Nặng nợ vì hiếu, hỉ

Bạc mặt lo cỗ cưới

 

Chuẩn bị cưới con gái đầu lòng, ông Bùi Văn Trung (thị trấn Lương Sơn, Hòa Bình) lo lắng ăn ngủ không yên khi giá thịt lợn tăng vùn vụt. Được người họ hàng giới thiệu đặt cỗ cưới với giá "mềm": 420.000đ/mâm, ông Trung lắc đầu quầy quậy vì chỉ tính riêng 150 mâm cỗ chính, gia đình ông đã nhìn thấy lỗ 18 triệu đồng, chưa kể cỗ ăn hôm bắc rạp, hôm dọn rạp...

Trước đó, để đẹp mặt con khi về nhà chồng, ông Trung đã đưa luôn 5 triệu đồng tiền thách cưới của nhà trai cho con gái sắm chăn, ga, gối cho gia đình con rể. Vì theo tục lệ của người dân tộc Mường quê ông, con gái đi lấy chồng đều phải lo cho gia đình nhà chồng mỗi người một chiếc chăn, ga, gối.

 

Đêm con gái về nhà chồng, ông Trung và vợ buồn thiu ngồi bóc phong bì mà chẳng buồn ghi sổ, vì hầu hết khách khứa đều mừng "vé đồng hạng" 50.000 đồng. Sau khi cộng, trừ thu chi, vợ ông Trung thông báo: Số nợ sau đám cưới của con gái lên đến hơn 20 triệu đồng. Chưa hết, sau đám cưới, tục lệ ở nơi đây là hai bên gia đình (gồm ông, bà, cô dì chú bác) hai họ nhà trai gái sẽ "lại mặt" để giao lưu thân thiện. Lại thêm hơn 10 mâm đầy đặn như cỗ cưới phải lo cho ngày "lại mặt" khiến vợ chồng ông Trung lao đao vì nợ chồng thêm nợ. 

Tương tự, bà Đinh Thị Miến (thị trấn Lạc Sơn, Hòa Bình) nhiều năm nay phải nuôi người chồng bệnh tật nên tiền lớn, tiền bé trong nhà đều đội nón ra đi. Kinh tế eo hẹp là vậy nên khi con trai thông báo cưới vợ, bà Miến lo lắng không yên. Chỉ tính riêng việc mua giường, chiếu, chăn, ga, gối, đệm, tiền thách cưới của nhà gái và tiền chụp ảnh, rẻ nhất cũng phải mất 15 triệu đồng. Không thể để con vì nghèo mà muộn duyên, bà Miến đi vay mượn khắp nơi làm 100 mâm cỗ, nhưng số tiền mừng chỉ đủ trả già nửa tiền mua nguyên liệu làm cỗ cưới. Bà Miến tâm sự: "Nhà mình nghèo thật nhưng mâm cỗ cũng phải đủ 6 đĩa, 2 bát. Mình đi ăn cỗ cả làng rồi, giờ đến lượt mình mời cỗ, làm úi xùi quá họ cười cho, con cái lại tủi thân".

Bà Nguyễn Thị Đức (huyện Hoài Đức, Hà Nội) cũng chật vật mới lo xong "nghĩa vụ" với 3 người con. Sau 3 lần cưới con, bà Đức phải ngày ngày tần tảo với quán nước mía đầu đê để trang trải gần 30 triệu đồng nợ nần vì hỉ sự. Bà Đức tâm sự: "Cưới con họ, họ đều mời mình, cưới con mình không mời sao được. Đứa con nào nhà tôi cũng phải tổ chức ăn 2 ngày mới xong. Tôi coi đó như là cái nợ đồng lần phải trả ".

 

1 đám ma bằng 3 đám cưới

Không chỉ đám cưới mới làm gia chủ lâm cảnh nợ nần, nhiều gia chủ ở huyện Mê Linh, Hà Nội cũng lâm cảnh nợ nần vì làm đám ma linh đình.

 

Ông Đỗ Đăng Long, nguyên giáo viên Trường tiểu học Tiến Thắng (Mê Linh, Hà Nội) chia sẻ: "Làng tôi có lệ làm đám hiếu rất to. Ngày trước, đời sống còn khó khăn, khi mẹ tôi mất, tôi cũng phải thổi đến 250 cân gạo để mời họ hàng, làng xóm. Ai cũng quan niệm người ta chỉ chết một lần nên cố gắng làm to để người mất mát lòng và người sống mát mặt. Nói đám ma bằng 3 đám cưới vì đám cưới chỉ ăn một lần mấy trăm mâm là xong nhưng đám ma thì cũng số lượng cỗ bàn như vậy nhưng nhiều nhà ăn 4 - 5 lần vào các ngày an táng, 50 ngày, giỗ đầu, giỗ hết, bốc mả...Tính chi phí cũng hết khoảng 20 triệu đồng".

Về việc vay mượn làm cỗ bàn đám cưới, ông Phạm Hợp, cán bộ văn hóa xã Cát Quế cho biết: "Ngày xưa làng tôi cưới xin vô cùng giản tiện. Nhà nào cưới con chỉ cần mang quả cau lá trầu đến các nhà trong làng báo hỉ là xong, cũng chẳng có cỗ bàn gì cả. Thế nhưng rồi không hiểu từ bao giờ, người làng đua nhau tổ chức đám cưới linh đình và dần thành lệ. Những gia đình đông họ hàng, anh em, có quan hệ rộng thì vẫn làm đến trên 300 mâm. Hiện tại chúng tôi vẫn đang cố gắng tuyên truyền, vận động bà con cưới xin tiết kiệm nhưng hiệu quả chắc rằng không thể ngày một ngày hai".

Biết được cuối năm sẽ  cưới vợ cho con nên ngay từ đầu năm bà Nguyễn Thị Hoa (xã Cát Quế, Hoài Đức, Hà Nội) phải nuôi sẵn lợn, gà, cau cũng hái từ cây nhà phơi khô cất đi để dành cho đại sự.

 

Bà Hoa cho biết, Cát Quế là làng ăn trầu cau có lẽ là nhiều nhất miền Bắc. Người làng đi đâu, làm gì cũng có miếng trầu cầm theo nhai bỏm bẻm cho đỡ buồn mồm. Chính vì vậy, đám cưới nào ở Cát Quế, nhà trai, nhà gái cũng phải chuẩn bị hàng nghìn quả cau để tiếp khách. "Cau thì rẻ nhất cũng phải 3.000 đồng/quả. Lúc đắt có thể lên tới 7.000 đồng. Nếu chỉ tính trung bình 5.000 đồng/quả thì  riêng tiền cau đã mất vài triệu".

 

Linh Huệ