Loài động vật nguy hiểm nhất ở Úc không phải rắn độc hay cá sấu, mà là...

Khi nhắc đến Úc, nhiều người lập tức nghĩ đến những loài động vật cực kỳ nguy hiểm. Đây là nơi sinh sống của ba loài rắn độc nhất thế giới, của loài nhện phễu Sydney (Atrax robustus) khét tiếng với nọc độc có thể gây tử vong trong chớp mắt, của những con cá sấu nước mặn hung dữ, những con bạch tuộc nhỏ có nọc độc chết người, và cả những loài cá mập săn mồi quanh vùng biển rộng lớn.

Với danh tiếng ấy, không ít người tin rằng những kẻ giết người đáng sợ nhất ở Úc phải thuộc về nhóm động vật bản địa đầy nguy hiểm kia. Thế nhưng, sự thật lại hoàn toàn bất ngờ: loài động vật gây ra nhiều cái chết nhất ở Úc trong hai thập kỷ qua không phải rắn, cá mập hay cá sấu, mà chính là… ngựa.

Báo cáo từ Hệ thống thông tin tử vong quốc gia Úc đã hé lộ thống kê gây ngỡ ngàng này. Trong giai đoạn 2001-2021, nước Úc ghi nhận 713 trường hợp tử vong có liên quan đến động vật, tức trung bình khoảng 34 ca tử vong mỗi năm.

Con số này tưởng như không cao, nhưng khi phân tích cụ thể, sự thật hiện lên đầy bất ngờ: gần một phần ba trong số đó, tức 222 ca, liên quan đến ngựa. Đáng chú ý, nguyên nhân chủ yếu không phải do bị ngựa tấn công, mà chủ yếu là những vụ tai nạn ngã ngựa trong quá trình cưỡi .

Ngựa vốn không phải loài động vật bản địa ở Úc, mà được con người đưa đến từ những thế kỷ trước. Nhưng ngày nay, chúng đã trở thành một phần quen thuộc của đời sống nông nghiệp và thể thao nơi đây. Úc nổi tiếng với các vùng trang trại rộng lớn, nơi ngựa vẫn là phương tiện hữu ích trong việc quản lý đàn gia súc.

Bên cạnh đó, cưỡi ngựa cũng là thú vui, là môn thể thao và là nét văn hóa gắn bó với người dân. Thế nhưng, chính sự gần gũi và phổ biến ấy lại biến ngựa thành "sát thủ thầm lặng" với số ca tử vong cao vượt trội so với bất kỳ loài động vật nào khác.

Đứng sau ngựa trong danh sách gây tử vong nhiều nhất ở Úc là gia súc với 92 ca tử vong, chiếm gần 13%. Một nửa trong số này xảy ra trên đường, khi xe cộ va chạm với gia súc trên những tuyến đường nông thôn.

Tiếp đến là chó , loài thú cưng tưởng chừng vô hại, với 82 ca tử vong (11,5%), phần lớn do bị cắn, nhưng đáng chú ý là gần một nửa trường hợp lại xuất phát từ những cú té ngã liên quan đến chó.

Chỉ đến vị trí thứ tư mới xuất hiện một loài động vật bản địa quen thuộc: kangaroo , biểu tượng của nước Úc. Trong vòng 20 năm, kangaroo đã gây ra 53 ca tử vong, và tất cả đều là tai nạn giao thông, khi chúng bất ngờ băng qua đường và va chạm với ô tô.

Tiếp đến là rắn với 50 ca tử vong, rồi đến ong với 45 ca tử vong (tất cả do sốc phản vệ sau khi bị ong đốt), cá mập với 39 ca tử vong và cá sấu với 25 ca tử vong.

Một điều thú vị là nhện , loài động vật thường bị gắn với nỗi sợ hãi tột cùng ở Úc, lại không hề có ca tử vong nào được ghi nhận trong giai đoạn này. Trên thực tế, từ năm 1981- thời điểm thuốc giải độc nọc nhện phễu được đưa vào sử dụng,chưa có ai tử vong vì nhện cắn ở Úc. Điều đó cho thấy, những loài động vật vốn bị gắn mác "kinh hoàng" đôi khi không nguy hiểm bằng chính những loài động vật mà con người tiếp xúc hàng ngày.

Khi đặt Úc cạnh Hoa Kỳ, sự so sánh càng thêm thú vị. Một báo cáo gần đây cho biết tại Mỹ có trung bình 267 ca tử vong liên quan đến động vật mỗi năm, nhiều hơn Úc khá nhiều, nhưng cũng hợp lý nếu xét đến sự chênh lệch dân số (Mỹ có khoảng 340 triệu dân, còn Úc chỉ khoảng 27,4 triệu).

Tuy nhiên, kẻ giết người số một ở Mỹ không phải ngựa, mà là các loài ong, ong bắp cày và ong vò vẽ , chiếm tới 31% số ca tử vong. Sau đó là nhóm "các loài động vật có vú khác", bao gồm ngựa, gia súc và gấu mèo chiếm 28,6%. Chó ở Mỹ cũng là một mối đe dọa lớn, chiếm 26,2% số ca tử vong.

Nhìn từ những con số thống kê, một kết luận được rút ra: những loài động vật mà con người dành nhiều thời gian tiếp xúc nhất mới là những loài tiềm ẩn nguy cơ lớn nhất . Ở Úc, đó là ngựa, gia súc và chó. Ở Mỹ, đó là ong và chó. Ngược lại, những loài động vật gắn liền với hình ảnh nguy hiểm, như cá mập hay nhện, thực chất gây ra số ca tử vong ít hơn nhiều so với tưởng tượng.

Sự thật này cũng gợi mở một bài học quan trọng. Nỗi sợ hãi thường được định hình bởi hình ảnh và truyền thông: chúng ta dễ ám ảnh trước một vụ cá mập tấn công được đưa tin rầm rộ, nhưng lại ít để ý rằng những tai nạn thường ngày với thú cưng hoặc vật nuôi mới chính là nguyên nhân gây tử vong nhiều hơn.

Nó cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý an toàn trong nông nghiệp, thể thao và đời sống hàng ngày, những lĩnh vực tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn rủi ro không nhỏ.

Ngựa ở Úc đã chứng minh một điều nghịch lý: đôi khi kẻ nguy hiểm nhất lại không phải là loài đáng sợ nhất. Và những con số thống kê khô khan kia là minh chứng rõ ràng nhất rằng, để bảo vệ tính mạng, con người cần hiểu và thận trọng hơn với những loài vật gần gũi nhất, chứ không chỉ với những sinh vật thường bị gắn mác "sát thủ" nơi hoang dã.