Tags:
Đã đến lúc người trưởng thành thay đổi nhận thức về trách nhiệm dự phòng HPV
Trang bị đầy đủ kiến thức về HPV cùng cách phòng ngừa hiệu quả là bước đầu giúp loại trừ nguy cơ mắc phải những vấn đề sức khỏe có liên quan đến loại virus này.
Thực trạng nhận thức về HPV và những nguy cơ đáng báo động
Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng phát triển, ý thức của người dân về sức khỏe cá nhân cũng ngày càng được chú trọng. Một trong những thách thức lớn nhất với sức khỏe cộng đồng hiện nay chính là căn bệnh ung thư. Theo CDC Hoa Kỳ, có hơn 100 loại ung thư khác nhau mà phần lớn nguyên nhân gây bệnh đến từ thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, ví dụ như việc hút thuốc hoặc lạm dụng đồ uống có cồn… (1). Nhưng có khoảng 630.000 ca ung thư, chiếm tỷ lệ 4,5% số ca ung thư mới trên toàn cầu mỗi năm, lại liên quan đến một loại virus nguy hiểm là HPV (2).
HPV – viết tắt của Human Papillomavirus – là tên gọi chung cho loại virus gây u nhú ở người gồm hơn 100 týp (chủng/biến thể) chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Cũng theo WHO, ít nhất 13 týp trong số đó là nguyên nhân gây nên bệnh lý ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, đồng thời có liên hệ tới một số loại ung thư khác như hầu họng, thanh quản, hậu môn hay ung thư cơ quan sinh dục ở cả nam và nữ (3).
Với nữ giới, ung thư cổ tử cung do tình trạng viêm nhiễm dai dẳng có liên quan đến HPV chiếm 95% số ca ung thư dạng này trên thế giới (4), trong đó 70% được xác định là hai týp HPV nguy cơ cao: 16 và 18 (5). Nhiều chiến dịch kêu gọi nâng cao nhận thức của phụ nữ về căn bệnh này đã được chính phủ và các tổ chức khác thực hiện. Tuy nhiên, điều tra từ Tổng cục Thống kê kết hợp cùng UNICEF thực hiện năm 2021 cho thấy chỉ có 28,2% phụ nữ từ 30 đến 49 tuổi đã được khám sàng lọc ung thư, và chỉ khoảng 7,5% phụ nữ và trẻ em gái độ tuổi từ 15 đến 29 đã chủ động dự phòng HPV (6).
Liệu bức tranh phòng ngừa HPV có đang bỏ sót nam giới?
Mối liên hệ giữa HPV và ung thư cổ tử cung là vấn đề nổi cộm ở nữ giới vô tình gây nên hiểu lầm rằng căn bệnh này không ảnh hưởng tới nam giới. Mức độ tuyên truyền về sự nguy hiểm của HPV hướng đến đối tượng nam giới vẫn chưa cao như dành cho nữ giới dẫn tới việc chủ quan trong phòng ngừa.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy cứ 3 nam giới thì có 1 người bị nhiễm ít nhất một týp HPV, và cứ 5 người thì có 1 người bị nhiễm một týp HPV nguy cơ cao. Ước tính trên toàn cầu, có đến 5% nam giới bị nhiễm HPV týp 16 (7), vốn là nguyên nhân chính gây nên ung thư hầu họng, dương vật và hậu môn ở nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đưa nam giới vào chương trình hành động nhằm kiểm soát HPV trong cộng đồng.
Độ tuổi trưởng thành là mặt trận tiếp theo trong cuộc chiến chống HPV
Gần như tất cả mọi người có thực hiện quan hệ tình dục đều đối mặt nguy cơ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, ngay từ lần đầu tiên cho đến hết tuổi trưởng thành. Gần 50% các trường hợp nhiễm HPV ở nữ giới rơi vào độ tuổi từ 15 đến 24 (8), và tỷ lệ nhiễm vẫn duy trì ở mức gần 40% ở độ tuổi từ 30 đến 39 tuổi (9). Thống kê cũng cho thấy, mức độ phổ biến của HPV là cao ở đối tượng nam giới trưởng thành, đỉnh điểm rơi vào độ tuổi từ 25 đến 29, sau đó duy trì ổn định và giảm dần (10).
Những con số trên cho thấy chúng ta cần tập trung hơn đến việc nâng cao nhận thức cho người trưởng thành về sự nguy hiểm của HPV cùng cách thức phòng tránh. Không chỉ nỗ lực tuyên truyền từ chính phủ và các cơ quan ban ngành, sự chung tay của truyền thông và mức độ lan tỏa của mạng xã hội đang góp sức cùng cộng đồng hướng đến mục tiêu này.
Những biện pháp phòng ngừa hiệu quả trước nguồn lây tiềm tàng mà cả 2 giới đều có thể thực hành là tình dục an toàn, sử dụng bao cao su…; ngoài ra cần chú ý vấn đề vệ sinh vì khả năng lây nhiễm gián tiếp của HPV qua tiếp xúc (11). Ngoài ra, phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới cũng được khuyến nghị, và gần nhất đã được Chính phủ lên kế hoạch đưa vào "Chương trình tiêm chủng mở rộng" từ năm 2026 thông qua nghị quyết 104/NQ-CP (12).
Người trưởng thành cũng cần nắm được những bước tiến mới trong phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới, kể cả người đã từng quan hệ tình dục hoặc từng bị nhiễm. Để thường xuyên cập nhật những kiến thức mới nhất về HPV, người dân có thể truy cập vào cổng thông tin tại địa chỉ: hpv.vn
Mỗi người có ý thức dự phòng HPV cho bản thân cũng là bảo vệ những người xung quanh mình. Đó cũng là trách nhiệm của người trưởng thành đối với việc nâng cao sức khỏe của cả cộng đồng và góp phần đẩy lùi mối đe dọa của HPV.
*Nguồn tài liệu tham khảo
(1) C.D.C of USA
[https://www.cdc.gov/tobacco/campaign/tips/diseases/cancer.html]
[https://www.cdc.gov/cancer/risk-factors/alcohol.html]
(2) Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. Catherine de Martel, Martyn Plummer, Jerome Vignat, and Silvia Franceschi
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5520228/]
(3) WHO. Human Papillomavirus (HPV)
[https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/vaccine-standardization/human-papillomavirus]
(4) WHO. Cervical cancer
[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer]
(5) Dr Silvia de Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al.
[https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(10)70230-8/abstract]
(6) UNICEF & Tổng cục Thống kê Việt Nam
[https://www.unicef.org/vietnam/media/8716/file/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20t%C3%B3m%20t%E1%BA%AFt%20-%20MICS%206.pdf]
(7),(10) WHO. One in three men worldwide are infected with genital human papillomavirus
[https://www.who.int/news/item/01-09-2023-one-in-three-men-worldwide-are-infected-with-genital-human-papillomavirus]
(8) C.D.C USA. Human Papillomavirus. Elissa Meites, MD, MPH; Julianne Gee, MPH; Elizabeth Unger, PhD, MD; and Lauri Markowitz, MD
[https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf]
(9) Rayleen M. Lewis, Lauri E. Markowitz, Julia W. Gargano, Martin Steinau, and Elizabeth R. Unger
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5991084/]
(11) Clinical Microbiology Reviews. Human Papillomavirus and Cervical Cancer. Eileen M. Burd (2003)
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC145302/]
(12) Nghị quyết chính phủ 104/NQ-CP
[https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/08/104-cp.signed.pdf]
"Nội dung này do Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam cung cấp và được MSD tài trợ vì mục đích giáo dục."
VN-GSL-01042 17072025
PV
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Bí quyết sống thọ: Sau tuổi 60, ăn sữa chua vào 3 khung 'giờ vàng' này giúp cơ thể khỏe mạnh hơn
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Muốn sống thọ và duy trì sức khỏe khi về già, nhiều người chú trọng đến việc lựa chọn thực phẩm phù hợp. Trong đó, sữa chua là thực phẩm được nhắc nhiều.
Đau họng kéo dài 3 tuần, người đàn ông 60 tuổi đi khám phát hiện ung thư amidan giai đoạn 4
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Tưởng chỉ bị viêm họng, người đàn ông đi khám bất ngờ khi phát hiện mắc ung thư amidan giai đoạn muộn, khối u đã xâm lấn và di căn hạch cổ.
Trào lưu ăn mực kiểu mới gây 'sốt' mạng xã hội, chuyên gia cảnh báo nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn
Bệnh thường gặp - 5 giờ trướcGĐXH - Mực sống đang trở thành món ăn được nhiều người trẻ tìm kiếm nhờ cảm giác tươi ngon và trải nghiệm mới lạ. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, việc tiêu thụ hải sản sống hoặc chưa được chế biến đúng cách có thể tiềm ẩn những rủi ro mà không phải ai cũng nhận thức đầy đủ.
Tuổi thọ được hé lộ từ dáng đi sau tuổi 60: Nếu có đủ 6 biểu hiện này, sức khỏe thường rất tốt
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Sau tuổi 60, cơ thể bắt đầu bước vào giai đoạn lão hóa rõ rệt. Theo các chuyên gia, không cần những xét nghiệm phức tạp, chỉ cần quan sát cách đi bộ hằng ngày cũng có thể phần nào đánh giá sức khỏe tổng thể, khả năng vận động và chất lượng tuổi thọ của một người.
Khi ngủ xuất hiện 4 dấu hiệu này, coi chừng đột quỵ não!
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Một số biểu hiện tưởng như bình thường khi ngủ như tê tay chân, chảy nước dãi một bên hay chóng mặt đột ngột có thể liên quan đến tình trạng thiếu máu não. Nhận biết sớm các dấu hiệu này giúp tăng cơ hội can thiệp kịp thời và giảm nguy cơ đột quỵ.
Nam sinh 13 tuổi nhập viện vì đường huyết giảm nguy hiểm, bác sĩ chỉ ra nguyên nhân nhiều gia đình chủ quan
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Thừa cân béo phì từ nhỏ, nam sinh 13 tuổi nặng hơn 100kg bất ngờ nhập viện cấp cứu vì đường huyết hạ thấp nguy hiểm.
Không phải ai cũng nên ăn hàu sống: Chuyên gia cảnh báo những nhóm người cần đặc biệt thận trọng
Bệnh thường gặp - 23 giờ trướcGĐXH - Chuyên gia cảnh báo những nhóm người cần đặc biệt thận trọng hàu là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người ưa chuộng nhờ hàm lượng protein, khoáng chất và vi chất cao. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, không phải ai cũng phù hợp để sử dụng loại hải sản này, đặc biệt là khi ăn sống hoặc chế biến chưa chín kỹ.
Người phụ nữ 39 tuổi không đau bụng vẫn phát hiện ung thư dạ dày, bác sĩ chỉ ra dấu hiệu ít ai ngờ tới
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không đau bụng, không sụt cân, ăn uống hoàn toàn bình thường, người phụ nữ 39 tuổi bất ngờ phát hiện ung thư dạ dày trong một lần nội soi khám sức khỏe định kỳ.
Đột quỵ trong lúc ăn cơm, cụ ông U100 hồi phục bất ngờ nhờ một quyết định của gia đình
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Cụ ông 91 tuổi đang ăn cơm bất ngờ cơ biểu hiện đột quỵ. Nhờ được đưa đến bệnh viện trong giờ vàng, người bệnh hồi phục gần như hoàn toàn.
Người sống thọ thường có 6 biểu hiện này khi đổ mồ hôi, nhiều người có mà không biết
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Đổ mồ hôi là chức năng quan trọng giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định. Tuy nhiên, không phải ai cũng có kiểu tiết mồ hôi giống nhau. Những người có sức khỏe tốt và tuổi thọ cao thường sở hữu một số đặc điểm khá đặc trưng trong quá trình này.
Mệt mỏi, sụt cân sau thời gian dài táo bón, người phụ nữ 48 tuổi nhận kết quả không ngờ
Y tếGĐXH – Bản thân bệnh nhân nghĩ rằng do táo bón kéo dài dẫn đến chảy máu. Tuy nhiên, khi đi khám, kết quả nội soi đã khiến chị bất ngờ.
