Đừng để nhà vệ sinh trường học là ‘nỗi khiếp sợ’ của học sinh

40% ca nhiễm tiêu chảy ở học sinh bắt nguồn từ trường học

Hiện nay, theo thống kê, phần lớn các trường học trên cả nước đã có nhà vệ sinh, tuy nhiên hầu hết diện tích đều không bảo đảm theo quy định. Bên cạnh đó, tỷ lệ công trình vệ sinh kiên cố hóa còn thấp, vẫn có nhiều trường chưa có đủ nhà vệ sinh cho cả giáo viên và học sinh, nhiều nơi bị quá tải trong quá trình sử dụng do không đáp ứng đủ lượng học sinh có nhu cầu.

Nhà vệ sinh trường học bẩn là nỗi "ám ảnh" đối với học sinh. Ảnh minh họa

Đối với các địa phương ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, đa số các nhà vệ sinh tại khu trung tâm các xã được dùng nước giếng còn lại các nhà vệ sinh tại các điểm trường đều không có nước hoặc phải nhờ của nhà dân, khu lân cận.

Ngoài ra, việc giữ gìn vệ sinh tại các khu nhà vệ sinh trường học cũng là vấn đề nan giải. Đa phần các trường không bố trí được người chuyên dọn dẹp vệ sinh và cũng không có kinh phí để trả cho công việc này dẫn đến tình trạng nhiều học sinh "khiếp sợ" nhà vệ sinh của trường mình.

Theo điều tra của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam, 40% ca nhiễm tiêu chảy ở học sinh bắt nguồn từ trường học. Những bệnh truyền nhiễm các em có thể bị nhiễm như: Bệnh tay - chân - miệng; tả; tiêu chảy; viêm đường ruột; sỏi thận; viêm gan A, nhiễm giun sán... từ nhà vệ sinh "bẩn". Các vi sinh vật gây bệnh từ nhà vệ sinh có thể theo trẻ về nhà, lây cho gia đình, theo người chế biến thức ăn đến bữa ăn của học sinh.

Nhà vệ sinh và chỗ rửa tay với xà phòng trong trường học cần được lau dọn thường xuyên. Ảnh minh họa

Mặt khác, nhiều học sinh vì nhịn tiểu nên không uống đủ lượng nước trong ngày, làm tăng nguy cơ bị mất nước và nhiễm trùng hệ tiết niệu, sỏi tiết niệu. Việc trẻ không dám đi vệ sinh sẽ ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của trẻ. Việc tránh sử dụng nhà vệ sinh trong trường học có thể dẫn đến chứng táo bón. Nếu bị táo bón lâu ngày có thể gây bệnh trĩ, rách hậu môn và liên quan đến các vấn đề đại tiểu tiện không tự chủ ở trẻ (đái dầm, ị đùn...).

Theo các chuyên gia, nhà vệ sinh trong trường học không thể coi là "công trình phụ", bởi nó ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng sinh hoạt, học tập của học sinh. Do đó, các nhà trường cần chú trọng hơn đến việc giáo dục ý thức sử dụng công trình công cộng trong trường học cho học sinh.

Đồng thời, việc bố trí cho học sinh lao động, dọn dẹp trường lớp, khu vệ sinh theo lịch hoặc áp dụng hình thức phạt lao động với học sinh vi phạm kỉ luật nhiều lần cũng nên làm, nhằm giáo dục ý thức kỉ luật và vệ sinh cho học sinh; bảo đảm vệ sinh trường, lớp sạch sẽ… Từ đó, học sinh sẽ không còn "khiếp sợ" mỗi khi đi vệ sinh ở trường.

Tiêu chí xây dựng nhà vệ sinh trường học

Hạng mục nhà vệ sinh là một trong những hạng mục quan trọng trong xây dựng, kiến thiết trường học. Mỗi cấp học khác nhau lại có những quy định về nhà vệ sinh khác nhau.

Đối với cấp mầm non: Nhà vệ sinh phải đáp ứng được các tiêu chí như xây dựng khép kín với phòng sinh hoạt và phòng ngủ hoặc liền kề với nhóm lớp, thuận tiện cho sử dụng và dễ quan sát.

Tiêu chuẩn diện tích từ 0,40m2-0,60m2/trẻ nhưng không nhỏ hơn 12m2/phòng. Có vách ngăn cao 1,20m giữa chỗ đi tiểu và bồn cầu. Kích thước mỗi ô đặt bệ xí 0,8m x 0,7m. Bố trí từ 2-3 tiểu treo dùng cho trẻ em nam và từ 2 xí bệt đến 3 xí bệt dùng cho trẻ em nữ.

Không chỉ phải đạt được những tiêu chuẩn trên mà các trường mầm non phải thiết kế không gian nhà vệ sinh trường mầm non phải thân thiện phù hợp với trẻ. Vấn đề về trực quan đối với trẻ mầm non là một điều rất quan trọng. Vì vậy thiết kế không gian nhà vệ sinh phải bắt mắt ngộ nghĩnh là một phần góp phần giúp trẻ phát triển tốt.

Nhà vệ sinh trong trường học sạch sẽ sẽ giúp học sinh phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm và tạo tâm lý thoải mái khi đến trường. Ảnh minh họa

Đối với cấp tiểu học: Khu vệ sinh trong trường tiểu học được bố trí khoa học theo các khối chức năng, đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng của cán bộ giáo viên, học sinh, cán bộ trong trường; sạch sẽ và không ô nhiễm môi trường.

Nếu những khu vực không có nguồn nước tập trung thì phải thiết kế khu vệ sinh cho học sinh, cán bộ giáo viên ở ngoài khu vực phòng học. Khu vực vệ sinh của các em học sinh cần có phòng đệm, thiết kế theo tiêu chuẩn với diện tích tối thiểu là 0,06m2/học sinh.

Đối với phòng vệ sinh nam: Đảm bảo số lượng thiết bị trong phòng vệ sinh phải đáp ứng đủ cho khoảng 20-30 học sinh bao gồm: 1 bồn rửa tay, 1 bệ xí và 1 tiểu nam. Đối với phòng vệ sinh nữ: Đảm bảo số lượng thiết bị trong phòng vệ sinh phải đáp ứng đủ cho khoảng 20 học sinh nữ, bao gồm 1 chậu xí cho mỗi phòng.

Đối với nhà vệ sinh trường trung học: Ngoài các quy định chung cho tất cả các nhà vệ sinh trường học thì còn có những quy định riêng dành cho nhà vệ sinh cấp trung học như: Khu vệ sinh cần được bố trí hợp lý theo từng khối chức năng và đáp ứng yêu cầu sử dụng của giáo viên và học sinh, đảm bảo vệ sinh, không làm ô nhiễm môi trường.

Mai Thùy