Cú lừa mang tên "Giày da cá đuối biến đổi gene"

Giày của Rayfish tập hợp được nét đẹp và sự phong phú của tự nhiên để tạo nên sản phẩm giầy thực sự theo yêu cầu của khách hàng. Rayfish Footwear tuyên bố họ đã thực hiện quy trình này từ hơn chục năm nay tại các phòng thí nghiệm đặt ở Thái Lan. Giá cho mỗi đôi giày như thế dao động từ 14.800 – 16.800 USD, phụ thuộc vào cỡ giày và độ phức tạp của màu sắc.

Các nhà khoa học cho rằng, sản phẩm đúng như tuyên bố của Rayfish đòi hỏi trình độ công nghệ cực kỳ phức tạp thì mới điều khiển được các gen quy định màu da. Và trong tình hình hiện nay thì điều đó là không thể.

“Theo tôi được biết, thì không có cách nào để thực hiện như những điều họ nói, kể cả khía cạnh màu sắc và khả năng kiểm soát hoàn toàn cách tạo màu của gen,” Randy Lewis, nhà sinh vật học ở ĐH Bang Utah (Mỹ), nói.

Theo Perry Hackett, nhà di truyền học ở ĐH Minnesota (Mỹ), quảng cáo của Rayfish Footwear chỉ là trò lừa vì hai lý do. Thứ nhất, các nhà khoa học còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc cấy các gen quy định đặc điểm nào đó, vì mỗi đặc điểm phụ thuộc vào nhiều gen khác nhau, cùng kết hợp với nhau, chứ không phải chỉ có 1 gen.

“Hiện nay, công nghệ biến đổi gen cho phép lấy bất gì gen nào từ một sinh vật nào đó để cấy vào sinh vật khác. Nhưng điều này khác với việc sử dụng những gen đó để tạo nên đặc tính theo mong muốn, vì điều đó không phụ thuộc vào chỉ một gen, và do nhiều gen kết hợp lại,” Hackett nói.

Lý do thứ hai để nghi ngờ tuyên bố của Rayfish Footwear là rằng các gen không tự động biểu hiện đặc điểm nào đó nếu được cấy vào một động vật hoàn toàn khác. Nghĩa là cá đuối được cấy gen của con bọ rùa hoặc ngựa vằn thì sẽ không tự động có màu da giống của con bọ rùa hay ngừa vằn.

“Nếu bạn muốn đưa gen quy định màu lông của một con chó béc-giê Đức vào một con cá đuối thì không thể thực hiện được, vì các mô của chó, của động vật có vú khác với mô của cá đuối,” Hackett giải thích.

Không thể phủ nhận kỹ thuật can thiệp gen trong những năm qua đã đạt được nhiều kết quả đáng chú ý. Các nhà khoa học đã dùng phương pháp cấy gen để can thiệp vào một số loài chó, mèo… Các nhà khoa học ở ĐH Uta tạo ra dê, con tằm, vi khuẩn E.coli biến đổi gen.

Hackett cho rằng mọi người nên đầu tư vào những thứ an toàn hơn giầy da biến đổi gen, như cá ngựa vằn – hiện nay đã có các màu đỏ, xanh, vàng và chàm.

Theo Zhanjiang Liu, nhà sinh vật học phân tử ở ĐH Auburn ở Alabama (Mỹ), công nghệ biến đổi gen đạt được nhiều bước tiến trong những năm qua, nhưng ông cũng nghi ngờ những lời lẽ quảng cáo của Rayfish Footwear. “Nếu sản phẩm của họ là thật thì hãy mang ra để các nhà khoa học khác kiểm chứng,” Liu nói.

Theo Trúc Quỳnh
Đất Việt/ Livescience, Infogm