Già trước khi giàu

Thứ năm, 10:45 21/10/2010 | Xã hội

Giadinh.net - Hậu dân số vàng là xã hội già hóa ở mức cao - các chuyên gia dân số hàng đầu nước ta đều thống nhất điểm chung đó. Vậy, chúng ta cần phải làm gì để chuẩn bị cho tuổi già của chính chúng ta? Vấn đề này không thể không lường trước ngay cả khi chúng ta đang bàn tới dân số vàng.

20 năm nữa - sức ép dân số già

PGS.TS Đặng Nguyên Anh - Phó ban Quốc tế, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam cho biết: Mặc dù chưa cao như các nước khác trong khu vực và châu lục (Trung Quốc, Thái Lan), song tuổi thọ bình quân của dân số nước ta tiếp tục được nâng lên từ 68 tuổi (năm 2000) đến 71,3 tuổi (năm 2005). Tỉ lệ người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên), theo Điều tra DS - KHHGĐ năm 2007 đã lên tới 9,45% nghĩa là “sát ngưỡng” “dân số già” (theo quy định của Liên Hợp Quốc là 10%).
 
Khoảng 20 năm nữa, tỉ lệ người già sẽ tăng lên nhanh chóng. Kết quả này dẫn đến sự thay đổi chưa từng có trong đời sống xã hội, trước hết là sức ép lên hệ thống dịch vụ sức khỏe, giao thông đi lại, quan hệ gia đình, tâm lý, lối sống, cũng như hệ thống dịch vụ sức khỏe, chăm sóc và an sinh xã hội cho dân số già sẽ là một thách thức đối với nước ta.
 

Sẽ có nhiều loại hình chăm sóc người cao tuổi trong thời gian tới (ảnh minh họa). Ảnh: C.H.

 
Đáng lưu ý: Do mức sinh cao trong quá khứ nên số người cao tuổi sẽ có quy mô rất lớn. Nói cách khác, dân số Việt Nam sẽ “già trước khi giàu”, nguồn lực kinh tế - xã hội có thể không cho phép gánh chịu và đáp ứng tốt nhu cầu cần thiết của một dân số già hóa. Việt Nam đã có sự chuẩn bị như thế nào và chuẩn bị ra sao trước xu hướng già hóa dân cư? Làm thế nào để huy động sử dụng được nguồn lực của “dân số già” cho sự phát triển đất nước và nâng cao chất lượng cuộc sống cho chính bản thân và gia đình họ?

Phát triển an sinh xã hội cho người già

Hiện nay, số lượng người cao tuổi ở Việt Nam không ngừng gia tăng. Theo thống kê điều tra dân số năm 1999, có khoảng 6 triệu người cao tuổi, chiếm tỷ lệ 8% dân số. Dự tính đến năm 2020, tỷ lệ này sẽ tăng lên khoảng 18%.

Trên 70% dân số Việt Nam hiện đang sống ở nông thôn, trong đó, người già sống tập trung ở nông thôn bó hẹp trong phạm vi làng xã. Thời trẻ, họ sống chủ yếu nhờ vào sản xuất nông nghiệp, có sức khỏe thì có thu nhập, nhưng thu nhập ít ỏi, không đủ tích lũy. Vì thế, về già, không còn sức khỏe, họ chỉ biết sống nhờ con cháu. Người già bị phụ thuộc kinh tế nên không thể chủ động ngay cả trong cuộc sống riêng của chính bản thân.

Theo PGS.TS Nguyễn Đình Cử - Viện trưởng Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, trường ĐH Kinh tế Quốc dân, ở nước ta, tỷ lệ người già đang tăng lên, nhưng người già phần lớn không có lương hưu, không có tích lũy, sống phụ thuộc con cháu, nhưng đôi khi con cháu lại ở xa. Do đó, họ không có chỗ dựa, không có người chăm sóc thường xuyên. Điều này đặt ra vấn đề phát triển hệ thống an sinh xã hội cho người già.

Theo PGS Nguyễn Đình Cử, ngay trong thời kỳ dân số vàng đã đặt ra nhu cầu chuyển đổi từ chăm sóc người già bằng mô hình tự cung tự cấp, gia đình tự chăm sóc người thân cao tuổi sang mô hình dịch vụ. Phát triển sớm hệ thống dịch vụ chăm sóc người cao tuổi chính là lo cho tương lai của chúng ta hiện nay, chuẩn bị trước cho thời kỳ “hậu dân số vàng”.

Có hiếu không phải chỉ là ở nhà chăm sóc cha mẹ, phải tự tay giặt giũ quần áo, bưng cơm, rót nước cho cha mẹ như trong xã hội nông nghiệp. Chữ hiếu bây giờ đã thay hình đổi dạng để phù hợp với bước chuyển từ xã hội nông thôn sang xã hội đô thị. Ngày trước, lao động nông nghiệp, thời gian nông nhàn nhiều, nên có điều kiện tự tay chăm sóc cha mẹ. Nhưng lao động nông nghiệp là lao động năng suất thấp, nghỉ việc không ảnh hưởng đến ai, bởi sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp.
 
Xã hội hiện nay, mỗi lao động là một mắt xích trong dây chuyền, một người nghỉ là ảnh hưởng tới cả hệ thống. Do đó, xã hội hóa việc chăm sóc người già là phù hợp với sự phát triển của xã hội hiện đại. Công việc của chúng ta là tuyên truyền để người trẻ hiểu và yên tâm để xã hội chăm sóc bố mẹ, người già vui vẻ chấp nhận “mô hình dịch vụ chăm sóc” và không cho đó là biểu hiện của sự bất hiếu.
 

“Tôi đã tới thăm một trung tâm dưỡng lão tại New York - Mỹ. Trung tâm này chăm sóc 5.000 cụ già, chi phí cho mỗi cụ bình quân khoảng 20.000 USD/1 năm. Các cụ góp lương hưu, ngoài ra, con cái, các tổ chức xã hội đóng góp, hỗ trợ thêm. Trung tâm tổ chức cuộc sống cho các cụ khá tốt, hai cụ ở 1 phòng, mỗi cụ một tivi riêng, có tổ nuôi cá, tổ nuôi chim… tùy theo sở thích của từng cụ. Các cụ có bạn già cùng sở nguyện để trò chuyện, giao lưu, vui chơi, ngoài ra có các bác sĩ, y tá chăm sóc sức khỏe và những chăm sóc viên làm việc tại trung tâm, được trả lương. Thi thoảng các cụ về thăm gia đình con cái và con cái đến trung tâm thăm các cụ. Mô hình này ở Việt Nam còn ít, quy mô còn nhỏ. Nhưng chúng ta cần chuẩn bị mọi điều kiện để phát triển mô hình này nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, dù muốn hay không cũng ngày càng tăng”.         

PGS.TS Nguyễn Đình Cử

 

“Do tuổi thọ ngày càng gia tăng và mức sinh tiếp tục giảm nên đến năm 2020, tức là chỉ sau khoảng 10 năm nữa, số người cao tuổi sẽ gia tăng mạnh trong khi tỷ trọng dân số trẻ trong lực lượng lao động sẽ giảm xuống rất nhanh. Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, dân số Việt Nam sẽ từ cơ cấu dân số vàng chuyển sang cơ cấu dân số già - nói một cách khác, Việt Nam đang ở gần ngưỡng dân số già”.       

PGS.TS Đặng Nguyên Anh

 
 Hạnh Quỳnh
thuhuyen
Ý kiến của bạn
Khởi tố thêm 51 đối tượng vụ án lừa đảo hợp đồng kỳ nghỉ tại Công ty Metaland

Khởi tố thêm 51 đối tượng vụ án lừa đảo hợp đồng kỳ nghỉ tại Công ty Metaland

Pháp luật - 3 giờ trước

Ngày 27/6, Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, cơ quan đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự xảy ra tại Công ty Đầu tư Phát triển Metaland, đồng thời khởi tố bị can và bắt tạm giam 51 đối tượng để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

13 đối tượng được ưu tiên mua nhà ở xã hội từ 1/7/2026 nếu đủ điều kiện này

13 đối tượng được ưu tiên mua nhà ở xã hội từ 1/7/2026 nếu đủ điều kiện này

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Nhà ở xã hội là loại hình nhà ở do Nhà nước hoặc các doanh nghiệp tư nhân đầu tư xây dựng. Không phải ai cũng được mua loại nhà này, người mua cần thuộc các nhóm đối tượng ưu tiên và phải đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Xe khách mất phanh lao thẳng vào cổng trường học ở Tuyên Quang

Xe khách mất phanh lao thẳng vào cổng trường học ở Tuyên Quang

Thời sự - 4 giờ trước

GĐXH - Xe khách giường nằm chạy tuyến Hà Nội - Hoàng Su Phì bất ngờ bị mất phanh, lao vào cổng Trường TH&THCS Nậm Ty (xã Nậm Dịch, tỉnh Tuyên Quang).

Tìm thấy người đàn ông mất tích sau gần một tuần trong rừng ở Thái Nguyên

Tìm thấy người đàn ông mất tích sau gần một tuần trong rừng ở Thái Nguyên

Thời sự - 5 giờ trước

GĐXH - Sau nhiều ngày huy động lực lượng tìm kiếm, đến trưa 27/6, người đàn ông mất tích từ ngày 21/6 tại xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên đã được lực lượng chức năng tìm thấy trong rừng với nhiều vết thương trên người.

Hai anh em ruột lĩnh án bằng thủ đoạn lừa đặt cọc thuê nhà trọ đẹp, giá rẻ qua mạng

Hai anh em ruột lĩnh án bằng thủ đoạn lừa đặt cọc thuê nhà trọ đẹp, giá rẻ qua mạng

Pháp luật - 5 giờ trước

GĐXH - Trần Công Anh (SN 2002) và Trần Công Phố (SN 2004, cùng trú tại xã Nghĩa Lâm, tỉnh Nghệ An) bị Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn lừa đảo đặt cọc thuê nhà trọ đẹp, giá rẻ qua mạng.

Trước Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, nhiều gia đình ở Hà Nội chọn cách đặc biệt này để giáo dục con cháu về cội nguồn

Trước Ngày Gia đình Việt Nam 28/6, nhiều gia đình ở Hà Nội chọn cách đặc biệt này để giáo dục con cháu về cội nguồn

Đời sống - 8 giờ trước

GĐXH - Trước thềm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6), nhiều gia đình chọn cách đến... nghĩa trang, thăm người thân đã khuất để dâng hương tưởng nhớ người thân đã khuất. Không chỉ là dịp tri ân tổ tiên, với nhiều người, chuyến đi còn là cách gìn giữ nếp nhà, giáo dục con cháu về đạo hiếu và sự gắn kết giữa các thế hệ.

Từ 1/7/2026, thực hiện quy định mới khi sát hạch lái xe, hàng triệu người nên biết

Từ 1/7/2026, thực hiện quy định mới khi sát hạch lái xe, hàng triệu người nên biết

Đời sống - 11 giờ trước

GĐXH - Theo Thông tư mới của Bộ Công an, từ ngày 1/7/2026, chính thức bỏ phần sát hạch lái xe mô phỏng về đào tạo và sát hạch lái xe.

Hà Nội: Dùng Facebook ảo đặt ship COD đồ điện tử cao cấp để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Hà Nội: Dùng Facebook ảo đặt ship COD đồ điện tử cao cấp để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản

Pháp luật - 12 giờ trước

GĐXH - Để phục vụ công tác điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Công an phường Từ Liêm (Hà Nội) vừa phát đi thông báo tìm các cá nhân, doanh nghiệp là bị hại của đối tượng Nguyễn Tiến Đạt. Thủ đoạn của Đạt là dùng Facebook ảo đặt mua robot hút bụi, máy lọc không khí qua hình thức ship COD rồi tìm cách chiếm đoạt.

Lạng Sơn: Kết đắng cho tài xế ô tô đi kiểu 'khôn lỏi', vượt ẩu trên Quốc lộ 1

Lạng Sơn: Kết đắng cho tài xế ô tô đi kiểu 'khôn lỏi', vượt ẩu trên Quốc lộ 1

Pháp luật - 14 giờ trước

GĐXH - Từ đoạn video do người dân ghi lại và chia sẻ trên mạng xã hội, lực lượng CSGT Công an tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng vào cuộc xác minh, lập biên bản xử phạt một tài xế ô tô con mang biển kiểm soát Hà Nội về hành vi vượt xe trái quy định trên Quốc lộ 1.

Top 4 con giáp nữ cá tính, mạnh mẽ, không cần dựa dẫm vẫn sống rực rỡ

Top 4 con giáp nữ cá tính, mạnh mẽ, không cần dựa dẫm vẫn sống rực rỡ

Đời sống - 14 giờ trước

GĐXH - Không chỉ mạnh mẽ, những con giáp nữ dưới đây luôn chủ động làm chủ cuộc đời, dám theo đuổi ước mơ và xây dựng thành công bằng chính năng lực của mình.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.