Lạ lùng bệnh nhân ung thư phổi di căn khỏi bệnh sau 5 năm

May mắn, ông H được chữa trị bằng phương pháp tiên tiến, đến nay, sau 5 năm, các khối u đã biến mất…

Không xác định nổ giai đoạn ung thư

Thiết bị điều trị cho bệnh nhân ung thư tại Bệnh viện Bạch Mai (ảnh minh họa).

Cách đây 5 năm, khi thấy mình hay ho hắng, trong khi người vẫn khỏe mạnh, không đau đớn, ông Đ.Q.H (50 tuổi, ở Hà Nội) chỉ nghĩ đơn giản bị viêm họng, nhưng uống thuốc ho mãi vẫn không khỏi. Một lần đi đánh tennis, ông ho dữ dội và được đưa đi chụp kiểm tra thì phát hiện ung thư phổi. Khi vào Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, ông H được chỉ định chụp PET/CT quét toàn thân, và bất ngờ phát hiện ung thư di căn từ đầu đến chân, khối u đã tràn lan khắp cơ thể, trong khi nếu chỉ chụp bằng thiết bị khác, ông chỉ phát hiện được tổn thương ung thư phổi mà thôi.

“Khối u di căn đến mức, chúng tôi không xếp nổi giai đoạn ung thư bệnh nhân mắc phải. Trên lý thuyết, lúc đó, bệnh nhân sẽ chỉ điều trị triệu chứng, chăm sóc giảm nhẹ, nâng cao thể trạng chứ không can thiệp được gì hơn”, GS.TS Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, người trực tiếp điều trị cho bệnh nhân H nhớ lại.

Nhờ chụp PET/CT, các bác sĩ sử dụng luôn hình ảnh chụp PET/CT mô phỏng để xác định kế hoạch xạ trị bằng kỹ thuật tiên tiến cho bệnh nhân. Một thời gian ngắn sau, ông H đã bị ung thư di căn lên não, đẩy nhãn cầu lồi ra ngoài. Lúc này, tình thế bệnh nhân không thể mổ được, nguy cơ tử vong là rất cao. Sau khi hội chẩn, bệnh nhân đã được áp dụng phương pháp xạ phẫu bằng dao gamma quay, kết hợp dùng thuốc, hóa chất điều trị đích. Cùng sự tuân thủ chặt chẽ y lệnh bác sĩ của bệnh nhân, đến nay đã sau 5 năm, toàn bộ khối u đã biến mất. Bệnh nhân H trở lại đi làm bình thường, có thể di chuyển chặng đường xa, dài ngày trên ô tô. Nhớ lại trường hợp này, GS.TS Mai Trọng Khoa gọi, đây là câu chuyện cổ tích thần kỳ.

Ông H là một trong số hàng nghìn bệnh nhân ung thư đã được Trung tâm áp dụng một lúc nhiều phương pháp tiên tiến, hàng đầu khu vực trong chẩn đoán, điều trị ung thư. Mỗi ngày Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu tiếp nhận khoảng 20 - 30 bệnh nhân ung thư mới, 60-70% trong số này là bệnh ung thư di căn não từ ung thư phổi. Rất nhiều bệnh nhân nhờ chụp PET/CT đã phát hiện sớm các bệnh lý ung thư mắc phải.

“PET/CT là thiết bị có độ nhạy, độ đặc hiệu và chính xác cao hơn so với các thiết bị đơn lẻ (như máy X-quang, siêu âm, CT, MRI…) thông thường, giúp phát hiện rất sớm các khối u, ung thư, ung thư có tái phát, có di căn. Phương pháp này cho kết quả rất nhanh. Đặc biệt, giúp bác sĩ sử dụng hình ảnh PET – CT, đánh giá phân loại giai đoạn, từ đó mô phỏng, lập kế hoạch xạ trị, có phác đồ điều trị đúng”, GS.TS Mai Trọng Khoa chia sẻ. Đây là một trong số rất nhiều công nghệ cao đang được ứng dụng tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu. Đến nay đã có hơn 60.000 bệnh nhân được áp dụng phương pháp này.

Tiết kiệm hơn 80% chi phí so với điều trị ở nước ngoài

Phân tích cụ thể hơn về kĩ thuật xạ phẫu bằng dao gamma quay mà bệnh nhân H trên đây được áp dụng, GS.TS Mai Trọng Khoa cho biết, xạ phẫu bằng dao gamma quay là một công nghệ đặc biệt có thể chiếu những chùm tia bức xạ một cách chính xác nhất vào vùng bị tổn thương và che chắn một cách tối đa nhất những vùng xung quanh. Tại Trung tâm, kỹ thuật này được ứng dụng đồng thời với hệ thống xạ trị gia tốc tuyến tính. Chỉ bằng một lần gây tê cục bộ, công nghệ này phát hiện chính xác và điều trị các khối u nằm sâu trong não hoặc các khối dị dạng động tĩnh mạch có đường kính nhỏ hơn 5cm mà phương pháp thường không thực hiện được. Phương pháp này đã cứu sống những trường hợp có tổn thương não ác tính, nằm sâu trong thân não, hoặc vùng u tái phát không thể mổ đi mổ lại, khối u ở trẻ nhỏ, người già có kết hợp nhiều bệnh lý… Trước đây, gặp những trường hợp này, không ai dám mổ, không có thuốc điều trị. Trong khi nếu không được mổ, bệnh nhân cũng tử vong.

Năm 2007, Việt Nam trở thành nước thứ 2 chỉ sau Hoa Kỳ sở hữu thiết bị này, Trung tâm cũng là nơi đầu tiên sử dụng và đưa thiết bị vào hoạt động. “Đến nay, đã có gần 4.000 bệnh nhân được sử dụng, và may mắn chưa có trường hợp nào tử vong do biến chứng kỹ thuật. Bệnh lý được cải thiện 50% sau một tháng đầu tiên điều trị và nâng lên hơn 63 % sau 9 tháng”, GS.TS Mai Trọng Khoa cho biết.

Hiện nay khu vực châu Á - Thái Bình Dương chỉ duy nhất Bệnh viện Bạch Mai sở hữu công nghệ này. Điều đặc biệt là với công nghệ cao, rất hiện đại như vậy, nhưng giá thành cho mỗi ca áp dụng kỹ thuật tiên tiến so với thế giới lại rất rẻ.

Theo GS.TS Mai Trọng Khoa, một ca xạ phẫu bằng dao gamma quay ở Mỹ có giá 15.000 - 25.000 USD, ở Việt Nam chỉ khoảng 2.000 USD. Hay một lần chụp PET/CT tại Singapore có giá là 2.200 USD, tại Việt Nam là 1.200 USD. Chi phí điều trị tại Việt Nam chỉ bằng khoảng 20% so với tại nước ngoài. Hơn nữa, bảo hiểm y tế chi trả khá lớn cho các kỹ thuật này, bệnh nhân chỉ phải nộp số tiền không nhiều. Điều này cho thấy, một người có thu nhập trung bình, có bảo hiểm y tế, có thể tiếp cận được phương pháp này.

Nhờ những đóng góp vào nền y học nước nhà, năm 2016, cụm công trình nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật hiện đại về bức xạ ion hóa trong chẩn đoán, điều trị ung thư và một số bệnh lý khác của nhóm nghiên cứu Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, đứng đầu là GS.TS Mai Trọng Khoa đã vinh dự được Hội đồng khoa học cấp Nhà nước đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ năm 2016. Được biết, cụm công trình được nghiên cứu và ứng dụng từ 20 năm qua. Tổng số tiền tiết kiệm được khi ứng dụng các kỹ thuật của cụm công trình này là 88,45 triệu USD, tương đương với 1.945,9 tỷ đồng. Lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KH&CN đợt 5 sẽ được tổ chức vào đầu tháng 9/2016.

Thu Nguyên