Nếu năm 2005, tỉ số GTKS của Hà Nội vẫn ở ngưỡng tự nhiên 105/100, thì 10 tháng đầu năm 2010, tỉ số này đã lên tới 120/100.
Gia tăng thách thức
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hương - Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội, tỉ số MCBGTKS thường cao ở các huyện ngoại thành như Sóc Sơn, Thanh Trì và chiếm tới 3/4 quận, huyện ở phía Tây Hà Nội.
Nguyên nhân chính của thực trạng này vẫn là bởi tư tưởng "trọng nam khinh nữ" của nhiều người dân. Đặc biệt an sinh xã hội cho người cao tuổi đang là một trong những nguyên nhân khiến người dân cần con trai để nương tựa tuổi già. Ở vùng nông thôn, chuyện sinh con trai còn rất nặng nề, nó gắn liền trong đời sống hàng ngày, đi vào tận bàn cỗ từ gia đình, dòng hộ đến các lễ hội. Chuyện "phân biệt đối xử" ngồi chiếu trên - chiếu dưới, ngồi trong nhà - ngoài sân khiến nhiều người cay cú quyết đẻ con trai.
Không chỉ người dân có tư tưởng này mà ngay cả một số cán bộ, đảng viên, giáo viên trên địa bàn thành phố Hà Nội cũng vi phạm chính sách DS-KHHGĐ. Một số người đã tìm mọi cách để sinh con thứ 3 trở lên nhằm tìm kiếm đứa con nối dõi. Có người chấp nhận hình thức kỷ luật để sinh con, có người lại tìm hình thức tinh vi như xin nghỉ việc một thời gian, đi xa sinh con xong đưa về hợp thức hóa bằng cách "nhận con nuôi"...
Tăng cường đồng bộ các giải pháp
Với các khuyến cáo của các chuyên gia và kinh nghiệm học tập trao đổi ở Trung Quốc, Hàn Quốc, cộng với việc khảo sát thực tế ở địa phương, Hà Nội đã lồng ghép tuyên truyền MCBGTKS trong các hoạt động DS-KHHGĐ. Đặc biệt, Hà Nội đã tìm ra "mũi nhọn" để tác động - đó chính là người cao tuổi. Tại buổi sinh hoạt của mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng, cán bộ dân số đã tuyên truyền về hệ lụy MCBGT với những phân tích cụ thể và dẫn chứng thông tin nóng hổi ở các nước bạn. Kết quả rất bất ngờ là các cụ hiểu và rất đồng tình với việc cần ngăn ngừa, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng này.
Dưới sự chỉ đạo của Tổng cục DS-KHHGĐ, Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội đã kết hợp với thanh tra sở y tế, sở thông tin và truyền thông kiểm soát thu hồi các ấn phẩm xuất bản những tờ tranh, sách viết về thực phẩm, cách tính để sinh con trai. Đồng thời tuyên truyền các cơ sở y tế tư nhân, trung tâm chẩn đoán hình ảnh của các BV công lập về trách nhiệm của người thầy thuốc, chống lại hành vi lựa chọn giới tính thai nhi.
"Trong Tháng Hành động Quốc gia về Dân số năm nay, Hà Nội có kế hoạch truyền thông mạnh mẽ về MCBGTKS với tài liệu mới xuất bản "Mất cân bằng giới tính khi sinh và hệ lụy của nó". Cùng đó 15 tụ điểm truyền thông tại các quận, huyện sẽ có các hoạt động sân khấu hóa, năm 2011 chúng tôi sẽ tổ chức cuộc thi về những tiểu phẩm, hoạt cảnh ngắn tuyên truyền về MCBGTKS" - bà Thanh Hương cho biết: Những mô hình Hà Nội làm còn đang là những bước đi tìm tòi song TP quyết tâm sẽ kiểm soát, giảm thiểu tình trạng MCBGTKS trên địa bàn.
Với sự quan tâm đầu tư các nguồn lực theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân và đề án triển khai của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, công tác Dân số nói chung và nhiệm vụ giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh nói riêng nhất định sẽ đạt được kết quả như mong đợi.
Mai Việt