Lỗ hổng “chết người” trong các vụ xâm hại tình dục trẻ em (3): Sự im lặng chết người

Đứa trẻ thiếu tự tin thường sẽ im lặng khi đối diện với nguy cơ bị xâm hại tình dục. Ảnh minh họa

Sự chậm trễ đáng tiếc

Trong rất nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ em đã xẩy ra từ trước đến nay, bố mẹ chỉ biết được thực trạng của con mình thông qua những dấu hiệu như chảy máu, phù nề vùng kín. Chậm hơn nữa là chỉ đến khi con mang thai nhiều tháng thì cha mẹ mới biết con mình bị xâm hại tình dục. Thậm chí bố mẹ bàng hoàng không tin được sự thật khi con mình bị sát hại bởi những kẻ tấn công tình dục trẻ em, như vụ em bé người Việt ở Nhật bị sát hại được phản ánh trong những ngày qua.

Theo các chuyên gia, có hai nguyên nhân chính dẫn đến sự phát hiện chậm trễ này.

Một là do trẻ không dám phản ứng, không dám kể với bố mẹ, im lặng trong nỗi bất an lo sợ của chúng. Kết quả rất nhiều cuộc khảo sát về vấn đề này đều cho thấy, các nạn nhân bị xâm hại tình dục, trong đó đặc biệt là trẻ em hầu hết đều im lặng không nói ra sự việc cho bố mẹ và người thân biết.

Một nguyên nhân không kém phần quan trọng là do phụ huynh không để ý và bỏ qua các biểu hiện bất thường về mặt tâm lý, những thay đổi thói quen lạ lùng của con trong đời sống hàng ngày.

Bình thường những kẻ tấn công tình dục trẻ em thường không tấn công hay xâm hại ngay lập tức mà nó thường có quá trình theo dõi, tiếp cận, làm quen…dần dần. Khi đã làm quen được những đứa trẻ đó rồi, những kẻ ấu dâm bắt đầu tiến tới vuốt má, ôm …để thăm dò đứa trẻ. Nếu thấy đứa trẻ co mình lại sợ hãi, không dám nói gì thì những kẻ tấn công tình dục sẽ bắt đầu tìm cơ hội để thực hiện ý đồ của mình.

Vì sao đứa trẻ lại im lặng không dám phản ứng trước sự tấn công của những kẻ ấu dâm?

Trong rất nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ em, nhiều nạn nhân mặc dù đã được bố mẹ dạy về vùng riêng tư nhưng khi đứng trước tình huống bị sàm sỡ, đụng chạm vẫn không biết cách phản ứng để tự bảo vệ mình.

Biết mọi quy tắc chưa đủ

Theo chuyên gia Đoàn Thị Hương, Trung tâm tư vấn, trị liệu tâm lý Share (Hà Nội), những bài học về quy tắc bàn tay hay quy tắc quần lót rất quan trọng nhưng chưa đủ.

Thực tế những bài học về các nguyên tắc này rất quan trọng, giúp trẻ nhận thức được đâu là vùng riêng tư bí mật của mình mà người khác không được đụng tới. Tuy nhiên từ việc nhận thức để đi tới hành vi là cả một quá trình giáo dục lâu dài của cha mẹ, thầy cô đối với đứa trẻ.

Thực tế ngay cả khi đứa trẻ biết rõ rằng nơi này, nơi kia người khác không được phép chạm vào nhưng khi đối mặt với nó, mỗi đứa trẻ sẽ có những phản ứng khác nhau.

Một đứa trẻ tự tin sẽ biết hét lên phẫn nộ để bảo vệ mình, để tố cáo hành vi vi phạm của người khác lên cơ thể mình. Nhưng một đứa trẻ nhút nhát chúng sẽ không dám nói, không dám kêu, không dám hành động.

Vì thế, để giúp con phòng chống nạn xâm hại tình dục, cha mẹ không chỉ dạy con các nguyên tắc vùng riêng tư mà đồng thời phải dạy con trở thành một đứa trẻ tự tin, độc lập. Nhưng để giáo dục được sự tự tin cho trẻ không phải chỉ dạy trong ngày một ngày hai mà đó là cả một quá trình dài hơi, từ khi bé bắt đầu biết giao tiếp bằng ngôn ngữ, cử chỉ…

Quát mắng khiến trẻ mất tự tin

Một đứa trẻ tự tin cũng liên quan đến cả quá trình giáo dục cả ở cha mẹ cho tới nhà trường. Nếu một đứa trẻ suốt ngày bị trách mắng thì chúng không thể có sự tự tin được. Khi không tự tin thì đứa trẻ dù biết mình bị người khác xâm phạm, chúng cũng sẽ không dám có ý kiến, không dám tự quyết cho hành động của mình để biết cách tự vệ.

Dạy trẻ theo cách quát nạt, mắng mỏ, không cho trẻ có ý kiến, cấm đoán mọi điều mà không có sự phân tích thấu tỏ…là tình trạng chung, không chỉ trong gia đình mà còn khá phổ biến ở trường học. Cha mẹ dạy con, thầy cô dạy học sinh theo kiểu đe nẹt, dọa dẫm không hề hiếm trong xã hội ta lâu nay.

Cách đây không lâu, tại một cuộc hội thảo “chuyển hóa bạo lực”, một chuyên gia của Vụ Gia đình, Bộ VHTT&DL cho biết, trong các vụ bạo lực gia đình thì tỷ lệ cha mẹ chửi mắng con là cao nhất, trong đó tỷ lệ các bà mẹ mắng chửi con cao hơn bố mắng chửi con.

Theo các chuyên gia, lối dạy con theo kiểu áp đạt và mang tính bạo lực sẽ biến chúng thành những đứa trẻ thiếu tự tin. Bởi vậy mà từ đó cha mẹ đã vô tình lấy mất đi khả năng tự phòng vệ ở con trẻ. Hay nói cách khác chính cha mẹ đã gián tiếp đẩy con vào nguy cơ bị xâm hại tình dục trước một xã hội đầy sự biến động và phức tạp như hiện nay.

Theo thạc sĩ tâm lý Đoàn Thị Hương, việc giáo dục con trước nguy cơ bị xâm hại tình dục vì thế chúng ta không chỉ dạy mấy thông tin xâm hại này mà còn phải giáo dục trẻ một cách toàn diện. Không chỉ dạy con trở thành những đứa trẻ tự tin, độc lập mà còn phải dạy con những kỹ năng khác như kỹ năng kiên định, kỹ năng nói không, kỹ năng nói ra ý kiến của mình và một số kỹ năng xử lý tình huống như gọi cho bố, mẹ, cảnh sát…

Khi con trẻ tự tin và có đủ các kỹ năng bảo vệ bản thân thì không chỉ có tác dụng phòng chống xâm hại tình dục mà còn giúp trẻ vững vàng trước những nguy cơ khác như khi bị bắt nạt hay đứng trước một sự đe dọa nào đó.

Ngân Khánh