Hà Nội
23°C / 22-25°C

Hán Thư, Kinh Xuân Thu Trung Quốc hé lộ bằng chứng Trái Đất quay chậm lại

Thứ sáu, 12:09 10/04/2026 | Chuyện đó đây

Một sự kiện xảy ra vào ngày 17-7-709 trước Công nguyên đã giúp các nhà khoa học xác định chuẩn xác sự thay đổi tốc độ quay của Trái Đất.

Một dòng ghi chép ngắn gọn trong Hán Thư được các nhà sử học Trung Quốc, mô tả Mặt Trời bị che khuất và "vàng hoàn toàn ở trên và dưới" cách đây 2.700 năm, đã giúp các nhà khoa học giải mã tốc độ quay của Trái Đất và chu kỳ hoạt động của Mặt Trời.

Viết trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal Letters, nhóm nghiên cứu đa quốc gia dẫn đầu bởi phó giáo sư Hisashi Hayakawa từ Đại học Nagoya (Nhật Bản) cho biết dòng ghi chép đó đang nói về vành nhật hoa của Mặt Trời lộ ra từ sự kiện nhật thực toàn phần ngày 17-7-709 trước Công nguyên.

Hán Thư và Kinh Xuân Thu Trung Quốc hé lộ bằng chứng Trái Đất quay chậm lại - Ảnh 1.

Nhật thực toàn phần trên kinh đô nước Lỗ cổ đại - Ảnh minh họa: NASA

Để đi đến kết luận đó, nhóm nghiên cứu đã kết hợp mô tả trong Hán Thư với một ghi chép khác từ Kinh Xuân Thu của Trung Quốc: "Mùa thu, tháng bảy, ngày Nhâm Thân, mùng một, mặt trời bị che khuất hoàn toàn".

Sau đó, họ kết hợp với mô hình thiên văn hiện đại để tái tạo lại hình ảnh Mặt Trời từ Khúc Phụ, kinh đô cổ của nước Lỗ ở Trung Quốc.

Các bước này đã chỉ ra rằng Mặt Trời vào năm 709 trước Công nguyên đang ở giai đoạn hoạt động mạnh của chu kỳ, theo SciTech Daily.

Hán Thư và Kinh Xuân Thu Trung Quốc hé lộ bằng chứng Trái Đất quay chậm lại - Ảnh 2.

Sách Hán Thư cua Trung Quốc cung cấp chi tiết về hình ảnh vành nhật hoa trong sự kiện nhật thực toàn phần - Ảnh tư liệu từ Trung tâm Lưu trữ quốc gia Nhật Bản

Quan trọng hơn, dữ liệu cổ về vành nhật hoa cũng giúp tính toán chỉ số delta T (ΔT), một phép đo được sử dụng để theo dõi sự thay đổi tốc độ quay của Trái Đất, nằm trong khoảng từ 20.264 đến 21.204 giây trong suốt thời gian nhật thực.

Điều này có nghĩa là thời gian trên Trái Đất thời điểm đó chậm hơn 20.264 đến 21.204 giây so với thời gian nguyên tử chuẩn (Terrestrial Time - TT) dựa trên tốc độ quay giả định không đổi.

Nói cách khác, một ngày trong quá khứ ngắn hơn một chút so với một ngày hiện tại. Sự tích tụ của những sai lệch cực nhỏ này qua hơn 2.700 năm đã tạo ra khoảng cách hơn 5,5 giờ giữa thời gian quan sát thực tế và thời gian tính toán theo lý thuyết.

Theo đó, từ thời điểm đó đến nay, một ngày trên Trái Đất đã dài thêm khoảng 1,7 đến 2 mili giây sau mỗi thế kỷ. Điều này xác nhận lý thuyết cho rằng hành tinh của chúng ta đang quay chậm lại, chủ yếu bởi lực ma sát thủy triều từ Mặt Trăng.

Ngoài ra, cuộc nghiên cứu cũng giúp các nhà khảo cổ xác định lại tọa độ chính xác của Khúc Phụ, lệch tới 8 km so với tính toán trước đây. Điều này có giá trị rất lớn đối với ngành khảo cổ.

Anh Thư
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Quái vật 201 triệu tuổi "trỗi dậy" từ mỏ đá ở Mỹ

Quái vật 201 triệu tuổi "trỗi dậy" từ mỏ đá ở Mỹ

Chuyện đó đây - 1 ngày trước

Sau 4 thập kỷ kể từ ngày hộp sọ được tìm thấy trong một mỏ đá, con quái vật đã được xác định là một loài mới.

136.000 năm sau khi tuyệt chủng, loài chim cổ đại bất ngờ "tái sinh" ngoạn mục: Giới khoa học sửng sốt!

136.000 năm sau khi tuyệt chủng, loài chim cổ đại bất ngờ "tái sinh" ngoạn mục: Giới khoa học sửng sốt!

Chuyện đó đây - 1 ngày trước

Từng biến mất khi cả hòn đảo chìm xuống biển, loài chim nhỏ bé này nay lại hiện diện ở chính nơi cũ, tạo nên một câu chuyện tiến hóa hiếm đến mức giới nghiên cứu phải đặc biệt chú ý.

Cuộc sống nghẹt thở trong ngôi làng siêu nhỏ, gần 1.800 người chen nhau từng mét vuông

Cuộc sống nghẹt thở trong ngôi làng siêu nhỏ, gần 1.800 người chen nhau từng mét vuông

Chuyện đó đây - 2 ngày trước

Nằm ở phía đông bắc của hồ Victoria, giữa biên giới của Uganda và Kenya - Migingo nổi tiếng vì sự chật chội, có hơn 1.000 người sinh sống chỉ trên một khu đất rộng 2.000m2.

Hàng triệu con chim có hành vi lạ trên bầu trời, nhà khoa học kêu gọi người dân làm ngay hành động này

Hàng triệu con chim có hành vi lạ trên bầu trời, nhà khoa học kêu gọi người dân làm ngay hành động này

Chuyện đó đây - 3 ngày trước

Khi hàng triệu con chim bất ngờ dày đặc trên bầu trời đêm, giới khoa học đã lập tức phát đi một khuyến cáo khẩn dành cho người dân.

Bí ẩn loài gặm nhấm khổng lồ nhất lịch sử Trái Đất, mang khối lượng nửa tấn cùng lực cắn kinh hoàng

Bí ẩn loài gặm nhấm khổng lồ nhất lịch sử Trái Đất, mang khối lượng nửa tấn cùng lực cắn kinh hoàng

Chuyện đó đây - 4 ngày trước

Hóa thạch tại Uruguay đã hé lộ Josephoartigasia monesi, loài gặm nhấm khổng lồ nhất lịch sử. Sống cách đây hàng triệu năm, sinh vật to lớn này mang trọng lượng lên tới gần nửa tấn, đi kèm với lực cắn vô cùng mạnh mẽ và cực kỳ đáng sợ.

Ngư dân bắt được con cá mú khổng lồ, nặng hơn 290kg trên biển

Ngư dân bắt được con cá mú khổng lồ, nặng hơn 290kg trên biển

Chuyện đó đây - 5 ngày trước

Phải cần 6 người đàn ông mới có thể kéo được con cá mú khổng lồ nặng hơn 290 kg vào bờ.

Quái vật thế giới chưa từng biết "trỗi dậy" từ khối đá trong bảo tàng

Quái vật thế giới chưa từng biết "trỗi dậy" từ khối đá trong bảo tàng

Chuyện đó đây - 6 ngày trước

Xương của 2 quái vật 110 triệu tuổi đã được một sinh viên phát hiện bên trong một... khối chất nôn hóa thạch.

"Khủng long sống" khổng lồ bất ngờ nổi lên giữa biển, khoảnh khắc hiếm khiến ai thấy cũng nói may mắn

"Khủng long sống" khổng lồ bất ngờ nổi lên giữa biển, khoảnh khắc hiếm khiến ai thấy cũng nói may mắn

Chuyện đó đây - 1 tuần trước

Giữa vùng biển tưởng như bình lặng ngoài khơi, một cá thể "khủng long sống" khổng lồ bất ngờ xuất hiện rồi lướt sát mặt nước.

Sinh vật kỳ bí mang hình dáng loài rồng: Chúng có thể bất động trong 7 năm, nhịn ăn 10 năm và thậm chí sống đến hơn một thế kỷ

Sinh vật kỳ bí mang hình dáng loài rồng: Chúng có thể bất động trong 7 năm, nhịn ăn 10 năm và thậm chí sống đến hơn một thế kỷ

Chuyện đó đây - 1 tuần trước

Manh giông là một loài động vật kỳ lạ sống dưới các hang động ngầm ở châu Âu, sở hữu ngoại hình rất giống với loài rồng trong truyền thuyết xưa. Mặc dù bị mù hoàn toàn, chúng vẫn sở hữu những siêu năng lực sinh tồn đỉnh cao nhất.

Top