Tags:
Đã đến lúc người trưởng thành thay đổi nhận thức về trách nhiệm dự phòng HPV
Trang bị đầy đủ kiến thức về HPV cùng cách phòng ngừa hiệu quả là bước đầu giúp loại trừ nguy cơ mắc phải những vấn đề sức khỏe có liên quan đến loại virus này.
Thực trạng nhận thức về HPV và những nguy cơ đáng báo động
Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng phát triển, ý thức của người dân về sức khỏe cá nhân cũng ngày càng được chú trọng. Một trong những thách thức lớn nhất với sức khỏe cộng đồng hiện nay chính là căn bệnh ung thư. Theo CDC Hoa Kỳ, có hơn 100 loại ung thư khác nhau mà phần lớn nguyên nhân gây bệnh đến từ thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, ví dụ như việc hút thuốc hoặc lạm dụng đồ uống có cồn… (1). Nhưng có khoảng 630.000 ca ung thư, chiếm tỷ lệ 4,5% số ca ung thư mới trên toàn cầu mỗi năm, lại liên quan đến một loại virus nguy hiểm là HPV (2).
HPV – viết tắt của Human Papillomavirus – là tên gọi chung cho loại virus gây u nhú ở người gồm hơn 100 týp (chủng/biến thể) chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Cũng theo WHO, ít nhất 13 týp trong số đó là nguyên nhân gây nên bệnh lý ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, đồng thời có liên hệ tới một số loại ung thư khác như hầu họng, thanh quản, hậu môn hay ung thư cơ quan sinh dục ở cả nam và nữ (3).
Với nữ giới, ung thư cổ tử cung do tình trạng viêm nhiễm dai dẳng có liên quan đến HPV chiếm 95% số ca ung thư dạng này trên thế giới (4), trong đó 70% được xác định là hai týp HPV nguy cơ cao: 16 và 18 (5). Nhiều chiến dịch kêu gọi nâng cao nhận thức của phụ nữ về căn bệnh này đã được chính phủ và các tổ chức khác thực hiện. Tuy nhiên, điều tra từ Tổng cục Thống kê kết hợp cùng UNICEF thực hiện năm 2021 cho thấy chỉ có 28,2% phụ nữ từ 30 đến 49 tuổi đã được khám sàng lọc ung thư, và chỉ khoảng 7,5% phụ nữ và trẻ em gái độ tuổi từ 15 đến 29 đã chủ động dự phòng HPV (6).
Liệu bức tranh phòng ngừa HPV có đang bỏ sót nam giới?
Mối liên hệ giữa HPV và ung thư cổ tử cung là vấn đề nổi cộm ở nữ giới vô tình gây nên hiểu lầm rằng căn bệnh này không ảnh hưởng tới nam giới. Mức độ tuyên truyền về sự nguy hiểm của HPV hướng đến đối tượng nam giới vẫn chưa cao như dành cho nữ giới dẫn tới việc chủ quan trong phòng ngừa.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy cứ 3 nam giới thì có 1 người bị nhiễm ít nhất một týp HPV, và cứ 5 người thì có 1 người bị nhiễm một týp HPV nguy cơ cao. Ước tính trên toàn cầu, có đến 5% nam giới bị nhiễm HPV týp 16 (7), vốn là nguyên nhân chính gây nên ung thư hầu họng, dương vật và hậu môn ở nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đưa nam giới vào chương trình hành động nhằm kiểm soát HPV trong cộng đồng.
Độ tuổi trưởng thành là mặt trận tiếp theo trong cuộc chiến chống HPV
Gần như tất cả mọi người có thực hiện quan hệ tình dục đều đối mặt nguy cơ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, ngay từ lần đầu tiên cho đến hết tuổi trưởng thành. Gần 50% các trường hợp nhiễm HPV ở nữ giới rơi vào độ tuổi từ 15 đến 24 (8), và tỷ lệ nhiễm vẫn duy trì ở mức gần 40% ở độ tuổi từ 30 đến 39 tuổi (9). Thống kê cũng cho thấy, mức độ phổ biến của HPV là cao ở đối tượng nam giới trưởng thành, đỉnh điểm rơi vào độ tuổi từ 25 đến 29, sau đó duy trì ổn định và giảm dần (10).
Những con số trên cho thấy chúng ta cần tập trung hơn đến việc nâng cao nhận thức cho người trưởng thành về sự nguy hiểm của HPV cùng cách thức phòng tránh. Không chỉ nỗ lực tuyên truyền từ chính phủ và các cơ quan ban ngành, sự chung tay của truyền thông và mức độ lan tỏa của mạng xã hội đang góp sức cùng cộng đồng hướng đến mục tiêu này.
Những biện pháp phòng ngừa hiệu quả trước nguồn lây tiềm tàng mà cả 2 giới đều có thể thực hành là tình dục an toàn, sử dụng bao cao su…; ngoài ra cần chú ý vấn đề vệ sinh vì khả năng lây nhiễm gián tiếp của HPV qua tiếp xúc (11). Ngoài ra, phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới cũng được khuyến nghị, và gần nhất đã được Chính phủ lên kế hoạch đưa vào "Chương trình tiêm chủng mở rộng" từ năm 2026 thông qua nghị quyết 104/NQ-CP (12).
Người trưởng thành cũng cần nắm được những bước tiến mới trong phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới, kể cả người đã từng quan hệ tình dục hoặc từng bị nhiễm. Để thường xuyên cập nhật những kiến thức mới nhất về HPV, người dân có thể truy cập vào cổng thông tin tại địa chỉ: hpv.vn
Mỗi người có ý thức dự phòng HPV cho bản thân cũng là bảo vệ những người xung quanh mình. Đó cũng là trách nhiệm của người trưởng thành đối với việc nâng cao sức khỏe của cả cộng đồng và góp phần đẩy lùi mối đe dọa của HPV.
*Nguồn tài liệu tham khảo
(1) C.D.C of USA
[https://www.cdc.gov/tobacco/campaign/tips/diseases/cancer.html]
[https://www.cdc.gov/cancer/risk-factors/alcohol.html]
(2) Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. Catherine de Martel, Martyn Plummer, Jerome Vignat, and Silvia Franceschi
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5520228/]
(3) WHO. Human Papillomavirus (HPV)
[https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/vaccine-standardization/human-papillomavirus]
(4) WHO. Cervical cancer
[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer]
(5) Dr Silvia de Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al.
[https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(10)70230-8/abstract]
(6) UNICEF & Tổng cục Thống kê Việt Nam
[https://www.unicef.org/vietnam/media/8716/file/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20t%C3%B3m%20t%E1%BA%AFt%20-%20MICS%206.pdf]
(7),(10) WHO. One in three men worldwide are infected with genital human papillomavirus
[https://www.who.int/news/item/01-09-2023-one-in-three-men-worldwide-are-infected-with-genital-human-papillomavirus]
(8) C.D.C USA. Human Papillomavirus. Elissa Meites, MD, MPH; Julianne Gee, MPH; Elizabeth Unger, PhD, MD; and Lauri Markowitz, MD
[https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf]
(9) Rayleen M. Lewis, Lauri E. Markowitz, Julia W. Gargano, Martin Steinau, and Elizabeth R. Unger
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5991084/]
(11) Clinical Microbiology Reviews. Human Papillomavirus and Cervical Cancer. Eileen M. Burd (2003)
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC145302/]
(12) Nghị quyết chính phủ 104/NQ-CP
[https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/08/104-cp.signed.pdf]
"Nội dung này do Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam cung cấp và được MSD tài trợ vì mục đích giáo dục."
VN-GSL-01042 17072025
PV
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Mắt con chỉ lệch nhẹ khi mệt, nhiều cha mẹ không ngờ đó có thể là dấu hiệu bệnh cần phẫu thuật
Sống khỏe - 21 phút trướcGĐXH - Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp ban đầu chỉ xuất hiện tình trạng lệch mắt thoáng qua hoặc không thường xuyên.
Bí quyết sống thọ: Người Việt nên ăn sáng theo cách này để giảm nguy cơ bệnh mạn tính, kéo dài tuổi thọ
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở việc ăn gì mà còn phụ thuộc vào thời điểm ăn uống trong ngày. Trong đó, thói quen ăn sáng sớm rất quan trọng.
9 loại vitamin bổ não giúp tăng cường trí nhớ: Có loại rất quen thuộc nhưng nhiều người đang thiếu mỗi ngày
Bệnh thường gặp - 4 giờ trướcGĐXH - Trí nhớ suy giảm, khó tập trung hay thường xuyên quên trước quên sau có thể liên quan đến tình trạng thiếu hụt vitamin. Nhiều dưỡng chất quan trọng cho não bộ lại có trong những thực phẩm quen thuộc hằng ngày nhưng không phải ai cũng bổ sung đủ.
ThS.BS. Dương Minh Tùng trở thành đại diện lâm sàng cho thương hiệu Implant Pháp Lyra ETK
Sống khỏe - 5 giờ trướcVừa qua, Platinum Dental Group đã chính thức ký kết hợp tác chiến lược cùng thương hiệu Implant Lyra ETK (Pháp).
Ung thư đại trực tràng xâm lấn rộng vùng chậu, người đàn ông 58 tuổi được bảo tồn chức năng tiết niệu
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Khối u ung thư đại trực tràng kích thước gần 12 cm xâm lấn rộng vùng tiểu khung và niệu quản trái. Nhờ ca mổ phức tạp, người bệnh tránh được nguy cơ phải mang túi dẫn lưu nước tiểu suốt đời.
Bác sĩ cảnh báo: Đừng tưởng chỉ là nhiệt miệng, vết loét nhỏ trên lưỡi có thể là ung thư lưỡi giai đoạn sớm!
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Một vết loét nhỏ trong miệng thường bị xem nhẹ và quy về “nhiệt miệng”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia răng hàm mặt, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu sớm của các bệnh lý nghiêm trọng hơn, trong đó có ung thư lưỡi. Nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị hiệu quả và kịp thời.
Chăm sóc sức khỏe não bộ trong nhịp sống hiện đại cùng hoạt huyết dưỡng não Traphaco
Sống khỏe - 13 giờ trướcĐau đầu, khó ngủ, kém tập trung hoặc thường xuyên mệt mỏi tinh thần đang dần trở thành tình trạng phổ biến ở nhiều độ tuổi.
Người đàn ông 31 tuổi có nguy cơ xơ gan, ung thư gan thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Mắc viêm gan B từ lâu nhưng không hay biết, đi khám bác sĩ đã ghi nhận dấu hiệu xơ hóa gan, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan nếu không điều trị kịp thời.
Bí quyết sống thọ: Muốn sống lâu, đừng xem nhẹ thói quen này trước khi đi ngủ
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở chế độ ăn uống hay tập luyện mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giấc ngủ.
Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra chế độ ăn giúp làm chậm lão hóa từ tuổi trung niên trở đi
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Bước sang tuổi trung niên, cơ thể không còn hoạt động với hiệu suất như thời trẻ. Quá trình lão hóa diễn ra âm thầm khiến nguy cơ mắc các bệnh mạn tính gia tăng. Theo chuyên gia dinh dưỡng, việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học dựa trên nguyên tắc "5 đủ, 3 giảm" có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, duy trì thể lực và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác ngày càng tăng.
6 thói quen làm hỏng mắt nhanh hơn cả nhìn điện thoại, rất nhiều người đang mắc mỗi ngày
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người cho rằng điện thoại là "thủ phạm số một" khiến mắt khô, mỏi và giảm thị lực. Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa cho biết có những thói quen tưởng vô hại nhưng lại gây tổn thương mắt nghiêm trọng hơn, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt nếu kéo dài.
