Cụ bà 20 năm vất vưởng vì bị anh trai đuổi ra khỏi nhà

Hơn 20 năm đi đòi quyền lợi, đến nay bà Mai Thị Hồng vẫn tiếp tục chờ. Ảnh: P.B

Đòi được nhà nhưng vẫn không chốn nương thân

Đang phải ở tạm trong nhà cháu gái, căn phòng nhỏ khoảng 10m2 nằm sâu trong ngõ phố Minh Khai (phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội), bà Mai Thị Hồng kể lại câu chuyện trong 20 năm đi đòi công lý của mình. Bà kể về những năm tháng sống cùng bố mẹ và anh trai, rồi sau này lấy chồng, ly hôn và một mình nuôi mấy người con còn thơ dại.

Đưa cho chúng tôi xem những bản án mà các cấp tòa từ TP Hạ Long đến TAND Tối cao đã phán quyết, bà Hồng tâm sự: “Ở tuổi này, tôi chẳng ham hố gì tiền bạc, nhưng 20 năm lang thang ăn nhờ, ở đậu khắp nơi tôi mệt mỏi lắm rồi. Tôi muốn đòi lại những gì mà bố mẹ đã để lại và tòa án đã phán quyết”. Bà Hồng chua chát cho biết thêm: “Tôi nghỉ việc sớm nên không có chế độ, nhà cửa thì đã bị anh trai chiếm hết. Tôi buồn vì đất cát, vì lợi ích trước mắt mà tình cảm anh em chia lìa, tôi còn bị tung tin là con nuôi không được thừa kế”,

Theo bà Hồng, bà quê gốc ở phường Cao Thắng, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Sau khi lấy chồng và sinh được 3 người con, đến năm 1971 thì hai vợ chồng ly hôn, 3 người con đó, bà phải gửi nhờ bố mẹ đẻ chăm sóc. Đến năm 1985, cuộc sống quá khó khăn, bà vào Bình Thuận làm trong ngành thủy sản để có tiền gửi về quê nuôi con cái. “Theo thời gian, bố mẹ tôi cũng lần lượt qua đời. Năm 1994, mẹ tôi mất, năm 1995, bố lâm bệnh nặng, tôi về chăm ông được một thời gian thì ông cũng qua đời. Tôi quay lại Bình Thuận làm việc, năm 1997, khi con cái đã lớn khôn lập gia đình, tôi trở về quê để được gần con, gần cháu. Nhưng khi vào nhà bố mẹ đẻ tôi lại bị đuổi ra ngoài. Từ đó đến nay là 20 năm, tôi phải lang thang tá túc ở nhà con gái, các cháu ngoại hoặc người thân. Toàn bộ đất đai, nhà cửa mà bố mẹ để lại, anh trai tôi lấy hết. Nói thế nào, anh trai cũng không cho nên tôi phải nhờ tòa án can thiệp. Năm 1998, tôi có gửi đơn lên TAND thành phố Hạ Long để yêu cầu giải quyết tranh chấp di sản thừa kế là nhà và đất của bố mẹ để ở tổ 66, khu 8, phường Cao Thắng, TP Hạ Long. Sau gần 10 năm theo kiện, trải qua nhiều cấp xét xử sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm, cuối cùng công lý đã thuộc về tôi. Nhưng bao nhiêu năm qua, các cơ quan chức năng lại dây dưa, đá bóng trách nhiệm chẳng chịu giải quyết dứt điểm”, bà Hồng ấm ức.

Tòa đang xử, đất bị bán và làm sổ đỏ

Cầm trên tay 5 bản án từ sơ thẩm đến giám đốc thẩm, bà Hồng cho biết bố mẹ mình là hai cụ Mai Đức Khâm và Đinh Thị Tuyết sinh được hai người con là bà và anh trai Mai Đức Hải. Ngày bà nộp đơn khởi kiện, ông Hải cùng vợ là bà Trần Thị Hồng (trú tại khu 8 mới, phường Cao Thắng) đang quản lý một căn nhà xây cấp 4 có diện tích sử dụng là 64,79m2 kèm theo công trình phụ nằm trên diện tích 957m2. Trong diện tích 957m2 nói trên có 160m2 đất đã có giấy phép xây dựng mang tên Mai Đức Khâm do Ủy ban hành chính thị xã Hòn Gai (nay là UBND TP Hạ Long) cấp ngày 11/3/1972.

Trải qua nhiều phiên tòa xét xử với các bản án sơ thẩm số 10/DSST ngày 31//3/2001 của TAND TP Hạ Long; bản án phúc thẩm số 14/DSPT ngày 22/5/2001 của TAND tỉnh Quảng Ninh; Quyết định giám đốc thẩm số 41/GĐT-DS ngày 19/3/2003 của Tòa Dân sự - TAND Tối cao; sau đó đến bản án sơ thẩm số 11/2007/DSST ngày 17/5/2007 của TAND TP Hạ Long; bản án phúc thẩm số 28/2007/DSST ngày 16/8/2007 của TAND tỉnh Quảng Ninh, bà Mai Thị Hồng đều được xử thừa kế một phần tài sản của bố mẹ để lại.

Trong quá trình xét xử, ông Mai Đức Hải cũng đã xuất trình một tờ giấy di chúc của cụ Mai Đức Khâm có nội dung: “Cho ông Mai Đức Hải được thừa kế toàn bộ khu nhà theo giấy phép xây dựng cấp ngày 11/3/1972”. Tuy nhiên, bản di chúc này đã bị cấp sơ thẩm của TAND TP Hạ Long, cấp phúc thẩm của TAND Quảng Ninh bác bỏ vì không đủ căn cứ và về nội dung, lẫn hình thức đều không phù hợp với Bộ Luật Dân sự đã quy định. Và theo nội dung bản án dân sự phúc thẩm số 28/2007/DSPT, ngày 16/8/2007 mới nhất, TAND tỉnh Quảng Ninh đã quyết định tạm giao cho bà Mai Thị Hồng được quyền sử dụng diện tích 346,2m2 (trong số 957m2) đất tại tổ 66 khu 8, phường Cao Thắng và sở hữu một gian nhà diện tích 19,53m2 kèm theo công trình phụ 13.207.000 đồng. Bản án này được đính kèm sơ đồ hiện trạng thửa đất số 30, tờ bản đồ địa chính số 23 có diện tích 957m2 được cấp giấy phép xây dựng năm 1972 cho cụ Mai Đức Khâm. Sơ đồ hiện trạng chi tiết được đo đạc bằng máy trắc địa do cán bộ địa chính phường Cao Thắng thực hiện và các bên tranh chấp đã ký xác nhận.

Kể từ khi bản án có hiệu lực pháp luật đến nay đã hơn 8 năm nhưng bà Hồng vẫn chưa được hưởng tài sản mà tòa án đã tuyên. Điều kỳ lạ là theo văn bản số 589/CCTHA ngày 23/10/2015 của Chi cục Thi hành án TP Hạ Long, trong quá trình thi hành án, Chi cục THA TP Hạ Long xác minh qua Phòng TNMT TP Hạ Long thì diện tích đất được TAND giao cho ông Mai Đức Hải đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Minh Thao và bà Trần Mộng Hoài từ ngày 30/7/2002. Được biết, ông Thao hiện đang công tác tại Công an TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Còn về diện tích mà TAND tuyên tạm giao cho bà Hồng thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông bà Mai Đức Hải, Trần Thị Hồng cũng ngày 30/7/2002.

“Như vậy, qua gần 20 năm theo kiện, đến nay tuổi đã cao, sức đã yếu, không có chỗ ở nhưng tôi lại phải tiếp tục hành trình đi tìm công lý. Không biết đến khi nằm xuống, các cơ quan có thẩm quyền có còn “đá bóng” trách nhiệm nữa không?”, bà Hồng bức xúc.

Phùng Bình