Điểm sáng vùng Đông Bắc bộ

Cung cấp dịch vụ, tư vấn chăm sóc SKSS/KHHGĐ tại xã Cán Chun Phìn, huyện Mèo Vạc  (Hà Giang). ảnh : V. T

 Tại các buổi làm việc, Đoàn đã nghe báo cáo công tác DS - KHHGĐ năm 2012, quý I/2013 của các địa phương, những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động cũng như triển khai các mô hình nâng cao chất lượng dân số tại cơ sở.

Nhận định chung trong hoạt động công tác DS-KHHGĐ tại 3 tỉnh năm 2012, quý I/2013, Đoàn công tác đánh giá cao sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự vào cuộc, phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể tại địa phương, thể hiện qua hàng loạt các văn bản, chỉ thị, nghị quyết, nhằm củng cố kiện toàn tổ chức bộ máy, chế độ chính sách hỗ trợ công tác DS-KHHGĐ.

Tại Phú Thọ, năm 2012, Sở Nội vụ đã phối hợp với Sở Y tế tham mưu cho UBND tỉnh tuyển dụng 277 cán bộ DS - KHHGĐ và phân công về các Trạm y tế xã, phường, thị trấn trong tỉnh.

Tại Hà Giang, trong năm 2012, Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 61/2012/NQ-HĐND, ngày 14/7 về việc ban hành chính sách hỗ trợ công tác DS - KHHGĐ trên địa bàn tỉnh. Nghị quyết nêu rõ các chế độ hỗ trợ cho người vận động, tư vấn cho đối tượng chấp nhận các biện pháp tránh thai; người chấp nhận áp dụng các biện pháp tránh thai; hỗ trợ cộng tác viên dân số thôn, bản không do nhân viên y tế kiêm nhiệm và cộng tác viên tổ dân phố hệ số 0,15 mức lương tối thiểu/người/tháng (tương đương 157,5 nghìn đồng); hỗ trợ cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ ở xã, phường, thị trấn hệ số 0,6 mức lương tối thiểu/người (tương đương 630.000 đồng). Hiện nay, 86% cộng tác viên dân số tại Hà Giang kiêm nhân viên y tế thôn bản.

Mới đây nhất, ngày 5/3/2013, Ban Thường vụ tỉnh ủy Hà Giang đã ban hành Chỉ thị số 19/CT-TU về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác DS-KHHGĐ trong tình hình mới” nêu rõ những kết quả đạt được, cập nhật tình hình công tác DS-KHHGĐ toàn tỉnh với những thách thức, khó khăn và giải pháp quyết liệt trong thời gian tới. Đây là văn bản rất quan trọng, huy động tối đa sự tham gia vào công tác DS-KHHGĐ của cấp ủy đảng trong toàn tỉnh Hà Giang. Do đó, Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng đề nghị Hà Giang trong thời gian tới cần nhanh chóng triển khai Chỉ thị 19 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, tham mưu ban hành Kế hoạch chương trình hành động thực hiện Chỉ thị để Chỉ thị thực sự đi vào cuộc sống; ổn định tổ chức bộ máy cấp huyện, xã sao cho phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.

 Vượt khó giảm sinh

Năm 2012, trong tình hình khó khăn chung của ngành Dân số cả nước, mặc dù số sinh tăng, số sinh con thứ 3 tăng, nhưng tại tỉnh Phú Thọ, theo ông Nguyễn Khắc Bình – Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh chia sẻ tin vui: Có 21/277 xã, phường, thị trấn không có người sinh con thứ 3 trở lên. Đặc biệt, 20 xã trong số này thuộc vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa. 1.779 địa bàn dân cư do cộng tác viên quản lý không có người sinh con thứ 3 trở lên. TS Dương Quốc Trọng cùng đoàn công tác đánh giá rất cao kết quả này và đề nghị nhân rộng điển hình tiên tiến để các địa phương, khu dân cư khác trên địa bàn tỉnh học tập.

Tại Hà Giang, bà Hoàng Thị Dung – Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: Năm 2012, tỷ suất sinh thô toàn tỉnh là 23,69%o (giảm 0,61%o), tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên là 19,7% (giảm 2,3%), tỷ số giới tính khi sinh là 106 bé trai/100 bé gái, tổng số người áp dụng các biện pháp tránh thai năm 2012 đạt 121,8% kế hoạch, tăng gần 20% so với năm 2011.

Tiếp đà thành công năm 2012, quý I/2013, tại tỉnh vùng núi cao với gần 80% là đồng bào dân tộc ít người này, tổng số sinh toàn tỉnh giảm 262 trẻ so với cùng kỳ năm 2012, số sinh là con thứ 3 trở lên giảm 132 trẻ. Tổng số người áp dụng các biện pháp tránh thai tăng 892 người (tương ứng 2,3%) so với cùng kỳ năm 2012. Theo Tổng cục trưởng Dương Quốc Trọng, đây là những thành tích đáng được ghi nhận, biểu dương bởi trong khi hầu hết các tỉnh trên cả nước đều tăng sinh, thậm chí tăng mạnh, thì Hà Giang là một trong số ít địa phương thực hiện rất tốt công tác giảm sinh, giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên.

 Rốt ráo truyền thông cải thiện chất lượng nguồn nhân lực

Cùng với công tác giảm sinh, tại 3 tỉnh Đông Bắc bộ này cũng triển khai hàng loạt các mô hình nâng cao chất lượng dân số, đặc biệt là mô hình Tư vấn, kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân và mô hình Can thiệp giảm thiểu tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống.

Tại Tuyên Quang, mô hình này được thực hiện tại 6 xã thuộc 3 huyện Yên Sơn, Hàm Yên, Chiêm Hóa, mở rộng triển khai thực hiện tại 5 xã của huyện Sơn Dương. Năm 2012, tại các xã mô hình, có 132 trường hợp tảo hôn, 4 trường hợp kết hôn cận huyết thống. Tại Hà Giang, mô hình này thành lập 44 câu lạc bộ giảm tảo hôn, kết hôn cận huyết thống tại 20 xã của 3 huyện Đồng Văn, Mèo Vạc, Xín Mần. Kết quả, năm 2012 toàn tỉnh có 113 cặp tảo hôn, giảm 23 cặp so với năm 2011; 17 cặp kết hôn cận huyết thống, giảm 3 cặp so với năm 2011.

Tại huyện vùng núi cao Đồng Văn, ông Hoàng Văn Thịnh – Chủ tịch UBND huyện cho biết: Địa phương đã thành lập Ban chỉ đạo mô hình giảm thiểu tảo hôn, kết hôn cận huyết do đồng chí Phó Bí thư Huyện ủy làm trưởng ban, UBND huyện có chỉ thị yêu cầu các tổ chức chính trị, xã hội, các cấp ủy đảng, chính quyền phối hợp với ngành Dân số huyện triển khai công tác này, đặc biệt giao phòng Tư pháp huyện giúp UBND huyện điều tra, rà soát tình hình này, xem xét tính hiệu quả các chỉ tiêu đã đặt ra trong mô hình, để chỉ thị đi vào cuộc sống. Theo con số do Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Đồng Văn Nông Quang Dân cung cấp, năm 2012, tại 5 xã mô hình (Sủng Trái, Phố Cáo, Phố Là, Lũng Táo, Lũng Cú), tổng số cặp kết hôn là 103 cặp, trong đó kết hôn nhưng không đăng ký có 48 cặp (giảm 28 cặp so với năm 2011), không còn kết hôn cận huyết thống (giảm 5 cặp so với năm 2011), có 72 cặp tảo hôn (giảm 41 cặp với năm 2011).