Liên quân “va nhau”, hàng giả “ăn cả”

Lực lượng chức năng phát hiện bắt giữ một vụ vận chuyển thuốc lá lậu. Ảnh: M.H

Cuối năm nào cũng “nóng”!

Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Long An cho biết, phương thức vận chuyển hàng lậu khá đa dạng: Các đối tượng chuyển hàng lậu, đặc biệt là thuốc lá bằng xe máy trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ nối liền tỉnh Long An và Tây Ninh. Gần đây xuất hiện thêm xe ô tô du lịch chở số lượng lớn vài ngàn bao thuốc mỗi chuyến. Hàng hóa được nhập lậu vào thành phố theo nhiều đường như nhập chính ngạch bằng nhiều cách gian lận hải quan, nhập tiểu ngạch qua cửa khẩu biên giới, vận chuyển từ đất liền bên kia biên giới với các nước Trung Quốc, Campuchia, Lào theo các đường mòn, lối mở.

Tại TPHCM, các lực lượng chức năng cũng gặp nhiều khó khăn trong phòng chống hàng giả, hàng lậu do các hình thức vận chuyển hết sức tinh vi. Chẳng hạn, ngày 23/12/2014, QLTT TPHCM phối hợp với Cục Cảnh sát kinh tế (C46 – Bộ Công an) đã bắt giữ một chiếc xe khách chở 16.350 gói thuốc lá Jet lậu tại phường Tân Thới Nhất, quận 12. Số thuốc lá được cất giấu trong hầm xe và dưới các hàng ghế ngồi.

Nói về vụ việc, ông Nguyễn Văn Bách, Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT TPHCM cho biết: “Để bắt được vụ thuốc lá này trinh sát của chúng tôi đã phải mai phục theo dõi suốt hơn 1 tháng. Đây cũng là vụ bắt thuốc lá nhập lậu số lượng lớn nhất trong năm 2014. Dịp gần Tết, các đối tượng buôn lậu và làm hàng giả, hàng nhái càng lộng hành”. Trước đó, các lực lượng chức năng tại thành phố này cũng bắt giữ 800 chai rượu ngoại. Các đối tượng đã lợi dụng toa của nhân viên đường sắt để vận chuyển hàng nhằm che giấu cơ quan chức năng, song các trinh sát đã theo dõi và bắt giữ ngay trên toa tàu.

Tại Hà Nội, thời gian gần đây, lực lượng chức năng cũng liên tục phát hiện những vụ buôn bán vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Ông Chu Ngọc Hiệp, Phó Đội trưởng Đội QLTT số 4 cho biết: “Những ngày cuối cùng của năm 2014, chúng tôi liên tục phát hiện số lượng lớn cá tầm, nội tạng động vật không rõ nguồn gốc xuất xứ. Như, phát hiện 1.230 kg nầm, tràng động vật đựng trong 23 thùng xốp có in chữ Trung Quốc ướp hóa chất đã đổi màu tại khu vực ngã 3 Pháp Vân (quận Hoàng Mai, Hà Nội) vào ngày 27/12. Trước đó, bắt giữ một xe tải chở 3.150kg cá tầm đông lạnh không rõ nguồn gốc. Đối tượng vận chuyển khai nhận toàn bộ số hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc”.

“Hớt phần ngọn chứ không dọn phần gốc”

Theo số liệu của Cục QLTT, nếu như năm 2010, số vụ xử lý hàng giả chỉ khoảng 10.500 vụ, số tiền phạt là 44,4 tỉ đồng và giá trị hàng vi phạm chỉ là 3,8 tỉ đồng thì đến năm 2014, lực lượng này đã xử lý khoảng 20.000 vụ liên quan đến buôn lậu, hàng giả và hàng nhái.

Con số thống kê từ Chi cục QLTT TPHCM cũng cho thấy, trong năm 2014 đã xử phạt 5.024 vụ vi phạm hành chính về hàng giả, hàng nhái thu gần 89 tỉ đồng, tăng 26,25% so với năm trước. Như vậy, hoạt động sản xuất và buôn bán hàng giả ngày càng tăng mạnh. Vì sao, nạn làm giả, nhái vẫn chưa được giải quyết triệt để dù các cơ quan chức năng có đủ quyền lực trong tay?

Ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) cho rằng: “Việc chồng chéo giữa các quy định đang khiến việc phòng chống hàng giả, hàng nhái gặp khó khăn và kém hiệu quả, để "đất sống" cho hàng giả, nhái. Chẳng hạn về pháp luật, có 35 nghị định, quy định về vấn đề chống hàng giả, hàng nhái và an toàn thực phẩm nhưng khá chồng chéo như: Theo quy định, ngành Y tế quản lý nước đóng chai, còn Bộ Công Thương thì quản lý nước giải khát. Bộ NN&PTNT quản lý mặt hàng tinh bột, còn Bộ Công Thương thì quản lý tinh bột dinh dưỡng... Trong khi đó, nước đóng chai và nước giải khát là cùng chủng loại; tinh bột và tinh bột dinh dưỡng chẳng khác gì nhau nên khi có chuyện không đơn vị nào chịu trách nhiệm cuối cùng”.

Cũng theo ông Bảo, hiện có 7 cơ quan liên quan đến xử lý hàng giả nhái là các lực lượng: QLTT, Hải quan, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Công an, Thuế và các Thanh tra liên ngành nhưng không mạnh và chưa phối hợp chặt chẽ với nhau. Vì thế, hầu hết các vụ hàng giả, hàng nhái khi bị phát hiện chỉ là giải quyết phần ngọn chứ chưa triệt được tận gốc.

Mai Hạnh