Gợi ý 10 mâm cúng tết Hàn thực đẹp như tranh và một thứ nhất định không thể thiếu khi dâng lễ
GĐXH - Mời độc giả cùng chiêm ngưỡng và tham khảo những mâm cúng tết Hàn thực vừa đầy đủ, vừa bắt mắt của mẹ đảm Hà thành trong bài viết dưới đây.
Tết Hàn thực là gì?
Theo đó, tết Hàn thực hay còn gọi là tết bánh trôi bánh chay, là một ngày tết truyền thống phổ biến ở miền Bắc Việt Nam và trong cộng đồng người Hoa. Vào dịp này, các gia đình sẽ chuẩn bị các phần bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên cho các bậc tổ tiên, để tri ân, tưởng niệm người thân đã khuất.
Tết Hàn thực diễn ra vào mùng 3/3 âm lịch hàng năm. Vì vậy, trong năm 2024, Tết Hàn thực sẽ rơi vào ngày 11/04/2024 theo lịch dương.

Trong tiếng Hán thì “Hàn” có nghĩa là “lạnh” và “thực” nghĩa là ăn. Tết Hàn thực có nghĩa là tết ăn đồ lạnh.
Tết Hàn thực có phải là tết Thanh minh không?
Thực chất, tết Hàn thực không phải là tết Thanh minh, đây là 2 ngày lễ tách biệt và mang những ý nghĩa khác nhau.
Tết Hàn thực diễn ra vào ngày 3/3 âm lịch hằng năm, là ngày mà con cháu chuẩn bị bánh trôi và bánh chay dâng cúng tổ tiên. Còn tết Thanh minh là dịp con cháu tảo mộ, sửa sang, quét dọn cho phần mộ tổ tiên, nhưng không có ngày cố định và được xác định dựa trên lịch dương.

Bánh trôi, bánh chay là hai loại bánh tượng trưng trong ngày tết Hàn thực.
Ý nghĩa tết Hàn thực
Tết Hàn thực có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng khi được du nhập vào Việt Nam đã mang ý nghĩa hoàn toàn khác, mang đậm dấu ấn dân tộc ta, cụ thể:
Theo nhà nghiên cứu Trần Quang Đức, tục ăn bánh trôi của dân Việt vào ngày Tết Hàn thực nhiều khả năng được du nhập từ thời Lê. Trong Vân đài loại ngữ, nhà bác học Lê Quý Đôn cũng từng cho biết: "Tục nước ta trọng nhất bánh trôi nước, mỗi năm cứ ngày mồng 3 tháng 3 thì làm bánh ấy. Người phương Bắc cũng có, gọi là Thủy đoàn".
Ngoài ra, vào khoảng thế kỷ XVI, trong Chỉ Nam ngọc âm giải nghĩa có viết: "Trôi nước có hiệu Thủy đoàn, trong đường ngoài bột nổi hòn lênh đênh".
Cho nên, tục ăn bánh trôi bánh chay đã có từ thời ông bà xưa, tựa như một dấu hiệu may mắn thuận theo cội nguồn dân tộc.
Hình dáng của bánh trôi tròn đều, bên trong phần nhân đường phèn hình vuông, gợi lên câu tục ngữ "mẹ tròn con vuông". Bánh chay vỏ trắng tính dương, phần nhân đậu xanh bên trong vàng tươi sáng mang tính âm, âm dương giao hòa. Dùng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực thể hiện mong muốn mùa hè không còn oi bức, thời tiết thuận hòa.
Bởi vậy, ăn bánh trôi vào ngày Tết Hàn thực vừa là một cách tưởng nhớ người đã khuất, vừa là cách chiêu cầu may mắn cho bản thân và gia đình. Người có thời gian thì dậy từ sớm, chuẩn bị bột để làm bánh trôi, bánh chay và dâng cả hoa tươi, quả ngọt lên bàn thờ gia tiên. Còn người bận rộn nơi phố thị cũng không quên sà vào quầy hàng bên đường mua nhanh chóng đĩa bánh trôi, bánh chay ăn lấy "khước" (lấy may).
Tục ăn bánh trôi bánh chay từ xa xưa, như tấm lòng hiếu kính thơm thảo của người đời sau nhớ về cội nguồn. Ấy là tục đẹp sẽ còn mãi với thời gian...

Dân gian quan niệm số lẻ sẽ đem lại may mắn vậy nên lượng bánh trôi, bánh chay được cúng thường là 3 hoặc 5 bát bánh.
Chuẩn bị mâm cúng tết Hàn thực cần những gì?
Vào ngày tết Hàn thực 3/3 âm lịch hàng năm mỗi gia đình thường chuẩn bị những mâm lễ để cúng gia tiên, lễ Phật với các món chính gồm: Bánh trôi, bánh chay, trầu cau, nhang, hoa quả tươi. Dân gian quan niệm số lẻ sẽ đem lại may mắn vậy nên lượng bánh trôi, bánh chay được cúng thường là 3 hoặc 5 bát bánh.
Bánh trôi, bánh chay
Bánh trôi làm bằng gạo nếp, nặn thành viên nhỏ, bên trong có nhân đường đỏ, thả vào luộc trong nồi nước sôi. Khi bánh nổi lên thì vớt ra.
Bánh chay cũng được làm từ bột nếp, được nặn tròn dẹt, không nhân, luộc chín, bỏ vào bát và đổ nước đường lên trên.

Bánh trôi hay bánh chay đều được làm từ hạt gạo, loại lương thực chính đã nuôi sống bao thế hệ người dân Việt Nam.
Hương, hoa, trầu cau, tiền vàng
Trong tất cả các lễ cúng của người Việt, nén hương, hoa tươi, trầu cau và tiền vàng là những lễ vật không thể thiếu. Vì vậy, trong dịp tết Hàn thực, gia chủ cũng cần chuẩn bị những món đồ lễ này.
Trái cây
Gia chủ cần chuẩn bị thêm một mâm ngũ quả tươi, tốt nhất là ngũ quả đúng mùa với các màu sắc khác nhau như xanh, đỏ, vàng... tượng trưng cho ngũ hành. Tuy nhiên, việc chuẩn bị lễ vật này cũng phụ thuộc vào điều kiện gia đình. Gia chủ cũng có thể chỉ cần bày biện một đĩa quả tươi là được, miễn sao đảm bảo sự thành tâm, nghiêm túc.

Hoa quả tươi chính là một trong những thứ không thể thiếu trong mâm cúng ngày tết Hàn thực.
Ly nước sạch
Dù cúng Phật hay cúng gia tiên và không chỉ trong tết Hàn thực, gia chủ luôn phải chuẩn bị một ly nước sạch để bày lên bàn thờ. Theo nhiều người, ly nước này tượng trưng cho tâm của gia chủ.
Lưu ý: Khi cúng phải dùng hoa quả tươi, tránh dùng hoa quả giả để cúng.
Ngoài ra, vào ngày tết Hàn thực, các gia đình không cần thiết phải chuẩn bị mâm cao, cỗ đầy hay bày vẽ các thủ tục tốn kém để tránh lãng phí mà quan trọng là thành tâm. Chỉ cần dâng bánh trôi, bánh chay lên bàn thờ tổ tiên và cầu nguyện một năm bình an, may mắn.
Nếu không có điều kiện làm bánh trôi, chay thì gia đình chỉ cần bày 1 đĩa quả tươi, thành tâm trong mâm lễ cúng tết Hàn thực là được.

Bánh trôi bánh chay được biến tấu thành nhiều màu sắc khiến mâm cúng càng thêm bắt mắt.
Gợi ý mâm cúng tết Hàn thực đẹp như tranh của mẹ đảm Hà thành
Dưới đây là một số gợi ý mâm cúng ngày tết Hàn thực vô cùng hấp dẫn và bắt mắt của mẹ đảm Vũ Thu Hương (Hà Nội), mời độc giả cùng chiêm ngưỡng.
Mâm cúng tết Hàn thực 1

Mâm cúng tết Hàn thực đơn giản, dễ chuẩn bị với những nguyên liệu truyền thống.
Mâm cúng 2

Hoa quả tươi là những thứ không thể thiếu trong mâm cúng.
Mâm cúng 3

Không cần mâm cao cỗ đầy, chỉ cần bày tỏ lòng thành kính của gia chủ vào ngày tết Hàn thực.
Mâm cúng 4

Bánh trôi bánh chay là thứ không thể thiếu trong mâm cúng tết Hàn thực.
Mâm cúng 5

Tùy vào điều kiện của gia chủ để bày tỏ lòng thành lên gia tiên.
Mâm cúng 6

Bánh trôi bánh chay ngũ sắc vừa đẹp vừa ngon.
Mâm cúng 7

Sau khi dâng lễ lên tổ tiên, con cháu có thể hạ lễ để 'thụ lộc'.
Mâm cúng 8

Bánh trôi bánh chay là một trong những món bánh truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Mâm cúng 9

Thêm một gợi ý về mâm cúng ngày tết Hàn thực.
Mâm cúng 10

Không cần quá cầu kì, một mâm cúng đơn giản nhưng đầy đủ.
Lười bày vẽ mà vẫn muốn eo thon: Trọn bộ 7 bữa cơm 'một đĩa' vừa gọn vừa ngon
Ăn - 3 giờ trướcLười rửa bát, ngại bày biện nhưng vẫn muốn giữ dáng? Thử ngay trào lưu "cơm một đĩa" thần thánh giúp chị em thảnh thơi mà eo vẫn thon!
Đây là 3 món ăn mệnh danh 'vua bổ gan tự nhiên': Nấu dễ, ăn thường xuyên giúp nuôi dưỡng gan, bổ tỳ vị và đẹp da
Ăn - 19 giờ trướcĐây là 3 món ăn được nấu từ loại củ mệnh danh "vua bổ gan". Công thức khá dễ làm lại được nhiều người yêu thích.
Sau tuổi 40, nhiều người bắt đầu mệt mỏi sau bữa ăn: Lý do thường đến từ 1 thói quen quen thuộc
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Có một cảm giác mà nhiều người trung niên gặp phải nhưng ít khi để ý: sau bữa ăn, thay vì thấy dễ chịu, cơ thể lại trở nên mệt mỏi, buồn ngủ, thiếu năng lượng.
3 món ăn bổ dưỡng cháo cá, canh rau đay và gà hầm tốt cho sức khỏe người viêm gan B như thế nào?
Ăn - 22 giờ trướcGĐXH - Món cháo, món canh và món hầm là 3 nhóm món ăn không thể thiếu trong thực đơn cho người viêm gan B. Dưới đây là mẫu công thức nấu cháo cá, canh rau đay và gà hầm vừa ngon, vừa giàu dinh dưỡng mà người bệnh viêm gan B nên lưu lại.
Người bệnh viêm gan B nhất định nên biết những nguyên tắc dinh dưỡng này để xây dựng thực đơn tốt cho sức khỏe
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Để giúp người bệnh lựa chọn thực phẩm bổ dưỡng và an toàn, dưới đây là danh sách những loại đồ ăn nên dùng trong thực đơn cho người viêm gan B.
Hãy ăn nhiều hơn loại rau bổ gan này vào tháng Tư: Xào với thịt bò, giúp ngủ ngon, tăng cường dương khí và bổ sung khí huyết
Ăn - 1 ngày trướcMón ăn kết hợp 2 nguyên liệu hòa quyện, ngấm hương vị dậy mùi thơm của tỏi phi, hài hòa giữa vị ngọt của rau và vị đậm đà của thịt bò.
5 thực phẩm nên ăn thường xuyên tốt cho đại tràng người tuổi trung niên
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Khi bước vào tuổi trung niên, nếu không chăm sóc đúng cách, nguy cơ viêm đại tràng, thậm chí ung thư sẽ tăng rõ rệt. 5 thực phẩm nên ăn thường xuyên sẽ tốt cho đại tràng người tuổi trung niên.
Một thói quen khi nấu cơm của nhiều người Việt đang làm sai mà không hề biết
Mẹo nấu nướng - 1 ngày trướcGĐXH - Nấu cơm là công việc quen thuộc đến mức nhiều người thực hiện theo quán tính: vo gạo, đổ nước, bấm nút và chờ đợi.
Món ngon từ đậu mang ý nghĩa cát tường không phải ai cũng biết!
Ăn - 1 ngày trướcMột đĩa đậu hũ chuẩn phong thủy không được để nước sốt lỏng lẻo hay bị cháy khét.
Cách chế biến và sử dụng thực phẩm cho người viêm gan B
Mẹo nấu nướng - 1 ngày trướcGĐXH - Bên cạnh việc xây dựng thực đơn cho người viêm gan B, bạn cần biết cách chế biến, lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn, nhằm hạn chế tối đa mọi rủi ro tiềm ẩn từ thực phẩm, vốn có thể đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người bệnh mỗi ngày.
5 thực phẩm nên ăn thường xuyên tốt cho đại tràng người tuổi trung niên
ĂnGĐXH – Khi bước vào tuổi trung niên, nếu không chăm sóc đúng cách, nguy cơ viêm đại tràng, thậm chí ung thư sẽ tăng rõ rệt. 5 thực phẩm nên ăn thường xuyên sẽ tốt cho đại tràng người tuổi trung niên.

