Ngăn chặn bạo lực gia đình từ… nhà trường

Song rõ ràng, kỹ năng sống và sự hiểu biết về pháp luật của công dân trong một xã hội càng cao thì mức độ, phạm vi của BLGĐ càng thấp.

BLGĐ có thể đến từ một phía - từ đối tượng gây ra bạo hành (đơn phương gây ra), nhưng cũng có khi đến từ hai phía - từ đối tượng gây ra bạo hành và người bị bạo hành, do:

- Mất nhân cách
- Không được trang bị kỹ năng sống để biết ứng xử, dẫn tới nhiều "nguy cơ" cãi cọ, xô xát
- Thiếu hiểu biết, coi bạo lực là một biện pháp để "giáo dục", "đối thoại", giải quyết mâu thuẫn, bế tắc… và tất nhiên không biết (hoặc không cần biết) hậu quả của "phương pháp" này
- Bị nhiễm "thói quen" sử dụng bạo lực (trong vòng luẩn quẩn) từ chính gia đình mình và từ bên ngoài
- Do không hiểu biết cặn kẽ về quyền lợi - bổn phận của mỗi thành viên trong gia đình trên cả hai phương diện đạo đức và luật pháp

Nhưng nạn bạo hành trong một gia đình có tồn tại và kéo dài được hay không còn phụ thuộc khá nhiều vào các yếu tố bên ngoài:
 
- Vào ý thức trách nhiệm của xã hội về BLGĐ (không coi BLGĐ là „chuyện riêng“ mà là một vấn nạn của toàn xã hội cần phải giải quyết)
- Vào luật pháp và sự công minh của luật pháp trong đó bao gồm cả trách nhiệm của các ngành trong việc tố cáo, xử lý BLGĐ.

Qua cách nhìn từ nhiều bình diện trên đây, câu hỏi được đặt ra là, làm thế nào để ngăn chặn BLGĐ thật hiệu quả - nghĩa là không chỉ "chữa trị“ cho các gia đình đã và đang có BLGĐ, mà còn "phòng ngừa“ BLGĐ cho các "thế hệ“ gia đình tương lai, khiến cho "bệnh“ sử dụng bạo lực trong gia đình sẽ không còn "đất“ để nẩy nở, hoặc chí ít cũng không thể "cư ngụ“ lâu dài ?

Nếu vậy những đứa trẻ này sẽ có nhiều cơ hội để trở thành những công dân - vừa có thể tự tin bảo vệ chính kiến, tính cách cá nhân của mình (giữ "cái tôi", không a dua theo tâm lý bầy đàn, không bắt chiếc cái xấu), vừa có thể hòa nhập vào cộng đồng xã hội,  biết cách "đối nhân, xử thế" trên tinh thần tôn trọng "biết mình, biết người" và sau nữa, biết bảo vệ mình, bảo vệ lẽ phải bằng pháp luật.

Xin nêu một, "thí dụ" như vậy bằng một bài học của học sinh ở nước ngoài:

Tuần trước, con gái tôi (đang học lớp 7 tại một trường PTTH tại Đức) có đưa cho tôi xem bài kiểm tra môn Chính trị - Kinh tế, để tôi - cũng như bao ông bố, bà mẹ khác ở đây - có trách nhiệm xem và ký vào mỗi bài kiểm tra của con mình. Điều khiến tôi muốn nói ở đây là nội dung của bài kiểm tra (trong đó có một phần như sau):

Điều 1631 quy định: trẻ em cần phải được giáo dục bằng tình thương và không được sử dụng bạo lực. Điều 1666 cũng viết: trẻ em phải được bảo vệ để tránh nguy hại và không bị lạm dụng. Vì vậy người cha phải từ bỏ cách giáo dục "bằng tay" của mình !!!...

Tôi rất "ấn tượng" cách dạy trẻ em ở đây. Họ luôn dạy để "học đi đôi với hành" và không né tránh thực tế (như vấn đề trẻ em nghèo ở đây,  mặc dù nếu so sánh với trẻ em nghèo ở các nước khác ngay ở Tây Âu thì trẻ em (và gia đình) nghèo ở Đức còn "giầu" chán (!) vì hiện nay ngoài việc nhận được những hỗ trợ, miễn phí cho việc học hành, đào tạo nghề nghiệp, còn được nhà nước lo cho toàn bộ chi phí về ăn uống, nhà ở, bảo hiểm y tế, thuốc men).

Họ chú trọng giáo dục nhân cách, kỹ năng sống ngay từ những năm đầu đi học cho học sinh. Quyền lợi và trách nhiệm của mỗi cá nhân không chỉ được tuyên truyền, hô hào chung chung, bằng những bài học cũng chung chung, mà còn được hướng dẫn, chỉ ra bằng những điều luật cụ thể, để trẻ em biết rằng, chúng - cũng như mọi thành viên trong xã hội đều được pháp luật bảo vệ công bằng, pháp luật mới là tối thượng.

Chúng ta biết rằng, những đứa trẻ phải lớn lên trong những gia đình có "thói quen" sử dụng bạo lực khó có thể phát triển toàn diện và nguy hiểm hơn - do thường xuyên phải chứng kiến (hay trực tiếp hứng chịu) bạo hành, chúng rất có nguy cơ bị rơi vào "vòng xoáy" của BLGĐ trong cuộc sống sau này.

Vì vậy giáo dục nhân cách, dạy kỹ năng sống, cùng với cung cấp những kiến thức nhất định về luật pháp (liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của trẻ em) cho học sinh ngay từ giáo dục phổ thông là một nhu cầu rất bức thiết, không thể chậm trễ.

Bằng cách này chúng ta không chỉ kéo những đứa trẻ ra khỏi "vòng luẩn quẩn" của BLGĐ, ngăn chặn nạn bạo hành nói chung mà còn góp phần bồi đắp nên những thế hệ công dân có ý thức tôn trọng pháp luật, biết bảo vệ lẽ phải và công bằng xã hội.