Gốc chuối được ăn cỗ cưới!

Khi thấy bác Thuỷ đi mời họ tộc ăn cưới, anh em bằng vai cười xoà:

- Cưới xin làm gì nữa, nó đã có bụng rồi còn cỗ bàn người ta cười cho. - Còn các cụ bề trên thì giận dữ, nói như chan tương đổ mẻ vào mặt bác Thủy: - Cái gì? Chị mời ăn cưới con chị khi chúng đã no xôi, chán chè như thế có khác gì chị bảo đến rửa bát cho con chị. Bác Thuỷ xuýt xoa:

- Dạ, dạ thưa các cụ, cháu đâu dám ạ. Nhưng chuyện lỡ rồi, với lại cháu các cụ làm như thế là nó tính chuyện “chắc ăn”.

- Chắc ăn? Trước nay cái họ Đỗ Văn nhà mình ở cái làng mười một họ tộc này đã hàng chục đời có ai sống với nhau như vợ chồng rồi mới ăn cưới. Ngày xưa, cụ Bá- người có danh tiếng ở làng- do xem giờ phải dẫn dâu cho con lúc nửa đêm, đến sáng họ tộc mới ăn cỗ, các cụ còn bỏ về, chê “cỗ bẩn”. Thế mà... Thôi, chị về đi. - Bác Thuỷ tiu nghỉu quay về, đâu ngờ chuyện lại tệ hại đến vậy...

Là người chín chắn, nên từ khi chồng bị bệnh qua đời lúc con trai chưa đầy bốn tuổi, bác sống lặng lẽ thờ chồng nuôi con đâu dám đầu mày, cuối mắt. Khi con trai đến tuổi lấy vợ, mặc dù không tâm sự với ai nhưng bác rất lo lắng vì ở làng đã bốn, năm đám cưới nhau dăm bảy năm rồi mà bụng cô vợ vẫn lép kẹp; Hỏi ra mới biết, do đàn đúm, chơi bời khi biết có thai, các cô lặng lẽ đi hút, đi nạo.

Từ cách sống buông thả ấy nên khi có thai, sợ tai tiếng không dám đến bệnh viện giải quyết mà dấm dúi trong các cơ sở y tế tư nhân nên hậu quả khôn lường. Bác Thuỷ suy nghĩ chuyện đó mà nẫu cả gan ruột. Con trai mình mà vớ phải cô như thế thì coi như nhà mình tuyệt tự. Bác thương người chồng quá cố của mình, ở dưới suối vàng ông có hiểu cho nỗi lòng của bà?

Khi con trai yêu đương, bác nhắc con phải tìm hiểu thật kỹ, xấu đẹp chẳng thành vấn đề gì, miễn là nó phải biết đẻ, biết làm mẹ đàng hoàng. Còn nếu may, nó có chửa trước thì càng tốt.

Rồi con trai đưa Thắm ở làng bên về ra mắt mẹ. Bác Thủy nhìn ngắm xét nét từ dáng người, bước đi đến lời ăn tiếng nói. Bác ưng lắm, duy chỉ có đôi mắt ướt của cô gái bác thấy ngài ngại. Nhưng rồi qua những người ở làng bác Thuỷ biết trước đó Thắm đã yêu một anh quê tận Thái Nguyên, bố mẹ không đồng ý nên xử sự với anh thô thiển, anh giận bỏ đi luôn, không quay trở lại.

Giận bố mẹ, Thắm đã tính chuyện quyên thân, nhưng bạn bè động viên, an ủi cô cũng nguôi ngoai. Và cái ý: không lấy được người yêu đầu đời thì ai làm chồng cũng thế mà thôi như một lời thề trong cô. Rồi con trai bác đến đặt vấn đề, Thắm nhận lời và sống với anh như vợ chồng. Bố mẹ Thắm biết nhưng không ai dám cản ngăn vì sợ con gái nghĩ mình bị đẩy đến bước đường cùng.

Khi Thắm có mang, người ta thấy bác Thuỷ vui lắm, bà hồ hởi mang trầu cau đến đặt vấn đề cưới hỏi làm cả nhà Thắm thở phào nhẹ nhõm.

Tưởng chuyện xuôi chèo mát mái, nào ngờ ngày cưới của con trai, bác Thủy háo hức làm ba chục mâm cỗ. Mâm cao, cỗ đầy, bia rượu, hoa quả được bày biện, trang trí đẹp mắt. Nhưng chờ mãi đến tận 10 giờ, 11 giờ, rồi 12 giờ chỉ vẻn vẹn có 8 mâm bạn bè con trai và hai mâm họ ngoại chứ họ nội tuyệt vô không có một ai. Ba giờ chiều hai chục mâm cỗ ế được lần lượt úp vào gốc chuối trong vườn. Cỗ không có người đến ăn còn bị họ hàng quở trách mời ăn “cỗ bẩn” làm cả bố mẹ Thắm cũng xấu hổ với làng xã.

Chuyện gốc chuối được ăn cỗ cưới rồi cũng qua nhưng cách “sống thử”, sống “chắc ăn” của mẹ con bác Thuỷ chẳng cô cậu nào dám lặp lại trong làng. Bài học về đạo đức, gia phong vẫn rất nghiêm khắc trong họ tộc. Nét đẹp văn hoá truyền thống và giá trị, nhân phẩm của con người đâu dễ đổi thay.

Theo Báo Giáo dục và Thời đại