Tags:
Đã đến lúc người trưởng thành thay đổi nhận thức về trách nhiệm dự phòng HPV
Trang bị đầy đủ kiến thức về HPV cùng cách phòng ngừa hiệu quả là bước đầu giúp loại trừ nguy cơ mắc phải những vấn đề sức khỏe có liên quan đến loại virus này.
Thực trạng nhận thức về HPV và những nguy cơ đáng báo động
Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng phát triển, ý thức của người dân về sức khỏe cá nhân cũng ngày càng được chú trọng. Một trong những thách thức lớn nhất với sức khỏe cộng đồng hiện nay chính là căn bệnh ung thư. Theo CDC Hoa Kỳ, có hơn 100 loại ung thư khác nhau mà phần lớn nguyên nhân gây bệnh đến từ thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, ví dụ như việc hút thuốc hoặc lạm dụng đồ uống có cồn… (1). Nhưng có khoảng 630.000 ca ung thư, chiếm tỷ lệ 4,5% số ca ung thư mới trên toàn cầu mỗi năm, lại liên quan đến một loại virus nguy hiểm là HPV (2).
HPV – viết tắt của Human Papillomavirus – là tên gọi chung cho loại virus gây u nhú ở người gồm hơn 100 týp (chủng/biến thể) chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Cũng theo WHO, ít nhất 13 týp trong số đó là nguyên nhân gây nên bệnh lý ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, đồng thời có liên hệ tới một số loại ung thư khác như hầu họng, thanh quản, hậu môn hay ung thư cơ quan sinh dục ở cả nam và nữ (3).
Với nữ giới, ung thư cổ tử cung do tình trạng viêm nhiễm dai dẳng có liên quan đến HPV chiếm 95% số ca ung thư dạng này trên thế giới (4), trong đó 70% được xác định là hai týp HPV nguy cơ cao: 16 và 18 (5). Nhiều chiến dịch kêu gọi nâng cao nhận thức của phụ nữ về căn bệnh này đã được chính phủ và các tổ chức khác thực hiện. Tuy nhiên, điều tra từ Tổng cục Thống kê kết hợp cùng UNICEF thực hiện năm 2021 cho thấy chỉ có 28,2% phụ nữ từ 30 đến 49 tuổi đã được khám sàng lọc ung thư, và chỉ khoảng 7,5% phụ nữ và trẻ em gái độ tuổi từ 15 đến 29 đã chủ động dự phòng HPV (6).
Liệu bức tranh phòng ngừa HPV có đang bỏ sót nam giới?
Mối liên hệ giữa HPV và ung thư cổ tử cung là vấn đề nổi cộm ở nữ giới vô tình gây nên hiểu lầm rằng căn bệnh này không ảnh hưởng tới nam giới. Mức độ tuyên truyền về sự nguy hiểm của HPV hướng đến đối tượng nam giới vẫn chưa cao như dành cho nữ giới dẫn tới việc chủ quan trong phòng ngừa.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy cứ 3 nam giới thì có 1 người bị nhiễm ít nhất một týp HPV, và cứ 5 người thì có 1 người bị nhiễm một týp HPV nguy cơ cao. Ước tính trên toàn cầu, có đến 5% nam giới bị nhiễm HPV týp 16 (7), vốn là nguyên nhân chính gây nên ung thư hầu họng, dương vật và hậu môn ở nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đưa nam giới vào chương trình hành động nhằm kiểm soát HPV trong cộng đồng.
Độ tuổi trưởng thành là mặt trận tiếp theo trong cuộc chiến chống HPV
Gần như tất cả mọi người có thực hiện quan hệ tình dục đều đối mặt nguy cơ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, ngay từ lần đầu tiên cho đến hết tuổi trưởng thành. Gần 50% các trường hợp nhiễm HPV ở nữ giới rơi vào độ tuổi từ 15 đến 24 (8), và tỷ lệ nhiễm vẫn duy trì ở mức gần 40% ở độ tuổi từ 30 đến 39 tuổi (9). Thống kê cũng cho thấy, mức độ phổ biến của HPV là cao ở đối tượng nam giới trưởng thành, đỉnh điểm rơi vào độ tuổi từ 25 đến 29, sau đó duy trì ổn định và giảm dần (10).
Những con số trên cho thấy chúng ta cần tập trung hơn đến việc nâng cao nhận thức cho người trưởng thành về sự nguy hiểm của HPV cùng cách thức phòng tránh. Không chỉ nỗ lực tuyên truyền từ chính phủ và các cơ quan ban ngành, sự chung tay của truyền thông và mức độ lan tỏa của mạng xã hội đang góp sức cùng cộng đồng hướng đến mục tiêu này.
Những biện pháp phòng ngừa hiệu quả trước nguồn lây tiềm tàng mà cả 2 giới đều có thể thực hành là tình dục an toàn, sử dụng bao cao su…; ngoài ra cần chú ý vấn đề vệ sinh vì khả năng lây nhiễm gián tiếp của HPV qua tiếp xúc (11). Ngoài ra, phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới cũng được khuyến nghị, và gần nhất đã được Chính phủ lên kế hoạch đưa vào "Chương trình tiêm chủng mở rộng" từ năm 2026 thông qua nghị quyết 104/NQ-CP (12).
Người trưởng thành cũng cần nắm được những bước tiến mới trong phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới, kể cả người đã từng quan hệ tình dục hoặc từng bị nhiễm. Để thường xuyên cập nhật những kiến thức mới nhất về HPV, người dân có thể truy cập vào cổng thông tin tại địa chỉ: hpv.vn
Mỗi người có ý thức dự phòng HPV cho bản thân cũng là bảo vệ những người xung quanh mình. Đó cũng là trách nhiệm của người trưởng thành đối với việc nâng cao sức khỏe của cả cộng đồng và góp phần đẩy lùi mối đe dọa của HPV.
*Nguồn tài liệu tham khảo
(1) C.D.C of USA
[https://www.cdc.gov/tobacco/campaign/tips/diseases/cancer.html]
[https://www.cdc.gov/cancer/risk-factors/alcohol.html]
(2) Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. Catherine de Martel, Martyn Plummer, Jerome Vignat, and Silvia Franceschi
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5520228/]
(3) WHO. Human Papillomavirus (HPV)
[https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/vaccine-standardization/human-papillomavirus]
(4) WHO. Cervical cancer
[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer]
(5) Dr Silvia de Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al.
[https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(10)70230-8/abstract]
(6) UNICEF & Tổng cục Thống kê Việt Nam
[https://www.unicef.org/vietnam/media/8716/file/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20t%C3%B3m%20t%E1%BA%AFt%20-%20MICS%206.pdf]
(7),(10) WHO. One in three men worldwide are infected with genital human papillomavirus
[https://www.who.int/news/item/01-09-2023-one-in-three-men-worldwide-are-infected-with-genital-human-papillomavirus]
(8) C.D.C USA. Human Papillomavirus. Elissa Meites, MD, MPH; Julianne Gee, MPH; Elizabeth Unger, PhD, MD; and Lauri Markowitz, MD
[https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf]
(9) Rayleen M. Lewis, Lauri E. Markowitz, Julia W. Gargano, Martin Steinau, and Elizabeth R. Unger
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5991084/]
(11) Clinical Microbiology Reviews. Human Papillomavirus and Cervical Cancer. Eileen M. Burd (2003)
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC145302/]
(12) Nghị quyết chính phủ 104/NQ-CP
[https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/08/104-cp.signed.pdf]
"Nội dung này do Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam cung cấp và được MSD tài trợ vì mục đích giáo dục."
VN-GSL-01042 17072025
PV
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Uống trà khi bị tiểu đường: 4 lợi ích vàng và những sai lầm 'chết người' cần tránh
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Thực tế, qua quá trình theo dõi lâm sàng, các bác sĩ nhận thấy một hiện tượng thú vị: Những bệnh nhân tiểu đường có thói quen uống trà thường sở hữu những chỉ số xét nghiệm "đẹp" hơn hẳn.
Bộ Y tế yêu cầu siết chặt an toàn thực phẩm phòng bệnh do vi rút Nipah
Y tế - 4 giờ trướcGĐXH - Bệnh lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (dơi, gia súc, vật nuôi), hoặc cũng có thể truyền qua tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người.
Thanh niên 24 tuổi mắc rối loạn chuyển hóa nặng thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Thanh niên bị rối loạn chuyển hóa mức độ nặng, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường... có thói quen ngồi nhiều ở máy tính, lạm dụng nước ngọt, đồ ăn nhanh và ít vận động.
Chọc hút dịch màng phổi thai nhi: Can thiệp đúng cách giúp 'giữ nhịp thở' cho sự sống non nớt
Sống khỏe - 8 giờ trướcTràn dịch màng phổi thai nhi là một trong những bất thường bào thai hiếm gặp nhưng có thể diễn tiến nhanh và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tim – phổi của thai.
Nội soi buồng ối đốt dây rốn bằng laser mở ra hy vọng cho song thai nguy cơ cao
Sống khỏe - 10 giờ trướcNội soi buồng ối đốt dây rốn bằng laser là một trong những kỹ thuật can thiệp bào thai tiên tiến nhất hiện nay, được áp dụng trong điều trị các biến chứng nguy hiểm của song thai chung bánh nhau như hội chứng truyền máu song thai, thai chậm tăng trưởng chọn lọc hay hội chứng song thai không tim.
Đây là thứ xuất hiện 'dày đặc' trên mâm cỗ Tết, 5 nhóm người này nên hạn chế tối đa
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Đằng sau đĩa thịt đông trong veo, mềm mịn là những rủi ro sức khỏe không phải ai cũng biết. Chuyên gia cảnh báo, món ăn “khoái khẩu ngày lạnh” này có thể làm tăng cholesterol, acid uric và không phù hợp với nhiều nhóm người.
Nam giới béo phì cần giảm cân để giảm nguy cơ vô sinh
Sống khỏe - 12 giờ trướcThừa cân, béo phì không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ hay sức khỏe tim mạch mà còn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vô sinh ở nam giới. Các chuyên gia y tế khuyến cáo việc kiểm soát cân nặng là bước tiên quyết để cải thiện chất lượng tinh trùng và tăng khả năng thụ thai tự nhiên.
Những bài tập tăng cường trí nhớ tốt nhất
Sống khỏe - 12 giờ trướcMuốn cải thiện trí nhớ, chỉ rèn luyện trí não là chưa đủ. Các nghiên cứu cho thấy sự kết hợp giữa vận động thể chất và bài tập tinh thần giúp tăng lưu lượng máu não, giảm căng thẳng, nâng cao chức năng nhận thức một cách bền vững.
Nội soi buồng ối dẫn lưu bàng quang thai nhi: Điều trị cho thai nhi tắc nghẽn đường tiết niệu dưới
Sống khỏe - 1 ngày trướcTắc nghẽn đường tiết niệu dưới ở thai nhi là một trong những bất thường bào thai nặng nề, có thể gây tổn thương thận không hồi phục, thiểu ối kéo dài và suy hô hấp nghiêm trọng sau sinh.
Đột quỵ não giai đoạn sớm không phải đau đầu, mà là 4 dấu hiệu này
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người vẫn cho rằng đột quỵ não (nhồi máu não) chỉ xảy ra đột ngột với biểu hiện đau đầu dữ dội. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, ở giai đoạn sớm, đột quỵ thường khởi phát bằng những triệu chứng âm thầm, dễ bị bỏ qua.
Nghẹt thở cứu sản phụ nguy kịch do tiền sản giật nặng tại Ninh Bình
Y tếGĐXH - Một sản phụ mang thai 38 tuần tại Ninh Bình rơi vào tình trạng nguy kịch do tiền sản giật nặng, biến chứng suy tim cấp và phù phổi cấp vừa được các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình cấp cứu, phẫu thuật thành công, kịp thời cứu sống cả mẹ và thai nhi.
