Mỗi năm khoảng 4.500 phụ nữ tử vong vì ung thư vú

Nhiều nghệ sĩ đã tham gia Lễ phát động Chiến dịch: “Tầm soát ung thư vú ngay khi sang tuổi 40”. Ảnh: Võ Thu

Lo ngại tình trạng trẻ hóa độ tuổi mắc ung thư vú

PGS.TS Nguyễn Bá Đức, nguyên Giám đốc Bệnh viện K Trung ương cho biết: Ung thư vú là căn bệnh thường gặp trên thế giới. Tại Việt Nam, cùng với ung thư cổ tử cung, ung thư vú có tần suất mắc rất cao (chiếm 25% trong các bệnh ung thư ở nữ). Ung thư vú có thể gặp ở cả nam và nữ, nhưng ở nam giới chỉ chiếm khoảng 1%o. Ở nữ giới, nguy cơ mắc ung thư vú trung bình khoảng 20% trong suốt cuộc đời.

Thống kê mới nhất cho thấy, trung bình mỗi năm Việt Nam có 11.000 ca mắc ung thư vú mới và 4.500 người tử vong vì bệnh này. Tuy nhiên, nếu ung thư vú được phát hiện sớm và điều trị phù hợp, kịp thời, cơ hội kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân là rất cao.

Số liệu ghi chép những năm gần đây cho thấy, nguy cơ mắc ung thư vú ở nhóm phụ nữ từ 40 tuổi trở lên cao hơn hẳn so với các nhóm tuổi khác. Tuy nhiên, theo PGS.TS Trần Văn Thuấn – Phó Giám đốc Bệnh viện K, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư – Ngày mai tươi sáng, qua tầm soát và điều trị ung thư, các bác sĩ còn phát hiện những bệnh nhân ung thư vú ở lứa tuổi sớm hơn rất nhiều. “Qua thống kê, một số loại ung thư, trong đó điển hình là ung thư vú, có vẻ như độ tuổi mắc bệnh ở Việt Nam so với các nước khác là thấp hơn. Chúng tôi gặp ở bệnh nhân 30 tuổi, thậm chí có những người 20 tuổi cũng đã mắc ung thư vú. Điều này cho thấy, không chỉ phụ nữ trung niên trở lên mới có nguy cơ mắc bệnh”, PGS.TS Trần Văn Thuấn nói.

Đồng tình với quan điểm này, PGS.TS Nguyễn Bá Đức chia sẻ: Ở châu Âu, nguy cơ mắc ung thư vú cao từ độ tuổi 50, đỉnh cao nhất là khi 60 tuổi. Trong khi ở Việt Nam, từ 10 năm trở lại đây, bệnh thường bắt đầu từ khi 40 tuổi và cao nhất là 55 - 60 tuổi.

“Bệnh ung thư vú do nhiều yếu tố ảnh hưởng, trong đó có yếu tố về gene. Cơ thể phụ nữ có những gene dễ mắc bệnh ung thư vú, nhưng tỷ lệ phụ nữ Việt Nam bị ung thư vú do yếu tố di truyền chỉ 2%, trong khi đó, ở phụ nữ nước ngoài lại là 40%. Vậy tại sao tỷ lệ phụ nữ Việt Nam mắc/có nguy cơ mắc ung thư vú cao đến vậy? Rõ ràng, yếu tố môi trường có ảnh hưởng lớn. Đó là do ô nhiễm trong thức ăn bởi chất thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trọng, rồi chế độ ăn thực phẩm rán cháy nhiều hay lối sống lười vận động. Đặc biệt, việc không sinh con hoặc sinh con muộn (khoảng trên dưới 40 tuổi) cũng là yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc/mắc ung thư vú”, PGS.TS Nguyễn Bá Đức nói.

Mặc cảm e ngại cản trở việc tầm soát, phát hiện sớm

PGS.TS Trần Văn Thuấn cho biết, việc tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú có ý nghĩa rất lớn trong điều trị. Nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu có thể chữa khỏi bệnh tới hơn 80%, ở giai đoạn 2 tỷ lệ này 60%, sang giai đoạn 3 khả năng khỏi hẳn thấp và đến giai đoạn 4 thì thường việc điều trị chỉ để kéo dài cuộc sống, giảm bớt các triệu chứng đau đớn.

Trong khi đó, theo đánh giá của PGS.TS Nguyễn Bá Đức, ý thức chủ động tầm soát, phát hiện bệnh của phụ nữ Việt Nam vẫn còn rất khiêm tốn, ít ỏi. “Phụ nữ Việt thường đi tới các bệnh viện, khoa chuyên ngành như ung thư để khám chỉ khi đau quá không chịu nổi. Hoặc họ quá tham công tiếc việc, xa xôi địa lý, bận rộn, mặc cảm, xấu hổ... Trong khi đó, giai đoạn đầu bệnh ung thư vú lại không có các biểu hiện rõ rệt và không gây đau đớn cho người bệnh. Nhiều chị em tới bệnh viện khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn muộn khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn và tốn kém”, PGS.TS Nguyễn Bá Đức chia sẻ.

Các chuyên gia lưu ý không phải cứ khám thấy có u ở vú là chắc chắn bị ung thư. Cứ 10 người thấy u ở vú thì đến 9 người u lành, chỉ có một bị u ác tính. Để có thể phát hiện sớm, cần khám vú định kỳ: Bằng siêu âm vú 3 - 6 tháng một lần. Đây là phương tiện chẩn đoán tốt, không xâm lấn, không đau, giá cả phù hợp. Ngoài ra, chị em không phải chờ đến 40 tuổi mới khám, tầm soát ung thư vú, mà cần thực hiện khám vú với mọi phụ nữ trên 20 tuổi. Phụ nữ nên tự khám ngực mình từ ngày thứ 8 của chu kỳ kinh hay sau khi sạch kinh 5 ngày với nhịp độ mỗi tháng một lần bởi đây là thời kỳ vú mềm nhất, dễ phát hiện khối u cục, mảng dày ở ngực nhất. Khi tự khám đều đặn, chị em sẽ biết tình trạng mỗi bên vú nên rất dễ phân biệt được đâu là bình thường đâu là bất thường.

Võ Thu/Báo Gia đình & Xã hội