Mẹ liệt sĩ ở làng phong

Hơn 50 năm chung sống với bệnh

Mẹ là Nguyễn Thị Nhật, quê ở thị xã Sơn Tây (Hà Nội). Năm 18 tuổi, mẹ lấy chồng, mãi sau này mới sinh một cậu con trai kháu khỉnh đặt tên là Trần Viết Khoa. Năm Khoa lên 12 tuổi, mẹ Nhật đau đớn khi phát hiện ra mình bị mắc bệnh phong. Thời đó do còn hạn chế kiến thức, tưởng bệnh có thể dễ dàng lây lan nên không ai dám tiếp xúc với mẹ Nhật.

Suốt một thời gian dài, mẹ Nhật sống trong nước mắt vì bệnh tật hành hạ, vì sự xa lánh của mọi người. Mẹ Nhật đi làm đồng, hễ cầm vào cái cày, cái cuốc nào là y như rằng những người sau không dám sờ vào vật dụng đó nữa. Nhìn thấy mẹ Nhật đi từ đằng xa, mọi người đã vội rẽ sang đường khác để tránh mặt. Nhưng đau đớn hơn là mẹ Nhật dù rất yêu chồng con nhưng cũng không dám lại gần. Mẹ sợ lây bệnh sang những người mình yêu thương.

Sau rất nhiều đêm trắng, nước mắt lăn đẫm gối, mẹ Nhật quyết định rời làng, ôm quần áo đến trại phong Văn Môn chữa bệnh để đảm bảo cuộc sống khoẻ mạnh cho cả nhà. Ngày mẹ Nhật vào trại phong điều trị, lúc đó nơi này chỉ là một ốc đảo nằm trơ trọi giữa bãi sông Hồng. Cuộc sống người bệnh khó khăn, khổ cực, ai cũng mặc cảm với bệnh tật, không dám quay về quê cũ vì bị người đời xa lánh. Cũng bởi sợ "con hủi" nên chồng mẹ sau một thời gian vợ vào làng phong chữa bệnh đã bỏ đi lấy vợ khác. Khi hay tin, mẹ Nhật rất buồn, nhưng không trách chồng mà chỉ trách mình bạc phận, sớm lâm bệnh hiểm. Kể từ ngày ấy đến nay, mẹ Nhật đã có hơn 50 năm sống ở trại phong với những người đồng cảnh ngộ.

 

Mẹ Nhật luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình của những người cùng cảnh ngộ.ảnh: Hoàng vững

Tình người ở làng phong

Mặc dù vào làng phong chữa bệnh nhưng mẹ Nhật vẫn đau đáu với núm ruột duy nhất của mình ở quê nhà. Năm 1968, mẹ Nhật vui mừng khi hay tin cậu con trai Trần Viết Khoa của mình xung phong vào tuyến lửa Quảng Trị. Nhưng niềm kiêu hãnh về con trai chưa được bao lâu thì mẹ lại đau đớn khi được người quen thông báo Trần Viết Khoa đã hy sinh. Dù thương con, nhưng mẹ không dám về quê thắp cho con một nén nhang vì bệnh phong cùi lúc đó vẫn bị người đời xa lánh, ghẻ lạnh. Cả tuần sau đó, mẹ Nhật không ăn, uống, chỉ nằm gục trong phòng khóc đến sưng đỏ đôi mắt. Trước đây, mẹ Nhật cố sống, cố hy vọng sẽ chữa khỏi bệnh để về với chồng con. Khi chồng đi lấy vợ, mẹ Nhật lại nghĩ mình vẫn còn con trai chờ đợi. Vì vậy cái tin anh Khoa hy sinh đã khiến mẹ không thiết sống nữa. Rất may, các bác sĩ ở trại phong Văn Môn và những người đồng cảnh ngộ biết chuyện xúm lại động viên, chia sẻ giúp mẹ Nhật vượt qua nỗi đau.

Bà Nguyễn Thị Đắp, người cùng phòng với mẹ Nhật cho biết: "Ít nơi có sự cảm thông, chia sẻ với nhau như làng phong này. Ngày trước, khi bệnh phong cùi bị xã hội xa lánh, hắt hủi, chúng tôi vẫn luôn sát cánh bên nhau để vượt qua nỗi đau. Và nay, xã hội có cái nhìn thoáng hơn về bệnh phong, chúng tôi vẫn coi bà Nhật như chị em trong  nhà". Còn mẹ Nhật tâm sự: Lúc mới vào đây, mẹ còn khỏe mạnh, tay chân vẫn chưa bị "con hủi" ăn mòn nên vẫn có thể lao động cùng mọi người. Giờ sức khỏe mẹ yếu không làm được gì nhưng vẫn được mọi người chăm sóc và giúp đỡ tận tình. Hơn nữa ở đây, mẹ được mọi người quan tâm, chia sẻ nên dù không có người thân, mẹ vẫn không cô độc, lẻ loi.

Cũng vì những ân tình với những người đồng cảnh ngộ nơi làng phong nên mẹ Nhật không nghĩ đến chuyện trở về quê cũ. Hiện, ngoài số tiền trợ cấp hàng tháng cho bệnh nhân phong, mẹ Nhật còn hưởng thêm chế độ người có con liệt sĩ nên cuộc sống không mấy khó khăn. Cũng chính quyết định sẽ ở lại làng phong đến khi nhắm mắt xuôi tay nên khi được hỏi về hài cốt của liệt sĩ Khoa, mẹ Nhật bảo sẽ không mang hài cốt về quê nhà vì anh đang nằm yên nghỉ cùng với đồng đội ở nghĩa trang Quảng Trị.

 

Bác sĩ Bùi Huy Thiện, Giám đốc Bệnh viện phong Văn Môn cho biết, trại phong Văn Môn được thành lập dưới thời Pháp thuộc, là nơi cư trú bệnh nhân phong khắp vùng miền tổ quốc. Nhưng chỉ có duy nhất mẹ Nguyễn Thị Nhật là mẹ liệt sĩ. Năm nay mẹ Nhật tròn 91 tuổi.

Vũ Duyên - Hoàng Vững