguyện của mỗi người dân. Các thông điệp tuyên truyền, vận động được đưa ra trong thời gian tới cần ngắn gọn, sắc bén, dung dị, dễ hiểu, dễ nhớ.
 |
|
Truyền thông dân số "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để người dân hiểu ích lợi của công tác DS - KHHGĐ. |
Nắm bắt lợi thế, vượt qua thách thức
 |
|
Thời kỳ dân số Vàng, nguồn lao động lớn, đây là cơ hội để chúng ta "cất cánh". |
Chúng ta vẫn đề cập nhiều đến cơ hội cũng như thách thức của giai đoạn "dân số vàng", "già hóa dân số". Theo ông, cần hiểu như thế nào để có thể vượt qua được khó khăn, nắm bắt được lợi thế của chính những thách thức này?
- Vấn đề già hóa dân số đang là thách thức không nhỏ. Trong khi các nước trên thế giới phải trải qua nhiều thập kỷ thì Việt Nam chỉ mất có 3 năm (từ 2005 - 2008) đã chuyển từ cơ cấu dân số trẻ sang giai đoạn già hóa dân số.
Nước ta bắt đầu bước vào cơ cấu dân số vàng, với một lợi thế rất lớn, mỗi một năm chúng ta có khoảng 1,2 đến 1,3 triệu người bước vào độ tuổi lao động. Đó là nguồn lao động rất lớn mà nhiều nước mong muốn. Nếu giải quyết tốt công ăn việc làm cho họ thì đây là cơ hội để ta "cất cánh" như các "con rồng" đã trải qua. Ngược lại, sẽ tạo ra gánh nặng, thách thức đối với xã hội bởi đây cũng là những đối tượng dễ bị vấp váp, sa ngã, mắc vào các tệ nạn xã hội như nghiện hút, trộm cắp, đánh bạc, các tệ nạn xã hội khác, kèm theo nó là dịch bệnh HIV/AIDS...
Để nắm bắt, tận dụng cơ hội "dân số vàng" cần đưa ra các thông điệp: Muốn đi tắt đón đầu theo định hướng của Đảng đã chỉ ra, muốn cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới thì còn con đường nào khác là phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cạnh tranh bằng lao động có trình độ, chất xám cao.
Trân trọng cảm ơn ông!
|
Sự thành công của công tác DS-KHHGĐ là nỗ lực của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của các bộ, ngành, đoàn thể, người dân, các tổ chức quốc tế cùng nỗ lực của những người làm công tác dân số. Đảng, Quốc hội, Chính phủ luôn coi công tác dân số là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển của đất nước. Trong năm 2010, công tác DS-KHHGĐ nhận được nhiều quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước qua các chủ trương, chính sách. Chương trình Mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ vừa được Quốc hội thông qua nhằm mục tiêu: Chủ động duy trì mức sinh thấp hợp lý để quy mô dân số sớm ổn định trong khoảng 115-120 triệu người vào giữa thế kỷ 21; Nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2161/QĐ-TTg lấy tháng 12 hằng năm là Tháng Hành động Quốc gia về Dân số nhằm nâng cao nhận thức và tăng cường trách nhiệm đối với công tác Dân số của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Cũng trong năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 612/QĐ-TTg về việc giải quyết chế độ đối với cán bộ DS-KHHGĐ xã, phường, thị trấn phải nghỉ việc do sắp xếp lại tổ chức. Đây là Quyết định có ý nghĩa to lớn, ghi nhận sự đóng góp của những người làm công tác dân số ở cơ sở với công tác DS-KHHGĐ - những người đã và đang ngày đêm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", góp phần quan trọng tạo nên thành công của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua.
Đóng góp vào sự thành công của công tác dân số phải kể đến một lực lượng rất quan trọng - đó là những cán bộ, cộng tác viên dân số ở cơ sở - những người ngày đêm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng" tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục người dân tự nguyện tham gia công tác DS-KHHGĐ. Nhân dịp này, chúng tôi xin gửi lời tri ân, lời chúc sức khỏe, hạnh phúc tới toàn thể các cấp ủy Đảng, chính quyền đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao; các bộ, ban, ngành, đoàn thể và cộng đồng đã phối hợp, tham gia chặt chẽ đối với công tác DS-KHHGĐ, tới toàn thể những người làm công tác DS-KHHGĐ ở cơ sở đã hết lòng vì sự nghiệp dân số, vì hạnh phúc và sức khỏe của người dân, vì sự phát triển của quê hương, đất nước. |
Tăng cường 500 xe phục vụ cao điểm nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 và 1/5
Đời sống - 7 giờ trướcNgày 12/4, Công ty Cổ phần Bến xe Hà Nội có kế hoạch tăng cường xe khách cho dịp nghỉ Lễ Giỗ tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch), dịp 30/4 và 1/5. Dịp này các bến xe Giáp Bát, Mỹ Đình, Gia Lâm được tăng cường tổng cộng 500 xe.
Xử phạt cửa hàng bánh mỳ gây ngộ độc thực phẩm cho hơn 100 người
Đời sống - 8 giờ trướcTừ 4-11/3 đã có 108 trường hợp đến khám, điều trị tại các cơ sở y tế do nghi ngộ độc thực phẩm từ tiệm bánh mỳ tại địa chỉ số 13, đường Đồ Chiểu (phường Vũng Tàu).
Khởi tố 40 "cần thủ" ở Đắk Lắk
Pháp luật - 9 giờ trướcTổ chức giải câu cá trá hình để ăn thua bằng tiền, 40 "cần thủ" đã bị cơ quan công an khởi tố để điều tra về hành vi “Đánh bạc” và “Tổ chức đánh bạc”.
Điều kiện người không có lương hưu được nhận trợ cấp hằng tháng từ 1/7/2026
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Trợ cấp hằng tháng là khoản tiền được Nhà nước hoặc tổ chức cấp định kỳ hàng tháng cho đối tượng khó khăn, người cao tuổi không lương hưu. Để được hưởng khoản trợ cấp đặc biệt này, người thụ hưởng cần đáp ứng điều kiện gì?
Ninh Bình: Khói rác độc hại tra tấn người dân xã Vạn Thắng suốt 20 năm qua
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Không chỉ tại xã Ý Yên, hiện trạng đốt rác gây ô nhiễm nghiêm trọng cũng bủa vây xã Vạn Thắng, tỉnh Ninh Bình. Tại thôn Tân Trung, bãi rác Nghĩa trang Mả Vạn tồn tại 20 năm nay thường xuyên bị đốt, khói độc bủa vây khu dân cư, "bức tử" môi trường sống bất chấp người dân liên tục kiến nghị.
Xuyên đêm giải cứu tài xế xe tải mắc kẹt trong cabin dưới vực sâu 80m ở Tuyên Quang
Đời sống - 10 giờ trướcGĐXH - Trong đêm 11/4, lực lượng chức năng tỉnh Tuyên Quang đã nỗ lực triển khai đội hình, sử dụng thiết bị chuyên dụng để giải cứu thành công một tài xế bị mắc kẹt trong cabin biến dạng sau khi xe tải lao xuống vực sâu 80m tại xã Pà Vầy Sủ.
Khen thưởng nam sinh lớp 10 cứu hai người đuối nước
Đời sống - 11 giờ trướcTrong lúc đi dạo tại bãi biển Cửa Lò (Nghệ An), Võ Hoàng Thành (học sinh lớp 10 Trường THPT Nghi Lộc 3) đã dũng cảm lao ra vùng nước xoáy, kịp thời cứu sống hai người gặp nạn.
Bộ GD-ĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học công lập và tư thục
Giáo dục - 13 giờ trướcMột trong những điểm đáng chú ý của Thông tư 26 là mở rộng phạm vi áp dụng đối với toàn bộ đội ngũ giảng viên đại học, bao gồm cả cơ sở đại học công lập và ngoài công lập.
3 dự án thoát nước nào ở Hà Nội phải tăng tốc, 'về đích' trước mùa mưa?
Thời sự - 13 giờ trướcGĐXH - Ba dự án cấp, thoát nước khẩn cấp với tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng tại Hà Nội đang được triển khai với nhịp độ cao, hướng tới hoàn thành trước ngày 30/4 nhằm kịp thời phục vụ công tác chống ngập mùa mưa năm 2026.
Cháy phòng trọ ở TPHCM, 2 người chết, 5 người bị thương
Đời sống - 15 giờ trướcNgày 12-4, Công an TPHCM đang điều tra nguyên nhân vụ cháy phòng trọ khiến 7 người thương vong.
3 khung giờ Âm lịch sinh ra 'đứa trẻ phú quý': Tương lai rộng mở, bố mẹ an nhàn tuổi già
Đời sốngGĐXH - Theo quan niệm dân gian, giờ sinh Âm lịch có thể phần nào phản ánh tính cách và vận mệnh của một đứa trẻ.
