Không kịp đổi “bằng C” sang “bằng FC” từ 1/7: 10.000 lái xe có nguy cơ “ăn” phạt

Doanh nghiệp muốn tiếp tục lùi thêm thời hạn, còn ngành giao thông, CSGT quả quyết sẽ xử phạt theo quy định.

 

Lái xe chê “thầy” kém

Lái xe, doanh nghiệp vẫn chưa quan tâm đến bằng FC. Ảnh: TG

 

Luật Giao thông đường bộ năm 2008 quy định tài xế lái xe sơ mi - rơ moóc, xe container phải học, sát hạch để chuyển đổi từ bằng hạng C sang bằng FC. Mốc thời gian ban đầu là 1/7/2009 nhưng vì số lượng tài xế cần chuyển đổi lên đến khoảng 10.000 người nên sau đó Bộ GTVT đã quyết định lùi thời hạn hoàn tất việc chuyển đổi sang bằng FC đến ngày 1/7/2010.

Theo quy định của Luật Giao thông đường bộ năm 2008 (Luật GTĐB), để nâng bằng từ hạng C lên hạng FC, tài xế phải trải qua 208 giờ đào tạo thực hành trên xe và học lý thuyết. Tổng thời gian quy định tương đương khoảng 1 tháng học liên tục thì tài xế mới đủ điều kiện tham dự sát hạch để nâng hạng bằng lái. Còn theo hướng dẫn trong Quyết định 977, người có giấy phép lái xe hạng C, D, E có đủ thâm niên lái xe an toàn theo quy định (3 năm và 50.000km lái xe an toàn), có thời gian liên tục điều khiển ô tô đầu kéo, sơ mi – rơ moóc từ 1 năm đến dưới 2 năm được miễn tham gia khóa học tại cơ sở đào tạo nhưng vẫn phải tham dự sát hạch lý thuyết và thực hành lái xe theo quy định. Người có giấy phép lái xe các hạng C, D, E, đủ thâm niên lái xe theo quy định và điều khiển xe liên tục dưới 1 năm thì được miễn học thực hành.

Như vậy, những quy định trong Quyết định 977 nói trên đã tạo điều kiện tối đa cho học viên có thể chuyển đổi bằng trong thời gian ngắn nhất. Tuy nhiên, ngày 21/6, Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam lại có công văn số 38 gửi Bộ GTVT phản ánh tình hình thực tế trong việc chuyển bằng hạng C sang hạng FC của 3 thành phố tập trung nhiều lái xe container là Hải Phòng, Đà Nẵng, và TP Hồ Chí Minh. Theo báo cáo của Hiệp hội vận tải thành viên từ 3 thành phố trên thì còn đến hơn 10.000 lái xe chưa có bằng FC. Họ cho biết với năng lực hiện có thì riêng TP Hải Phòng muốn chuyển đổi cho 9.000 lái xe phải hết 9... năm.

Lý do mà các doanh nghiệp vận tải, các hiệp hội thành viên nêu ra trước việc chậm chuyển đổi là do các cơ sở đào tạo, sát hạch chuyển đổi thiếu năng lực, không đáp ứng được nhu cầu. Thậm chí, không ít lái xe cho rằng giáo viên dạy tại cơ sở không “đủ trình” để dạy... lái xe?!

 

“Nước đến chân  mới nhảy”

Trước những lý lẽ mà các doanh nghiệp, tài xế đưa ra, Tổng Cục đường bộ Việt Nam cho biết đã tổ chức tập huấn cho 250 sát hạch viên và 35 cơ sở đào tạo lái xe học chuyển bằng. Còn theo báo cáo của 23 trung tâm sát hạch thì họ mới sử dụng hết 30% công suất hiện có. Nghĩa là, hoàn toàn không có việc “quá tải” để không thể thi sát hạch và chuyển đổi bằng FC ở các trung tâm đào tạo lái xe như những gì mà các doanh nghiệp “nại” ra!

Còn một cán bộ đại diện Hiệp hội vận tải ôtô Việt Nam từng có thâm niên gắn bó với ngành vận tải thì cho biết, dẫn đến tình trạng trên là do doanh nghiệp thiếu trách nhiệm, còn ngành giao thông thiếu... thực tế! Theo đó, rất nhiều doanh nghiệp khó, thậm chí không kiểm soát được các tài xế. Không ít doanh nghiệp chỉ có 5-10 đầu xe. Lái xe thuê theo thời vụ “nhảy cóc” liên tục từ doanh nghiệp này sang doanh nghiệp khác cho nên giữa tài xế với doanh nghiệp đã không có tiếng nói chung. Doanh nghiệp chỉ cần biết tài xế có hoàn thành công việc hay không, còn tài xế cũng chẳng cần biết gì ngoài việc lái xe và nhận tiền lương hàng tháng. Vậy nên, tấm bằng FC thành một thứ “lửng lơ” chẳng ai buồn quan tâm!

Một nguyên nhân nữa được nhấn mạnh là nhận thức của doanh nghiệp, hiệp hội vận tải thành viên chưa tốt. Tại nhiều địa phương, doanh nghiệp chỉ “chụm đầu lại” với nhau khi quyền lợi bị ảnh hưởng, còn bình thường thì mạnh ai nấy sống. Thực tế đã chứng minh những nhận định trên, trong khi Bộ GTVT đã lùi thời hạn, đã ra các quyết định hướng dẫn nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp chuyển đổi thì doanh nghiệp và lái xe lại chờ “nước đến chân mới nhảy”. Khi “nhảy” không kịp lại yêu cầu... lùi tiếp thời hạn!

 

Vì sao “trên bảo,  dưới không nghe”?

Bên cạnh sự thờ ơ của doanh nghiệp vận tải và các tài xế, ngành GTVT cũng có trách nhiệm trong việc này khi để xảy ra tình trạng “trên bảo dưới không nghe” như hiện nay. Theo nhận định của đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, chưa hề có một thống kê chính xác nào về số lượng các lái xe container đang hành nghề trên thực tế. Từ đó dẫn tới việc lãnh đạo Tổng Cục đường bộ cho rằng có tới 23 cơ sở đào tạo mới hoạt động có 30% công suất nhưng lái xe vẫn kêu thiếu. Thiếu là do những nơi cần như tại 3 thành phố lớn, tập trung nhiều lái xe đầu kéo như Hải Phòng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh cung chưa đủ cầu. Thừa là do tại các địa phương khác lái xe ít nên cầu ít hơn cung. Vậy nên, chuyện 10.000 tấm bằng FC “lơ lửng” trên đầu các lái xe như những tờ biên bản phạt hôm nay là một chuyện hoàn toàn dễ hiểu!

 

Sẽ xử phạt theo quy định Sáng 29/6, trao đổi với PV GĐ&XH, Thượng tá Trần Sơn, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn Luật và Điều tra xử lý tai nạn giao thông, Cục CSGT Đường bộ, Đường sắt (Bộ Công an) cho biết từ 1/7/2010, các tài xế lái xe đầu kéo chưa có bằng FC sẽ bị xử phạt theo quy định vì tài xế, doanh nghiệp đã được lùi hạn đến 1 năm để chuyển đổi. Theo Hiệp hội vận tải hàng hóa TP HCM tại 50 doanh nghiệp vận tải lớn với 1.834 xe đầu kéo container chỉ có 537 tài xế đã có bằng lái hạng FC/tổng số tài xế là 1.794 người, đạt 29,28%. 1.045 lái xe chưa đăng ký thi, số tài xế đã đăng ký và đang chờ thi là 258. Rất nhiều doanh nghiệp 100% tài xế chưa có bằng lái FC tập trung vào các doanh nghiệp nhỏ có từ 10 đến vài chục đầu xe.

 

Công Tâm