Tags:
Đã đến lúc người trưởng thành thay đổi nhận thức về trách nhiệm dự phòng HPV
Trang bị đầy đủ kiến thức về HPV cùng cách phòng ngừa hiệu quả là bước đầu giúp loại trừ nguy cơ mắc phải những vấn đề sức khỏe có liên quan đến loại virus này.
Thực trạng nhận thức về HPV và những nguy cơ đáng báo động
Trong bối cảnh xã hội hiện đại ngày càng phát triển, ý thức của người dân về sức khỏe cá nhân cũng ngày càng được chú trọng. Một trong những thách thức lớn nhất với sức khỏe cộng đồng hiện nay chính là căn bệnh ung thư. Theo CDC Hoa Kỳ, có hơn 100 loại ung thư khác nhau mà phần lớn nguyên nhân gây bệnh đến từ thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng, ví dụ như việc hút thuốc hoặc lạm dụng đồ uống có cồn… (1). Nhưng có khoảng 630.000 ca ung thư, chiếm tỷ lệ 4,5% số ca ung thư mới trên toàn cầu mỗi năm, lại liên quan đến một loại virus nguy hiểm là HPV (2).
HPV – viết tắt của Human Papillomavirus – là tên gọi chung cho loại virus gây u nhú ở người gồm hơn 100 týp (chủng/biến thể) chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Cũng theo WHO, ít nhất 13 týp trong số đó là nguyên nhân gây nên bệnh lý ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, đồng thời có liên hệ tới một số loại ung thư khác như hầu họng, thanh quản, hậu môn hay ung thư cơ quan sinh dục ở cả nam và nữ (3).
Với nữ giới, ung thư cổ tử cung do tình trạng viêm nhiễm dai dẳng có liên quan đến HPV chiếm 95% số ca ung thư dạng này trên thế giới (4), trong đó 70% được xác định là hai týp HPV nguy cơ cao: 16 và 18 (5). Nhiều chiến dịch kêu gọi nâng cao nhận thức của phụ nữ về căn bệnh này đã được chính phủ và các tổ chức khác thực hiện. Tuy nhiên, điều tra từ Tổng cục Thống kê kết hợp cùng UNICEF thực hiện năm 2021 cho thấy chỉ có 28,2% phụ nữ từ 30 đến 49 tuổi đã được khám sàng lọc ung thư, và chỉ khoảng 7,5% phụ nữ và trẻ em gái độ tuổi từ 15 đến 29 đã chủ động dự phòng HPV (6).
Liệu bức tranh phòng ngừa HPV có đang bỏ sót nam giới?
Mối liên hệ giữa HPV và ung thư cổ tử cung là vấn đề nổi cộm ở nữ giới vô tình gây nên hiểu lầm rằng căn bệnh này không ảnh hưởng tới nam giới. Mức độ tuyên truyền về sự nguy hiểm của HPV hướng đến đối tượng nam giới vẫn chưa cao như dành cho nữ giới dẫn tới việc chủ quan trong phòng ngừa.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy cứ 3 nam giới thì có 1 người bị nhiễm ít nhất một týp HPV, và cứ 5 người thì có 1 người bị nhiễm một týp HPV nguy cơ cao. Ước tính trên toàn cầu, có đến 5% nam giới bị nhiễm HPV týp 16 (7), vốn là nguyên nhân chính gây nên ung thư hầu họng, dương vật và hậu môn ở nam. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đưa nam giới vào chương trình hành động nhằm kiểm soát HPV trong cộng đồng.
Độ tuổi trưởng thành là mặt trận tiếp theo trong cuộc chiến chống HPV
Gần như tất cả mọi người có thực hiện quan hệ tình dục đều đối mặt nguy cơ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, ngay từ lần đầu tiên cho đến hết tuổi trưởng thành. Gần 50% các trường hợp nhiễm HPV ở nữ giới rơi vào độ tuổi từ 15 đến 24 (8), và tỷ lệ nhiễm vẫn duy trì ở mức gần 40% ở độ tuổi từ 30 đến 39 tuổi (9). Thống kê cũng cho thấy, mức độ phổ biến của HPV là cao ở đối tượng nam giới trưởng thành, đỉnh điểm rơi vào độ tuổi từ 25 đến 29, sau đó duy trì ổn định và giảm dần (10).
Những con số trên cho thấy chúng ta cần tập trung hơn đến việc nâng cao nhận thức cho người trưởng thành về sự nguy hiểm của HPV cùng cách thức phòng tránh. Không chỉ nỗ lực tuyên truyền từ chính phủ và các cơ quan ban ngành, sự chung tay của truyền thông và mức độ lan tỏa của mạng xã hội đang góp sức cùng cộng đồng hướng đến mục tiêu này.
Những biện pháp phòng ngừa hiệu quả trước nguồn lây tiềm tàng mà cả 2 giới đều có thể thực hành là tình dục an toàn, sử dụng bao cao su…; ngoài ra cần chú ý vấn đề vệ sinh vì khả năng lây nhiễm gián tiếp của HPV qua tiếp xúc (11). Ngoài ra, phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới cũng được khuyến nghị, và gần nhất đã được Chính phủ lên kế hoạch đưa vào "Chương trình tiêm chủng mở rộng" từ năm 2026 thông qua nghị quyết 104/NQ-CP (12).
Người trưởng thành cũng cần nắm được những bước tiến mới trong phương pháp dự phòng HPV dành cho cả 2 giới, kể cả người đã từng quan hệ tình dục hoặc từng bị nhiễm. Để thường xuyên cập nhật những kiến thức mới nhất về HPV, người dân có thể truy cập vào cổng thông tin tại địa chỉ: hpv.vn
Mỗi người có ý thức dự phòng HPV cho bản thân cũng là bảo vệ những người xung quanh mình. Đó cũng là trách nhiệm của người trưởng thành đối với việc nâng cao sức khỏe của cả cộng đồng và góp phần đẩy lùi mối đe dọa của HPV.
*Nguồn tài liệu tham khảo
(1) C.D.C of USA
[https://www.cdc.gov/tobacco/campaign/tips/diseases/cancer.html]
[https://www.cdc.gov/cancer/risk-factors/alcohol.html]
(2) Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. Catherine de Martel, Martyn Plummer, Jerome Vignat, and Silvia Franceschi
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5520228/]
(3) WHO. Human Papillomavirus (HPV)
[https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/vaccine-standardization/human-papillomavirus]
(4) WHO. Cervical cancer
[https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer]
(5) Dr Silvia de Sanjose S, Quint WG, Alemany L, et al.
[https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(10)70230-8/abstract]
(6) UNICEF & Tổng cục Thống kê Việt Nam
[https://www.unicef.org/vietnam/media/8716/file/B%C3%A1o%20c%C3%A1o%20t%C3%B3m%20t%E1%BA%AFt%20-%20MICS%206.pdf]
(7),(10) WHO. One in three men worldwide are infected with genital human papillomavirus
[https://www.who.int/news/item/01-09-2023-one-in-three-men-worldwide-are-infected-with-genital-human-papillomavirus]
(8) C.D.C USA. Human Papillomavirus. Elissa Meites, MD, MPH; Julianne Gee, MPH; Elizabeth Unger, PhD, MD; and Lauri Markowitz, MD
[https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/downloads/hpv.pdf]
(9) Rayleen M. Lewis, Lauri E. Markowitz, Julia W. Gargano, Martin Steinau, and Elizabeth R. Unger
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5991084/]
(11) Clinical Microbiology Reviews. Human Papillomavirus and Cervical Cancer. Eileen M. Burd (2003)
[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC145302/]
(12) Nghị quyết chính phủ 104/NQ-CP
[https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2022/08/104-cp.signed.pdf]
"Nội dung này do Hội Y Học Dự Phòng Việt Nam cung cấp và được MSD tài trợ vì mục đích giáo dục."
VN-GSL-01042 17072025
PV
Bình luận (0)
Quan tâm nhất
Mới nhất
Ý kiến của bạn
Nước luộc thịt có nên dùng để nấu canh? Chuyên gia chỉ ra lợi ích và những lưu ý quan trọng
Bệnh thường gặp - 8 giờ trướcGĐXH - Nước luộc thịt thường được tận dụng để nấu canh nhờ vị ngọt tự nhiên và hương thơm hấp dẫn. Song, giá trị dinh dưỡng thực sự của loại nước này ra sao, có tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng?
Bé gái 12 tuổi gãy hai xương cẳng chân khi chơi patin, bác sĩ cảnh báo nguy cơ chấn thương dịp hè
Mẹ và bé - 10 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ cảnh báo, mùa hè là thời điểm gia tăng tai nạn thương tích ở trẻ em, trong đó chấn thương khi tham gia các môn thể thao như trượt patin, đá bóng hay bơi lội khá phổ biến.
Người đàn ông 50 tuổi suy thận cấp sau khi ăn hàu sống nhiễm "vi khuẩn ăn thịt người"
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Một người đàn ông 50 tuổi phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy thận cấp và phải lọc máu khẩn cấp sau khi ăn hàu sống nhiễm vi khuẩn Vibrio vulnificus.
Người phụ nữ 49 tuổi suy đa tạng vì sốt mò: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu nhỏ trên da có thể cứu sống người bệnh
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH – Theo các bác sĩ, khi mắc sốt mò, bệnh nhân sẽ có các dấu hiệu như: Sốt, đau đầu, đau mỏi khắp người, phát ban, sưng các hạch, tổn thương đa cơ quan, đặc biệt là vết loét ngoài da do mò đốt (dấu hiệu đặc trưng của sốt mò).
Phẫu thuật nội soi toàn bộ không cần cưa xương ức, cô gái 23 tuổi hồi phục sau chưa đầy 24 giờ
Y tế - 12 giờ trướcGĐXH - Ca phẫu thuật đã đánh dấu một bước tiến quan trọng của nền y học Việt Nam khi các bác sĩ tại Cơ sở Linh Đàm – Bệnh viện Đại học Y Dược ĐHQGHN thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi toàn bộ dưới tuần hoàn ngoài cơ thể để vá lỗ thông liên nhĩ cho một bệnh nhân nữ 23 tuổi.
Người đàn ông 30 tuổi khát nước, tiểu nhiều, đi khám phát hiện đường huyết tăng vọt vì tiểu đường type 1
Sống khỏe - 13 giờ trướcGĐXH - Thường xuyên khát nước, tiểu nhiều và sụt cân nhanh, anh Tân (30 tuổi) đi khám phát hiện mắc tiểu đường type 1, đã xuất hiện nguy cơ biến chứng cấp nguy hiểm.
Nam sinh 16 tuổi bị xơ gan giai đoạn cuối được hồi sinh nhờ ca ghép gan kỳ diệu
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Bệnh nhân được chẩn đoán mắc xơ gan do đột biến gen di truyền từ năm 2016. Em được theo dõi và điều trị nhiều năm tại Bệnh viện Nhi Trung ương trước khi chuyển sang Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để ghép gan.
Phát hiện viêm gan B sau sinh, người mẹ day dứt vì lây bệnh cho con gái
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Phát hiện mắc viêm gan B mạn thể hoạt động khi con gái đã nhiễm virus từ mẹ, chị N.T.H. (36 tuổi, Hà Nội) từng trải qua quãng thời gian đầy lo lắng và day dứt.
DHA cho mẹ bầu loại nào tốt? 4 tiêu chí mẹ nên biết
Sống khỏe - 18 giờ trướcĐứng giữa nhiều lựa chọn DHA, mẹ bầu thường băn khoăn không biết nên chọn loại nào trong giai đoạn thai kỳ. Ngoài hàm lượng, mẹ ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, độ tinh khiết, chuẩn kiểm định và cấu trúc SN-2 DHA.
Ăn trứng buổi sáng tưởng bổ dưỡng, hóa ra 4 thói quen này lại âm thầm gây hại sức khỏe
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Trứng được xem là thực phẩm giàu dinh dưỡng, xuất hiện gần như mỗi ngày trong bữa sáng của nhiều gia đình. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu ăn sai cách, trứng không những không tốt mà còn có thể gây hại cho hệ tiêu hóa và chuyển hóa của cơ thể.
Nghiên cứu 70 năm của Harvard: Người sống thọ không phải vì tập thể dục nhiều, mà nhờ 4 thói quen này
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người tin rằng tập thể dục càng nhiều càng sống lâu. Tuy nhiên, một nghiên cứu kéo dài hơn 70 năm của Đại học Harvard cho thấy tuổi thọ không phụ thuộc chủ yếu vào cường độ vận động mà nằm ở 4 thói quen sống tưởng chừng rất bình thường mỗi ngày.
