Khi bà nội... "tiếm quyền"

Chồng chị Liên (28 tuổi, Vĩnh Tuy, Hà Nội) là con một. Bà Loan, mẹ anh, ở goá nuôi con. Việc con trai lấy vợ đối với bà là một mất mát, nên sự ra đời của cu Bon được coi như sự bù đắp.

Bà muốn đứa bé thuộc về mình, coi mình là quan trọng nhất nên đã “bao thầu” hầu hết việc liên quan đến em bé, từ bế ẵm, lau rửa đến ru ngủ khi bé còn ở giai đoạn thức đêm, ngủ ngày. Chị Liên sau thời kỳ kiêng nước chỉ phải cho con bú khi đến cữ và giặt phơi quần áo, còn chuyện “vật lộn” với em bé đã có mẹ chồng lo. Đi làm ít lâu, chị mất sữa. Bà Loan bảo: “Không sao, sữa bột còn nhiều chất hơn sữa mẹ ấy chứ”. Thế là Liên có thể yên tâm tung tẩy đôi chút khi tan sở, đêm cũng chẳng phải trông con vì mẹ chồng nhận giúp, vì “vợ chồng trẻ nên ở gần nhau”. Liên cảm thấy thảnh thơi, còn bà Loan thì mãn nguyện.

Bé Bon gắn bó với bà hơn mẹ. Khi được hỏi Bon con ai, nó trả lời: “Con bà ạ, bà đẻ ra Bon ạ”. Cả nhà đều cười. Nhưng rồi dần dần, Liên nhận ra bà nội chứ không phải chị mới thực sự là mẹ của Bon. Sợ hãi, chị bắt đầu chiến dịch chinh phục con, và nhận ra mẹ chồng không hề muốn thế. Bà tìm cách cản trở Liên gần gũi, chăm sóc con. Liên oán trách bà nhưng không dám phản ứng mạnh vì biết mình đã sai lầm từ đầu. Các chuyên gia ở một trung tâm tư vấn khuyên chị thật kiên trì và bình tĩnh, từng bước lấy lại tình cảm của con mà không gây chiến với mẹ chồng.

Chuyện của chị Hương (Đống Đa, Hà Nội) lại khác, tuy tận tuỵ với con gái từ lúc mới sinh nhưng chị vẫn cảm thấy mẹ chồng đang tìm cách độc chiếm bé. Bé Kem 18 tháng, chị được thăng chức nên ngày càng bận, thời gian gần con ít đi, ảnh hưởng đối với con ngày càng kém so với bà nội. Bà chiều mọi ý thích của bé Kem, không quên so sánh với cách cư xử của mẹ: “Con thích ngậm kẹo à? Ừ bà lấy cho nhé, khổ thân, thích ăn kẹo mà mẹ chả muốn cho ăn. Mẹ về thì con phải giấu đi nhé”, hoặc: “Ở nhà với bà thì con mới được xem phim hoạt hình nhiều nhỉ. Mẹ mày khó tính, trẻ con mà cấm hết cái này đến cái kia”... Hương biết rõ mẹ chồng hay nói xấu chị để bé nghĩ rằng mẹ không tốt với bé bằng bà, để bé coi bà là nhất.

Hương cố tận dụng thời gian gần con nhiều hơn, và sửa chữa những ngộ nhận mẹ chồng gây ra. Chị vừa thích, vừa bực thấy mẹ chồng sầm mặt nguýt mình khi bé Kem nói: “Con yêu mẹ nhất trên đời”.

Còn vợ chồng anh Hưng, Mỹ Đình, Hà Nội, đang đau đầu vì cơn giận dỗi của bố mẹ, hiện sống ở Hải Phòng. Ông bà muốn cháu gái về ở cùng, học mẫu giáo tại đất Cảng: “Mà nó học lớp một ở đây luôn cũng được, Hải Phòng có thua gì Hà Nội đâu. Chúng mày bận thế làm sao chăm nó, giao hết cho ô sin có ngày hối không kịp”. Hưng không đồng ý, vì không muốn xa con, lại không cùng quan điểm dạy trẻ với bố mẹ. Thế là bố Hưng giận đùng đùng, mắng anh thậm tệ vì tội đã không biết lo cho con lại còn coi thường bố mẹ, rồi bảo đừng về thăm nom nữa.

Việc từ chối của vợ chồng Hưng cũng xuất phát từ kinh nghiệm lần cho con về quê trước đó. Bà nội bé Chíp vốn thường xuyên lên Hà Nội trông cháu, nhưng khi bé một tuổi rưỡi, bà nói phải về hẳn với ông, và muốn đưa cháu về chơi ít hôm, khi vợ chồng Hưng nghỉ lễ sẽ đón. Đến ngày đó, ông bà lại bảo các con cứ quay về Hà Nội, vài hôm nữa bà sẽ đưa cháu lên. Tuy không muốn song thấy bố mẹ tha thiết quá, anh chị đành đồng ý. Nhưng cả tháng trời, ông bà tìm cớ trì hoãn việc trả cháu về, rồi đề nghị để bé ở lại cho ông bà nuôi vì, “bố mẹ rỗi còn chúng mày thì bận, không chăm được thì khổ nó”. Khi vợ chồng Hưng về đón con, lấy cớ Chíp đã đến tuổi đi mẫu giáo và họ đã đăng ký lớp học, ông bà giận mất một thời gian.

Theo chuyên gia tâm lý Lan Anh, đường dây tư vấn 1900585877, ông bà nội “tranh giành” cháu là tình huống tế nhị xảy ra ở nhiều gia đình, nhất là khi ông bà sống cô đơn. Vì muốn cháu coi mình là nhất, nhiều người chiều cháu vô điều kiện, tìm mọi cách giữ rịt bên mình, không muốn bé gần gũi bố mẹ hay coi bố mẹ hơn mình. “Trong một chừng mực, đó là sự ích kỷ đáng yêu của người già, con cái nên thông cảm. Trẻ yêu quý ông bà đặc biệt cũng là điều tốt, và nếu bố mẹ vẫn quan tâm sát sao đến con thì không sợ bị tình cảm kia lấn át hay cạnh tranh”, bà Lan Anh nói.

Tuy nhiên, nếu ông bà muốn độc chiếm cháu đến mức tìm cách loại trừ mọi ảnh hưởng của bố mẹ, không muốn bố mẹ gần con thì thực sự không ổn. Trong trường hợp này, người con dâu nên khéo léo để khẳng định vai trò làm mẹ của mình. Cách tốt nhất là dành thời gian ở bên con nhiều hơn, và dù ấm ức thế nào thì cũng không nên nói xấu ông bà với trẻ. “Nếu bạn tận tuỵ với con, trẻ sẽ cảm nhận được và vẫn gắn bó với mẹ. Trừ khi trẻ quá bé thì những lời nói xấu của ông bà mới có thể hiệu quả, nhưng cũng chỉ trong giai đoạn đó mà thôi”, chuyên gia Lan Anh khẳng định.