Tags:
Đã đến lúc người trưởng thành thay đổi nhận thức về trách nhiệm dự phòng HPV
Trang bị đầy đủ kiến thức về HPV cùng cách phòng ngừa hiệu quả là bước đầu giúp loại trừ nguy cơ mắc phải những vấn đề sức khỏe có liên quan đến loại virus này.
Thực trạng nhận thức về HPV và những nguy cơ đáng báo động
Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng phát triển, ý thức của người dân về sức khỏe cá nhân cũng ngày càng được chú trọng. Một trong những thách thức lớn nhất với sức khỏe cộng đồng hiện nay chính là căn bệnh ung thư. Theo CDC Hoa Kỳ, có hơn 100 loại ung thư khác nhau mà phần lớn nguyên nhân gây bệnh đến từ thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, ví dụ như việc hút thuốc hoặc lạm dụng đồ uống có cồn… (1). Nhưng có khoảng 630.000 ca ung thư, chiếm tỷ lệ 4,5% số ca ung thư mới trên toàn cầu mỗi năm, lại liên quan đến một loại virus nguy hiểm là HPV (2).
HPV – viết tắt của Human Papillomavirus – là tên gọi chung cho loại virus gây u nhú ở người gồm hơn 100 týp (chủng/biến thể) chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Cũng theo WHO, ít nhất 13 týp trong số đó là nguyên nhân gây nên bệnh lý ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, đồng thời có liên hệ tới một số loại ung thư khác như hầu họng, thanh quản, hậu môn hay ung thư cơ quan sinh dục ở cả nam và nữ (3).
Với nữ giới, ung thư cổ tử cung do tình trạng viêm nhiễm dai dẳng có liên quan đến HPV chiếm 95% số ca ung thư dạng này trên thế giới (4), trong đó 70% được xác định là hai týp HPV nguy cơ cao: 16 và 18 (5). Nhiều chiến dịch kêu gọi nâng cao nhận thức của phụ nữ về căn bệnh này đã được chính phủ và các tổ chức khác thực hiện. Tuy nhiên, điều tra từ Tổng cục Thống kê kết hợp cùng UNICEF thực hiện năm 2021 cho thấy chỉ có 28,2% phụ nữ từ 30 đến 49 tuổi đã được khám sàng lọc ung thư, và chỉ khoảng 7,5% phụ nữ và trẻ em gái độ tuổi từ 15 đến 29 đã chủ động dự phòng HPV (6).
Liệu bức tranh phòng ngừa HPV có đang bỏ sót nam giới?
Mối liên hệ giữa HPV và ung thư cổ tử cung là vấn đề nổi cộm ở nữ giới vô tình gây nên hiểu lầm rằng căn bệnh này không ảnh hưởng tới nam giới. Mức độ tuyên truyền về sự nguy hiểm của HPV hướng đến đối tượng nam giới vẫn chưa cao như dành cho nữ giới dẫn tới việc chủ quan trong phòng ngừa.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy cứ 3 nam giới thì có 1 người bị nhiễm ít nhất một týp HPV, và cứ 5 người thì có 1 người bị nhiễm một týp HPV nguy cơ cao. Ước tính trên toàn cầu, có đến 5% nam giới bị nhiễm HPV týp 16 (7), vốn là nguyên nhân chính gây nên ung thư hầu họng, dương vật và hậu môn ở nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đưa nam giới vào chương trình hành động nhằm kiểm soát HPV trong cộng đồng.
Độ tuổi trưởng thành là mặt trận tiếp theo trong cuộc chiến chống HPV
Gần như tất cả mọi người có thực hiện quan hệ tình dục đều đối mặt nguy cơ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, ngay từ lần đầu tiên cho đến hết tuổi trưởng thành. Gần 50% các trường hợp nhiễm HPV ở nữ giới rơi vào độ tuổi từ 15 đến 24 (8), và tỷ lệ nhiễm vẫn duy trì ở mức gần 40% ở độ tuổi từ 30 đến 39 tuổi (9). Thống kê cũng cho thấy, mức độ phổ biến của HPV là cao ở đối tượng nam giới trưởng thành, đỉnh điểm rơi vào độ tuổi từ 25 đến 29, sau đó duy trì ổn định và giảm dần (10).
Những con số trên cho thấy chúng ta cần tập trung hơn đến việc nâng cao nhận thức cho người trưởng thành về sự nguy hiểm của HPV cùng cách thức phòng tránh. Không chỉ nỗ lực tuyên truyền từ chính phủ và các cơ quan ban ngành, sự chung tay của truyền thông và mức độ lan tỏa của mạng xã hội đang góp sức cùng cộng đồng hướng đến mục tiêu này.
Những biện pháp phòng ngừa hiệu quả trước nguồn lây tiềm tàng mà cả 2 giới đều có thể thực hành là tình dục an toàn, sử dụng bao cao su…; ngoài ra cần chú ý vấn đề vệ sinh vì khả năng lây nhiễm gián tiếp của HPV qua tiếp xúc (11). Ngoài ra, phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới cũng được khuyến nghị, và gần nhất đã được Chính phủ lên kế hoạch đưa vào "Chương trình tiêm chủng mở rộng" từ năm 2026 thông qua nghị quyết 104/NQ-CP (12).
Người trưởng thành cũng cần nắm được những bước tiến mới trong phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới, kể cả người đã từng quan hệ tình dục hoặc từng bị nhiễm. Để thường xuyên cập nhật những kiến thức mới nhất về HPV, người dân có thể truy cập vào cổng thông tin tại địa chỉ: hpv.vn
Mỗi người có ý thức dự phòng HPV cho bản thân cũng là bảo vệ những người xung quanh mình. Đó cũng là trách nhiệm của người trưởng thành đối với việc nâng cao sức khỏe của cả cộng đồng và góp phần đẩy lùi mối đe dọa của HPV.
*Nguồn tài liệu tham khảo
(1) C.D.C of USA
[https://www.cdc.gov/tobacco/campaign/tips/diseases/cancer.html]
[https://www.cdc.gov/cancer/risk-factors/alcohol.html]
(2) Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. Catherine de Martel, Martyn Plummer, Jerome Vignat, and Silvia Franceschi
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5520228/]
(3) WHO. Human Papillomavirus (HPV)
[https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/vaccine-standardization/human-papillomavirus]
(4) WHO. Cervical cancer
[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer]
(5) Dr Silvia de Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al.
[https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(10)70230-8/abstract]
(6) UNICEF & Tổng cục Thống kê Việt Nam
[https://www.unicef.org/vietnam/media/8716/file/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20t%C3%B3m%20t%E1%BA%AFt%20-%20MICS%206.pdf]
(7),(10) WHO. One in three men worldwide are infected with genital human papillomavirus
[https://www.who.int/news/item/01-09-2023-one-in-three-men-worldwide-are-infected-with-genital-human-papillomavirus]
(8) C.D.C USA. Human Papillomavirus. Elissa Meites, MD, MPH; Julianne Gee, MPH; Elizabeth Unger, PhD, MD; and Lauri Markowitz, MD
[https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf]
(9) Rayleen M. Lewis, Lauri E. Markowitz, Julia W. Gargano, Martin Steinau, and Elizabeth R. Unger
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5991084/]
(11) Clinical Microbiology Reviews. Human Papillomavirus and Cervical Cancer. Eileen M. Burd (2003)
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC145302/]
(12) Nghị quyết chính phủ 104/NQ-CP
[https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/08/104-cp.signed.pdf]
"Nội dung này do Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam cung cấp và được MSD tài trợ vì mục đích giáo dục."
VN-GSL-01042 17072025
PV
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Gắp con đỉa sống dài 12cm trong đường thở bệnh nhi 8 tuổi
Y tế - 5 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi vừa gắp thành công con đỉa sống trong đường thở của bệnh nhi 8 tuổi.
Bí quyết sống thọ: Đi bộ theo cách này để tăng tuổi thọ, khỏe mạnh khi về già
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy việc duy trì đi bộ mỗi ngày có thể giúp tăng tuổi thọ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và duy trì thể trạng khỏe mạnh khi về già.
Cơ thể đang 'báo động' vì gan thận yếu? 4 thực phẩm này có thể là thứ bạn đang thiếu
Bệnh thường gặp - 10 giờ trướcGĐXH - Cơ thể thường xuyên nổi mụn, nóng trong, tiểu buốt hay mệt mỏi có thể là dấu hiệu gan và thận đang hoạt động quá tải. Thay vì tìm đến các phương pháp detox phức tạp, nhiều chuyên gia khuyến nghị bổ sung những thực phẩm tự nhiên giúp hỗ trợ quá trình thải độc của cơ thể. Dưới đây là 4 “siêu thực phẩm” quen thuộc nhưng lại có khả năng giúp gan và thận hoạt động hiệu quả hơn, từ đó cải thiện sức khỏe tổng thể một cách rõ rệt.
Hồ Ngọc Hà đồng hành cùng MSD Việt Nam lan tỏa thông điệp 'Chủ động không chủ quan - An tâm giữ trọn khoảnh khắc yêu thương'
Sống khỏe - 11 giờ trướcTrong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các nỗ lực giảm gánh nặng bệnh tật liên quan đến HPV. Bộ Y tế mới đây chính thức đưa bệnh do virus HPV (Human Papillomavirus) vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng từ ngày 1/7/2026.
Một dấu hiệu xuất hiện lúc 2 giờ sáng báo động đột quỵ nguy hiểm, người đàn ông may mắn thoát di chứng
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Người đàn ông 60 tuổi đang khỏe mạnh bất ngờ giảm ý thức, sùi bọt mép lúc rạng sáng. Bác sĩ xác định đây là dấu hiệu của cơn đột quỵ nhồi máu não nguy hiểm.
Thiếu niên 15 tuổi thiếu máu nặng, ngất xỉu vì xuất huyết dạ dày do vi khuẩn HP
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Khanh bất ngờ ngất xỉu kèm nôn ra dịch màu nâu đen và được đưa vào viện cấp cứu. Các bác sĩ xác định em bị viêm loét, xuất huyết dạ dày - tá tràng do vi khuẩn HP.
Ngủ dậy hay tê tay, đau cổ, chóng mặt? Thủ phạm có thể nằm ngay dưới đầu bạn mỗi đêm
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Nhiều người sẵn sàng đầu tư cho đệm và chăn ga nhưng lại ít quan tâm đến chiếc gối ngủ. Trong khi đó, các chuyên gia cho biết một chiếc gối không phù hợp có thể gây đau cổ, cứng vai, làm giảm chất lượng giấc ngủ, thậm chí ảnh hưởng đến cột sống cổ và tuần hoàn vùng đầu cổ.
Nhiều chị em mê trà táo đỏ kỷ tử vì nghĩ 'càng uống càng bổ': Bác sĩ nói gì?
Bệnh thường gặp - 17 giờ trướcGĐXH - Trà táo đỏ kỷ tử đang trở thành thức uống được nhiều người yêu thích nhờ hương vị ngọt nhẹ, dễ uống và được lan truyền với nhiều công dụng cho sức khỏe. Tuy nhiên, theo chuyên gia, đây chỉ là một loại đồ uống hỗ trợ bổ sung nước chứ không phải "thần dược" có thể chữa bệnh như nhiều người vẫn nghĩ.
Cô gái 29 tuổi suy thận cấp vì thói quen nhiều người Việt mắc phải trong những ngày nắng nóng
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Chị Hà (29 tuổi) nhập viện trong tình trạng kiệt sức, buồn nôn, tiểu ít sau nhiều ngày làm việc ngoài trời nắng nóng. Các bác sĩ xác định người bệnh bị suy thận cấp do mất nước kéo dài.
Tưởng bỏ mỡ động vật là tốt, người cao tuổi dễ gặp 5 hệ lụy này nếu kiêng quá mức
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cao tuổi xem thịt mỡ là "thủ phạm" gây mỡ máu, tim mạch nên kiêng tuyệt đối. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc loại bỏ hoàn toàn chất béo khỏi bữa ăn có thể khiến cơ thể đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe ngoài mong đợi.
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra chế độ ăn giúp làm chậm lão hóa từ tuổi trung niên trở đi
Bệnh thường gặpGĐXH - Bước sang tuổi trung niên, cơ thể không còn hoạt động với hiệu suất như thời trẻ. Quá trình lão hóa diễn ra âm thầm khiến nguy cơ mắc các bệnh mạn tính gia tăng. Theo chuyên gia dinh dưỡng, việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học dựa trên nguyên tắc "5 đủ, 3 giảm" có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, duy trì thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác ngày càng tăng.
