Cứu đôi tay Tiktoker ở Thái Nguyên qua lời kể của bác sĩ

Ca mổ xuyên đêm giữ lại đôi tay

Mạng xã hội gần đây xôn xao câu chuyện của bác sĩ Ngọc Sơn Tùng, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình - Thẩm mỹ, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên khi đã cứu sống tính mạng và giữ lại đôi tay cho Tiktoker Hà List (tên thật là Ngọc Hà).

Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, bác sĩ Ngọc Sơn Tùng cho hay, ngay khi tiếp nhận, bệnh nhân được xác định đang trong tình trạng sốc, mất máu nghiêm trọng, toàn thân suy kiệt, nguy cơ tử vong nếu không xử trí khẩn cấp.

“Tổn thương của bệnh nhân rất phức tạp, cùng lúc ở cả hai tay và chân. Tay phải gần như cụt hoàn toàn ở cổ tay, chỉ còn dính một phần da rộng khoảng 1,5 cm nhưng phần da này cũng buộc phải cắt bỏ vì gây khó khăn trong quá trình tìm mạch máu để nối. Bàn tay phải đã mất hoàn toàn nguồn cấp máu”, bác sĩ Tùng kể lại.

Phía tay trái bị vết thương cắt xẻ dọc qua kẽ ngón 4 và ngón 5, làm đứt các gân, mất một phần xương khối tụ cốt, tổn thương các cung mạch gan tay, đồng thời làm đứt thần kinh trụ chạy vào mô út, khiến ngón 5 đối diện nguy cơ hoại tử cao.

Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có vết thương ở vùng bờ ngoài hố khoeo chân phải. Vị trí tổn thương sát ngay thành động mạch khoeo nhưng rất may chưa bị thủng. Dù vậy, toàn bộ gân cơ khu ngoài đã bị đứt, thần kinh hông khoeo ngoài cũng bị tổn thương nặng, khiến bệnh nhân không thể gấp mu bàn chân hay xoay ngoài bàn chân được nữa.

Bác sĩ Tùng nhận định: "Đây là tình trạng đa chấn thương cực kỳ phức tạp, đòi hỏi xử trí song song nhiều vị trí, nhưng vẫn phải đảm bảo không kéo dài thời gian mổ vượt quá giới hạn an toàn để tránh nguy hiểm tính mạng”.

Ngay lập tức, bệnh nhân được chuyển thẳng lên phòng mổ để kịp nối lại bàn tay và các ngón tay hai bên, kiểm soát chảy máu và hồi sức tích cực.

Theo bác sĩ Tùng, tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên, quy trình phẫu thuật nối chi vi phẫu đã được thực hiện thường quy nhiều năm nay.

Tổn thương phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật vi phẫu cao

Trước tiên, các bác sĩ cố định lại phần xương cổ tay phải, sau đó nối 22 gân vùng cổ tay, tiếp tục khâu vi phẫu các dây thần kinh quan trọng gồm thần kinh trụ, thần kinh giữa và nhánh cảm giác của thần kinh quay. Phần mạch máu cũng được xử lý tỉ mỉ, nối hai động mạch lớn là động mạch quay và động mạch trụ, đồng thời khâu nối bốn tĩnh mạch để đảm bảo lưu thông máu, duy trì hồi lưu tốt cho bàn tay phải.

Với tay trái, ê-kíp kết hợp lại phần xương, khâu phục hồi các gân bị đứt, nối thần kinh và các cung mạch để đảm bảo nuôi dưỡng ngón 5, hạn chế nguy cơ hoại tử.

Riêng vùng khoeo chân, các bác sĩ tiến hành phục hồi các gân và bao khớp gối, thần kinh hông khoeo ngoài được đánh dấu và cố định để tiếp tục xử trí ở thì mổ thứ hai.

"Với bệnh nhân đa chấn thương nặng nề, việc kéo dài thời gian mổ vượt quá ngưỡng an toàn có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, đội ngũ phẫu thuật phải tính toán rất kỹ lưỡng, chia thành nhiều thì phẫu thuật hợp lý", bác sĩ Tùng giải thích thêm.

Ca mổ nối chi cho bệnh nhân được ê-kíp bắt đầu từ 19h và hoàn tất lúc 1h sáng hôm sau. Sau phẫu thuật, các bác sĩ rất vui mừng khi hồi lưu máu ở cả hai tay đều diễn tiến tốt, các ngón tay bắt đầu có phản xạ cử động nhẹ, toàn trạng bệnh nhân ổn định, tỉnh táo, có thể nói chuyện bình thường.

Dự kiến sau khoảng 10 ngày, khi thể trạng chung và hai bàn tay thực sự ổn định, các bác sĩ sẽ tiến hành nối lại dây thần kinh ở chân để khôi phục vận động cho bàn chân.

Bác sĩ Tùng cho biết, với đội ngũ y bác sĩ tại bệnh viện, những ca chấn thương phức tạp như vậy không hiếm gặp. Tuy nhiên, suốt cả ngày sau ca phẫu thuật, anh và đồng nghiệp bất ngờ khi thấy thông tin về bệnh nhân lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Vị bác sĩ cho biết ê-kíp không tập trung tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến thương tích. Các bác sĩ ưu tiên đánh giá chính xác tình trạng tổn thương và thể trạng bệnh nhân để đưa ra phương án phẫu thuật tối ưu, giảm thiểu thương tật, vừa bảo toàn tính mạng cho người bệnh.

"Đây là ca bệnh đặc biệt không chỉ đòi hỏi kỹ thuật vi phẫu hiện đại, sự phối hợp khéo léo của nhiều ê-kíp mà còn cần tinh thần khẩn trương, chính xác tuyệt đối để giành giật từng cơ hội giữ lại đôi tay và hy vọng phục hồi tốt nhất cho bệnh nhân", bác sĩ Tùng nhấn mạnh.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Công Hoàng, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, bác sĩ Ngọc Sơn Tùng vốn là bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình, nhưng anh lại đặc biệt đam mê phẫu thuật vi phẫu mạch máu và thần kinh, lĩnh vực đòi hỏi tay nghề và sự kiên nhẫn rất lớn.

"Nhiều trường hợp chi thể đứt rời thường sẽ phải bỏ đi, nhưng với bác sĩ Tùng, đó luôn là cơ hội để cố gắng cứu giữ. Tôi còn nhớ ca hy hữu của một bé 18 tháng tuổi, bị đứt lìa bàn tay vì thò tay vào máy xay đá lạnh. Nhờ phẫu thuật vi phẫu kéo dài 8 tiếng, bàn tay của cháu đã được cứu sống, phục hồi vận động gần như bình thường. Lần khác, bác sĩ Tùng nối lại hai chân cho hai cháu nhỏ bị máy cắt cỏ chém đứt", bác sĩ Hoàng chia sẻ.

Ông cho biết những ca mổ nối chi không chỉ đòi hỏi kỹ thuật khéo léo mà còn rất tốn sức lực. Có ca mổ, bác sĩ Tùng phải thức trắng 24 giờ đồng hồ, chỉ kịp uống vài hộp sữa, nhưng vẫn tập trung để kịp nối mạch, ghép gân và thần kinh cho bệnh nhân.

Bên cạnh những ca nối chi phức tạp, bác sĩ Tùng và các bác sĩ còn đảm nhận nhiều ca tạo hình phức tạp khác như điều trị loét lâu năm cho người già, hoặc xử lý các di chứng chấn thương nặng mà trước đây nhiều bệnh nhân đành chấp nhận cắt bỏ chi.

Về ca phẫu thuật nối lại hai bàn tay cho "Hà List", vị lãnh đạo bệnh viện đánh giá đây là trường hợp đặc biệt, phức tạp. Hiện tại, sức khỏe bệnh nhân ổn định, một tay phục hồi rất tốt, tay còn lại - phần bị xẻ dọc - cũng hồi lưu máu tốt và cử động được.