Kỳ họp thứ 7 - Quốc hội khóa XIV: Đại biểu bức xúc chuyện điều chỉnh quy hoạch kiểu “tư lợi”

Việc quy hoạch đô thị hiện nay đang còn nhiều bất cập. Ảnh: Lê Bảo

Bất cập từ việc phá vỡ quy hoạch

Ngày 27/5, Quốc hội dành cả ngày làm việc để nghe Báo cáo của Đoàn giám sát của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018 và thảo luận tại hội trường về nội dung này.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm (đoàn Phú Thọ) nêu quan điểm: “Chính phủ cần rà soát lại các dự án không tuân thủ quy chuẩn xây dựng Việt Nam về bố trí đất cho giáo dục, y tế, bãi đỗ xe, cây xanh nội bộ, các dự án không tuân thủ giấy phép quy định về phòng cháy, chữa cháy, không tuân thủ hợp đồng đã ký kết với người dân mua nhà, đất, căn hộ để yêu cầu chủ đầu tư có phương án giải quyết đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân. Đây là vấn đề rất búc xúc”.

Đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Đắk Nông) nhấn mạnh: “Việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, đặc biệt là việc điều chỉnh của bộ quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết còn tùy tiện, đã phá vỡ quy hoạch ban đầu. Đúng là trong quá trình triển khai quy hoạch vẫn cần phải điều chỉnh, nhưng nhiều quy hoạch điều chỉnh theo hướng tư lợi hay tư duy chủ quan hoặc theo đề xuất của chủ đầu tư. Điều chỉnh bộ quy hoạch chi tiết tuy có điều chỉnh nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư nhưng việc điều chỉnh trong nhiều trường hợp còn chưa tương xứng, dẫn đến thất thoát nguồn thu ngân sách nhà nước. Trong nhiều trường hợp điều chỉnh dẫn đến gia tăng áp lực lên cơ sở hạ tầng kỹ thuật cũng như cơ sở hạ tầng mà đoàn giám sát đã chỉ ra”.

Đại biểu Đinh Duy Vượt (đoàn Gia Lai) cũng chỉ rõ việc cả nước có 1.390 dự án điều chỉnh quy hoạch từ 1 đến 6 lần. Quy hoạch được điều chỉnh luôn có xu hướng tăng tối đa lợi ích cho nhà đầu tư, giảm tối đa các diện tích công cộng và lợi ích của người sử dụng như tăng số tầng, tăng diện tích sàn, chia nhỏ diện tích căn hộ, tăng mật độ xây dựng rồi giảm diện tích cây xanh đồng thời các khu tái định cư cho dân lại có chỉ tiêu hạ tầng, các tiện ích, chất lượng công trình là thấp nhất. Đây là điều đáng suy nghĩ và đã gây tổn thất về kinh tế, bức xúc cho xã hội và người dân, thậm chí không thể khắc phục được như tình trạng ngày càng kẹt xe, ô nhiễm môi trường, mưa ngập, quá tải điện nước, hệ thống thải... ngày càng tăng.

Nhiều ý kiến xác đáng

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà tại phiên thảo luận sáng 27/5.

Trước những bất cập trên, đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Đắk Nông) đưa ra nguyên nhân là do chưa có hệ thống thiết chế đánh giá độc lập để theo dõi quá trình triển khai quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch. Ông Giang nói: “Tôi đề nghị, quy hoạch sử dụng đất được sử dụng phải là kịch bản cho kế hoạch sử dụng đất ngắn hạn, trung hạn và dài hạn sao cho phản ánh được nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và môi trường. Theo đó, quy hoạch sử dụng đất phải phân tích được chi phí, lợi ích về xã hội và môi trường, sử dụng nguồn lực đất đai trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Quá trình lập kế hoạch chi tiết của bộ quy hoạch chi tiết phải được công khai từ khâu đề xuất lấy ý kiến chuyên gia, người dân và doanh nghiệp. Việc điều chỉnh quy hoạch nên giao cho cấp trên của cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch thực hiện”.

Đồng quan điểm, đại biểu Chu Lê Chinh (đoàn Lai Châu) nêu những bất cập như, công tác thanh tra, kiểm tra và kiểm toán về thực hiện chính sách pháp luật về đất đai nói chung, đất đai tại đô thị nói riêng chưa được tăng cường, quan tâm đúng mức, xử lý vi phạm đất đai của cá nhân, tổ chức còn chậm, chưa nghiêm túc, thủ tục hành chính trong cấp phép xây dựng liên quan đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của tổ chức, cá nhân còn chậm, phiền hà, nhũng nhiễu gây tiêu cực bức xúc cho nhân dân và doanh nghiệp. Năng lực, trình độ, đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức trong lĩnh vực đất đai chưa được đề cao.

Công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa thường xuyên, thiếu chặt chẽ như cơ quan tài nguyên, môi trường, Trung tâm phát triển quỹ đất, ban quản lý dự án, cơ quan chức năng quy hoạch xây dựng đô thị chưa có cơ chế giám sát của người dân về chính sách pháp luật về quản lý quy hoạch và sử dụng đất đai. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất thương mại, đất ở với giá rất thấp, đặc biệt là đất nông nghiệp nằm trong khu đô thị. Có nhiều trường hợp chính quyền đứng ra thu hồi đất của người dân với mục đích làm công trình công cộng. Song, sau một thời gian điều chỉnh quy hoạch thành đất thương mại, dịch vụ... tạo điều kiện đầu cơ đất đai cho doanh nghiệp, nhà đầu tư, gây bất bình, bức xúc, đơn thư khiếu kiện đông người, mất ổn định tình hình trong nhân dân và xã hội.

Người dân khiếu nại về đất đai chiếm trên 60#phantram

Lê Bảo