"Dân quê và việc hỗ trợ giá điện cho người nghèo": Kẻ thờ ơ, người chờ... đỏ mắt

> Dân quê và việc hỗ trợ giá điện cho người nghèo: Loay hoay "gọt chân cho vừa giày"

 

Một nghịch lý khó tin đó là, trong khi hàng vạn học sinh, sinh viên, công nhân, những người thuê trọ tại các thành phố lớn đang phải mua điện với giá "cắt cổ" thì nhiều người nghèo lại không mặn mà với giá điện ưu đãi.

 

Thờ ơ với… tiền?!

Người nghèo ở nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa rất hào hứng với chính sách giá điện ưu đãi. Tuy nhiên, họ cho biết việc đăng ký vẫn gặp rất nhiều khó khăn. Còn bộ phận khá lớn người nghèo sống ven các đô thị, thành phố lớn lại hững hờ với chính sách này. Chị Nguyễn Thị Xinh ở thành phố Thanh Hóa chia sẻ: "Nhà tôi trồng mấy sào hoa màu, hàng ngày chạy máy bơm tưới rau, củ, tháng nào tiết kiệm nhất cũng gần 100 số điện. Có chắt bóp kiểu gì thì riêng việc tưới rau cũng phải dùng trên 50kWh/tháng rồi nên dù được thông báo hỗ trợ giá điện từ lâu, nhà tôi cũng không đi đăng ký".

 

Người thuê trọ vẫn phải mua điện với giá "cắt cổ" (Ảnh: Hường Thảo)

Không riêng gia đình chị Xinh, rất nhiều hộ dân ở nông thôn phải sử dụng điện để tưới tiêu hoặc làm vệ sinh chuồng trại nên việc quy định định mức là 50 kWh/tháng/hộ không phù hợp với mức tiêu thụ điện của số đông đối tượng này. Bên cạnh đó, có một thực tế là đa số hộ nghèo lại thường đông con, chỉ tính riêng điện phục vụ cho sinh hoạt cá nhân vì thế cũng đã vượt quá con số 50 kWh/tháng. Anh Lê Văn Hòa (huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) phàn nàn: "Nuôi vài con lợn tăng gia thêm, thời tiết nắng nóng này ngày hai lần tắm rửa, vệ sinh chuồng trại cũng dùng rất nhiều điện rồi! Chưa nói mấy đứa con đang tuổi ăn học, không thể bắt chúng chịu khổ hơn được". Ngoài lý do đó thì sau khi đăng ký nếu tổng lượng điện sử dụng của hộ đã đăng ký vượt quá 150 kWh (3 tháng liên tiếp) thì bên bán sẽ tự động chuyển sang mức giá điện của bậc thang thứ 2 và các bậc tiếp theo mà không có sự điều chỉnh trở lại.

Định mức quá thấp so với mức tiêu thụ điện tối thiểu, ngoài việc thắp nhiều bóng sáng, chạy quạt điện, trong thời tiết này người dân khó bỏ nhu cầu chạy máy bơm, dùng tủ lạnh và những thiết bị điện thiết yếu khác nên việc "gọt chân cho vừa giầy" với họ là không thể. Đó là lý do buộc họ, dù rất muốn, vẫn phải "thờ ơ” với tiền trợ giá điện.

 

"Đỏ mắt" chờ… hỗ trợ

Nằm trong danh sách hộ nghèo theo quy chuẩn quốc gia song gia đình anh Trịnh Văn Hưng (trú tại huyện Thạch Thành, Thanh Hóa) vẫn chưa đến cơ sở điện lực để đăng ký hưởng hỗ trợ. Nói về chuyện "thờ ơ với tiền" này, anh Hưng phân bua: "Khổ quá, tôi có được thông báo đi đăng ký ưu đãi tiền điện. Thế nhưng một hôm đến thấy đông, chờ lâu quá tôi có việc phải về trước, hôm sau đến thì hết thời hạn, thế là tôi thôi luôn. Sau này, biết có gia hạn thêm tôi cũng không đi đăng ký lại nữa vì mất thời gian mà chẳng được ăn thua gì".

Trong khi giá điện hỗ trợ 50 kWh đầu cho người thu nhập thấp bị nhiều người dân các thôn quê "thờ ơ" thì có một nhóm đối tượng khác đang kêu trời vì chuyện giá điện quá đắt. Họ mệt mỏi vì chờ đợi hỗ trợ từ Nhà nước và bất lực trước các quy định. Đó là những hộ đi thuê trọ ở các thành phố, tỉnh lỵ...

Mặc dù, Chính phủ đã xác định các hộ đi thuê trọ chủ yếu là lao động ngoại tỉnh, sinh viên, học sinh ngoại tỉnh, là những đối tượng gặp nhiều khó khăn khi điều chỉnh giá điện nên sẽ được ưu đãi sử dụng điện theo giá điện sinh hoạt bậc thang. Cứ 4 người (căn cứ vào giấy đăng ký tạm trú dài hạn) được tính là một hộ sử dụng điện để áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang. Với chính sách trợ giá điện năm 2011 thì người thuê trọ nếu đáp ứng đủ yêu cầu dưới 50 kWh/tháng có thể được hưởng giá ưu đãi cho hộ thu nhập thấp. Vậy nhưng, dường như chính sách này vẫn chưa thực sự đến với những người thuê trọ khi thực tế họ vẫn chịu mức giá rất cao do chủ nhà trọ quy định, thấp thì 3.000 - 4.000 đồng/kWh, thậm chí có nơi chủ nhà trọ lấy đến giá 5.000 đồng/kWh. Với giá điện người thuê trọ phải mua như trên, trung bình mỗi người thuê trọ phải mất khoảng 100.000 đồng/tháng cho riêng tiền điện.

Phan Văn Hoàn, sinh viên Đại học Ngoại thương Hà Nội than thở: "Bọn em 4 người một phòng, mấy tháng trước riêng tiền điện đã mất hơn 300.000 đồng/tháng. Nhưng đó là khi thời tiết mát mẻ còn chưa dùng đến quạt điện. Trời nắng nóng cao điểm có khi tiền điện tăng thêm hàng trăm nghìn đồng mỗi tháng". Khảo sát tại các khu trọ cho học sinh, sinh viên, công nhân... họ thường phải mua điện lại từ chủ cho thuê. Vì vậy, chủ nhà trọ "bán" giá bao nhiêu phải mua bấy nhiêu chứ không được quyền lựa chọn ký hợp đồng trực tiếp với công ty điện lực.

Trong khi đó, "theo quy định của Tập đoàn Điện lực, những hộ thu nhập thấp muốn hưởng ưu đãi, khi đến đăng ký với các công ty điện lực địa phương phải trình hóa đơn tiền điện hoặc hợp đồng mua bán điện. Dù rất muốn được nhận hỗ trợ nhưng xét các điều kiện thì không thể. "Chúng tôi mua lại điện từ chủ nhà trọ thì lấy đâu ra hóa đơn mà đăng ký, thành ra vẫn phải gánh giá điện cắt cổ thôi", chị Hoàng Thị Ngân, công nhân khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Đông Anh, Hà Nội) chia sẻ. Vậy là đang xảy ra tình trạng "kẻ ăn không hết, người lần chẳng ra", nơi cần hỗ trợ thì không có mà nơi có hỗ trợ thì người dân lại... "bất cần"!

Thực tế nói trên có ở nhiều địa bàn mà chúng tôi đã tìm hiểu. Hy vọng rằng, các ban ngành chức năng cần tiếp tục nghiên cứu, đưa ra những giải pháp phù hợp hơn về việc hỗ trợ giá điện để chủ trương "an sinh xã hội" của Chính phủ đạt hiệu quả.

 

Lê Hường - Thu Thảo