Hưởng ứng phong trào “Người Việt dùng thuốc Việt”: Cần cơ chế ưu tiên

Một dây chuyền sản xuất thuốc hiện đại tại Hải Dương. Ảnh: V.K.

Chưa vươn tới các chuyên khoa đặc biệt

Theo thống kê của Bộ Y tế, tuy đã đáp ứng được đến 48% nhu cầu thuốc trong nước nhưng số lượng thuốc nội được sử dụng trong các bệnh viện chuyên khoa còn rất hạn chế. Nếu như tại các bệnh viện tuyến huyện, trạm y tế xã, tỉ lệ sử dụng thuốc nội lên đến 70-80%, thì ở bệnh viện Trung ương tỉ lệ này chưa đến 30%. Đặc biệt, tại các bệnh viện chuyên khoa như: Mắt, ung bướu, tim... chỉ 5% thuốc nội được sử dụng.

BS Trần Phan Dương, BV Nhi TƯ cho rằng, việc điều trị ở tuyến địa phương hầu hết là các bệnh thông thường, nên nhu cầu sử dụng thuốc nội cao hơn. Nhưng thuốc ở các bệnh viện tuyến trên, đặc biệt là các bệnh viện chuyên khoa sâu thường là thuốc chuyên khoa, đặc trị, thậm chí cả những thuốc mới, thuốc độc quyền thì chưa phải là thế mạnh của các doanh nghiệp trong nước. Hiện, đa số doanh nghiệp ở nước ta chỉ chú trọng thuốc thông thường, trong khi một số nhóm thuốc đặc trị lại bị né tránh, nhường thị phần cho thuốc ngoại. Việc đầu tư sản xuất trong nước chỉ dừng lại ở chỗ nhập nguyên liệu về bào chế, chiến lược    marketing yếu nên không cạnh tranh nổi với thuốc ngoại…

Theo các chuyên gia dược, trong 5 năm trở lại đây, các mặt hàng thuốc generic (thuốc gốc) của Việt Nam không thua kém so với Ấn Độ, Hàn Quốc như thuốc điều trị về thần kinh, huyết áp, thuốc tiêm, dịch truyền... Tuy nhiên, số lượng thuốc nội vào bệnh viện cũng chỉ mới tăng 10%-20% trong hai thập kỷ qua.

Dù thuốc generic trong nước được đánh giá cao, nhưng nhiều bác sĩ và bệnh nhân vẫn chuộng thuốc ngoại. Nhiều người quan niệm nguyên nhân của tình trạng này là do tâm lý “tiền nào của nấy” của bệnh nhân và cả bác sĩ. Tuy nhiên, theo PGS.TS Trương Văn Tuấn – Chủ tịch Hội Dược sĩ bệnh viện TP Hồ Chí Minh có cách nhìn khác: Thuốc của một hãng được sản xuất ra trong cùng hệ thống nhà máy trên toàn thế giới sẽ có chất lượng như nhau vì cùng nguồn nguyên liệu và dây chuyền công nghệ. Sở dĩ, giá thuốc sản xuất tại Việt Nam rẻ hơn là do chi phí nhân công, quản lý, đóng gói, vận chuyển thuốc… thấp hơn. Hiện nay, các sản phẩm của doanh nghiệp trong nước đạt GMP WHO, đã thử tương đương sinh học thì chất lượng không thua kém gì thuốc ngoại nhập.

Cũng theo ông Tựu, hiện danh mục thuốc chủ yếu sử dụng trong các cơ sở khám chữa bệnh chưa đặt ra yêu cầu về tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước. Nguyên nhân vì chưa có một văn bản quản lý của cơ quan có thẩm quyền quy định phải tăng tỷ lệ này tại các cơ sở khám chữa bệnh hoặc chưa có cơ chế ưu đãi đối với thuốc nội khi đấu thầu vào bệnh viện. “Hiện nay mới dừng lại ở vận động, kêu gọi nên phụ thuộc hoàn toàn vào nhận thức của Hội đồng thuốc và đội ngũ thầy thuốc khám bệnh, kê đơn”, ông Tựu nói.

BS Trần Viết Tiệp, Giám đốc BV Hữu nghị Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) cho biết, chủng loại mặt hàng thuốc nội tuy đa dạng với 520 hoạt chất nhưng chưa có nhiều thuốc chuyên khoa, đặc biệt là thuốc chuyên khoa sâu như tim mạch, tiểu đường. Hệ quả là nhiều cơ sở điều trị rất muốn ưu tiên sử dụng thuốc nội nhưng trong nước chưa sản xuất được.