Định kiến giới khiến đàn ông tổn thọ?

Những quan niệm này giống như chiếc vương miện cao quý của đàn ông nhưng cũng là áp lực đối với họ. Để đạt được chiếc vương miện đó, họ đã phải trả giá bằng chính sức khỏe và tuổi thọ của mình.

Kiêu hãnh giới

Theo TS Trịnh Hòa Bình, những quan niệm như trên vừa có tính tự nhiên, vừa mang nhiều định kiến của xã hội. Nói là tự nhiên bởi tạo hóa đã cho người đàn ông một thân thể vạm vỡ, thô ráp và to khỏe hơn người phụ nữ. Đàn ông phải là trụ cột để phụ nữ dựa vào. Công việc nặng nhọc là của đàn ông, những nơi nguy hiểm cũng dành phần cho đàn ông. Đi xe buýt, đàn ông phải nhường chỗ cho phụ nữ, nếu không phụ nữ sẽ lườm nguýt bảo “đàn ông không ra đàn ông”. Là phái mạnh nên lúc nào họ cũng có ý nghĩ là phải bao bọc, phải che chở, phải là rường cột của phụ nữ. Lúc này, niềm kiêu hãnh giới lại chính là áp lực đối với đàn ông. Áp lực đương nhiên sẽ làm tổn hại đến sức khỏe, đó là lý do khiến cho đàn ông thường tổn thọ hơn phụ nữ.

TS Hoàng Bá Thịnh, Trung tâm Nghiên cứu Giới, Gia đình và Môi trường trong phát triển cho rằng, đã là định kiến là tạo ra áp lực. Phụ nữ phải chịu sức ép từ nhiều định kiến giới và đàn ông cũng thế. Với đàn ông, vì xã hội buộc họ “phải là trụ cột” nên họ đã phải cố gồng mình lên để thực hiện bổn phận của mình. Nếu không thực hiện được họ rất đau khổ, thậm chí còn sinh ra nhiều bi kịch trong quan hệ vợ chồng. Khi không đảm trách vai trò “trụ cột”, hoặc thua kém vợ về khả năng kinh tế, vị thế xã hội..., là điều khiến đàn ông rất “khó ở”.

Lý giải sự “khó ở” này của đàn ông, TS Thịnh cho rằng: Quan niệm vẫn chỉ là quan niệm, bởi trên thực tế số người thành đạt trong xã hội chỉ chiếm một con số khiêm tốn, đa số vẫn là người làm công ăn lương, là cán bộ công nhân viên bình thường. Không phải người đàn ông nào cũng thành đạt, không phải đàn ông nào cũng giỏi hơn... đàn bà. Vậy nhưng vì quan niệm giới đã khiến cho đàn ông bị mâu thuẫn giữa “bổn phận” và quyền con người. Quan niệm đó là gánh nặng đè lên vai người đàn ông.

 

Bình đẳng giới nửa vời tạo áp lực cho đàn ông

Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Văn Hảo, Viện Tâm lý giáo dục Việt Nam cho rằng, những quan niệm như “đàn ông là trụ cột”; “đàn ông phải mạnh mẽ”... mặc dù có xuất phát điểm từ đời sống tự nhiên nhưng chung quy đó chính là những định kiến giới.

Trong quá trình tiến hóa của con người có sự phân công lao động. Thời xưa, do đời sống phụ thuộc vào việc săn bắt hái lượm nên đã có sự phân công lao động mang tính chất giới rõ rệt. Đàn ông có nhiệm vụ đi săn bắt, tìm thức ăn và bảo vệ phụ nữ. Đàn bà có nhiệm vụ hái lượm và sinh nở. Cùng với sự phát triển xã hội, quan hệ lao động mang tính chất phân biệt giới này ngày một thay đổi. Đặc biệt là công cuộc đấu tranh cho bình đẳng giới của phụ nữ đã khiến cho ranh giới trong mối quan hệ lao động đó ngày càng bị xóa nhòa. Vị thế của người phụ nữ thay đổi hàng ngày, họ không chỉ ngồi yên trong góc bếp như cách quan niệm xưa mà vươn ra xã hội, làm đủ việc như đàn ông.

Kết quả nghiên cứu do các nhà khoa học Anh đưa ra gần đây trên Tạp chí Health Day cho thấy, thái độ gia trưởng của nam giới đối với phụ nữ là một trong những nguyên nhân khiến tuổi thọ trung bình của nam giới luôn thấp hơn phụ nữ. Nghiên cứu dựa trên sự tìm hiểu, phân tích các số liệu về tỷ lệ phụ nữ bị ngược đãi và tỷ lệ tử vong ở nam giới, được thu thập từ 51 quốc gia ở châu Á, châu Âu, châu Úc, Bắc và Nam Mỹ. Kết quả cho thấy, phụ nữ ở tất cả 51 nước nghiên cứu đều có tuổi thọ cao hơn nam giới. Hơn nữa, những nước có tỷ lệ phụ nữ bị ngược đãi hoặc hành hung cao (đồng nghĩa với tính phổ biến cao của tư tưởng gia trưởng) thì nam giới ở nước đó có tuổi thọ trung bình thấp hơn và tỷ lệ tử vong còn cao hơn so với những nước có tỷ lệ phụ nữ bị ngược đãi thấp.

 

Nghiên cứu chỉ ra rằng: “Thái độ áp đặt hoặc gia trưởng đối với phụ nữ không chỉ làm tổn hại đến chính bản thân những người mang trong mình dòng máu gia trưởng đó mà còn làm tổn hại đến những phụ nữ phải chịu đựng họ. Thực trạng tỷ lệ tử vong cao cũng như tuổi thọ trung bình thấp ở nam giới là hoàn toàn có thể cải thiện được, thông qua các chính sách xã hội mà mỗi quốc gia đưa ra, đặc biệt là các chính sách làm nâng cao nhận thức của các thanh niên trẻ đối với vấn đề bình đẳng giới”.

TS Hảo cho rằng, công tác bình đẳng giới ở Việt Nam hiện nay mới chỉ làm được một nửa. Bên cạnh việc đấu tranh giải phóng cho phụ nữ thì cũng cần có phong trào đấu tranh giải phóng cho nam giới.

 

Lâm Thanh