Mỹ phẩm: "Xịn" không có nghĩa là "hợp"

Dị ứng mỹ phẩm không phải là câu chuyện mới, thế nhưng chị em -  thậm chí cả các đấng mày râu – vẫn luôn phải khổ sở vì “vấn nạn” này. Tại Viện Lâm sàng các bệnh nhiệt đới, danh sách các “nạn nhân” do sử dụng mỹ phẩm ngày càng nhiều. Một bệnh nhân tên Nga (Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội) kể: hôm đó chị đi nhuộm tóc. Chẳng hiểu nhân viên hiệu tóc đó nhuộm bằng loại thuốc gì, chỉ biết khoảng một ngày sau, chị thấy mặt bị phù, cổ và tai nổi nhiều mụn nước li li, ngứa nhiều, rụng tóc, lở ngứa da đầu, chảy nước hôi...

Trường hợp chị Minh (Kim Mã, Hà Nội) lại càng “oan ức” hơn: chị chỉ ngửi một hộp phấn bôi mặt, thế mà sau đó đã xuất hiện các nốt mày đay, lúc đầu ở mông, đùi, sau lan ra toàn thân. Đeo đẳng chữa bệnh hàng chục ngày trời, chị thề lần sau không “ngửi” mỹ phẩm vô tội vạ nữa!

Theo GS.TSKH Nguyễn Năng An, nguyên Viện trưởng Viện Lâm sàng các bệnh nhiệt đới - nơi tiếp nhận và điều trị các nạn nhân của mỹ phẩm, da bình thường là một hàng rào có hiệu quả từ hai hướng: một là ngăn cản những chất từ ngoài lọt vào cơ thể; hai là ngăn chặn sự thất thoát của các thành phần cơ thể, trước hết là nước. Tuy nhiên đó không phải là một hàng rào không thể vượt qua: oxy, CO2 và một vài chất khác có thể xuyên qua da, điều này phụ thuộc vào nồng độ, cấu trúc của các chất kể trên. Da bị bệnh sẽ mất khả năng làm hàng rào, lúc này, nước, hoá chất, vi khuẩn có thể dễ dàng vượt qua, gây tổn thương cho da.

Không có mỹ phẩm nào hoàn toàn vô hại

Nguyên nhân chủ yếu của các trường hợp dị ứng với hoá mỹ phẩm là do các hoá chất có khả năng kết hợp với các phân tử protein của cơ thể, đặc biệt là những hoá chất có công thức NH - OH, -SH, HN2, COOH… Thuốc nhuộm móng tay có formalin, paratoluen, glycerin, xà phòng thơm có stearat kali, triethanolamin… là những loại dễ gây dị ứng cho người dùng.

Các chất bảo quản có trong mỹ phẩm – vốn được sử dụng để ngăn chặn quá trình nhiễm khuẩn, giúp mỹ phẩm được phân huỷ hoặc tăng thêm thời hạn sử dụng – cũng là những chất có khả năng gây dị ứng. GS.TSKH Nguyễn Năng An cho biết, mặc dù bây giờ nhiều hãng mỹ phẩm lớn đã dùng thảo dược có trong thiên nhiên để làm nguyên liệu sản xuất mỹ phẩm, song họ vẫn phải dùng hoá chất bảo quản sản phẩm. Nếu bạn có cơ địa dị ứng thì với cùng một sản phẩm, bạn nên chọn loại không có mùi thơm, vì dù sao thì các nhà sản xuất cũng đã loại trừ bớt các hương liệu ra khỏi công thức chế tạo.

Cách mua và sử dụng mỹ phẩm

Trước hết, cần tránh mua và sử dụng các mỹ phẩm quá rẻ tiền (bởi chỉ có sử dụng nhiều hoá chất trong nguyên liệu sản xuất thì mới hạ được giá thành sản phẩm), quá hạn dùng, các loại mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, mỹ phẩm nhái mẫu hoặc làm giả với chất lượng không đảm bảo. Các loại mỹ phẩm rẻ tiền dược làm giả, nhái mẫu mã... người sản xuất ra nó vì mục đích lợi nhuận có thể cho vào thành phần mỹ phẩm những hoá chất bị cấm sử dụng (các chất này có thể mang lại hiệu quả tức thì nhưng về lâu dài lại có hại tới sức khoẻ), ví dụ như kem có corticoid...

Còn với các hãng mỹ phẩm có tên tuổi, xu hướng của họ hiện nay là “quay trở về với thiên nhiên” – tức là sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên như dầu oliu, sáp ong, dầu dừa, tinh dầu cây, cỏ... để chế tạo mỹ phẩm. Đồng thời nhờ công nghệ cao nên các hoá chất được xử lý tốt, nguy cơ gây dị ứng cho người tiêu dùng vì thế cũng được hạn chế đến mức thấp nhất.

Không có nghĩa là bất cứ mỹ phẩm của hãng nào có tên tuổi là đều phù hợp với người dùng. Điều này căn cứ vào từng cơ địa của mỗi người. Đối với một số người có cơ địa dị ứng thì dù sử dụng loại mỹ phẩm được coi là an toàn nhất, nguy cơ dị ứng vẫn không tránh khỏi.

Vì vậy, các bà, các chị cần được tư vấn chu đáo và sử dụng thử nghiệm trước khi chọn mua. Phụ nữ có thai và trẻ em thì tốt hơn cả là ít dùng mỹ phẩm để tránh những tác hại có thể xảy ra. Và cuối cùng, chúng ta không nên quên một yếu tố đặc biệt quan trọng có thể giúp người ta đẹp và quyến rũ hơn, đó chính là một sức khoẻ tốt, có được nhờ chế độ luyện tập và dinh dưỡng hợp lý. Sức khoẻ mới thực sự là thứ “mỹ phẩm tuyệt hảo nhất” trong các loại mỹ phẩm.

Mai Anh