Người chết vì mưa, nhà ngập vì nhà máy

Là một xã ven biển của huyện Tĩnh Gia, trước đây Hải Thượng không có tình trạng ngập úng mỗi khi có mưa. Nhưng giờ đây mỗi cơn mưa dù bé hay to cũng khiến người dân nơi đây thấp thỏm lo âu. Con đường 513 chia xã Hải Thượng làm đôi, các thôn phía Đông giáp biển của xã chịu cảnh ngập úng nặng nhất. 

Anh Nguyễn Văn Biên (thôn Liên Trung) cho hay, trước đây mọi kênh mương đều lưu thông tốt, mưa xuống là nước theo các kênh đó chảy ra biển nên không có tình trạng ngập úng, song khi xây dựng các nhà máy đã vô tình chặn các con mương đó lại, khiến nước không thoát được. Năm trước, xã xây dựng một cống thoát nước tốn gần tỷ đồng, để nước chảy ra biển nhanh hơn, không biết thiết kế, xây dựng thế nào mà lòng cống cao hơn mương dẫn nước, khiến nước không chảy ra được. 

Điều ngược đời, xây để thoát nước ra biển nhưng mỗi khi triều cường lên cái mương thoát nước mưa này lại thành kênh dẫn nước biển vào làng. Nước mưa trong làng không chảy ra biển được đã đành, hàng trăm ha đất vườn của người dân vốn đã bị nhiễm mặn từ trước lại càng có nguy cơ bị nước biển xâm thực nhiều hơn. Các cuộc họp gần đây, người dân đã phản ánh lên xã, lên huyện nhưng chưa cấp nào có một hành động đáng kể để dân không còn khổ khi mưa về.

Nhiều con đường trong thôn Liên Trung bị ngập do mưa.

Cũng tình trạng như trên, thôn Ngọc Sơn nằm gọn dưới vùng trũng thấp hơn mặt đường hơn 2m. Khi mưa xuống là cả làng như sống trong lũ lụt, khổ không gì bằng. Anh Phạm Văn Quân, người thôn Ngọc Sơn bức xúc: “Làng chỉ có một con sông thoát nước, mưa là dồn hết nước xuống con sông này chảy ra biển. Nhưng lòng sông rộng mà miệng cống lại quá bé, nên nước không thể chảy kịp ra biển, lượng nước ứ đọng ngập lên tận nền nhà vài ngày mới tiêu hết được. Nhiều lần người dân phải phá đường để cho nước thoát nhanh hơn”.

Còn chị Trần Thị Khánh Linh, người cùng thôn phàn nàn: “Ngày trước gia đình tôi xây nhà cũng đã tôn nền nhà cao so với các hộ khác mà giờ đây cũng không thể tránh được việc nước ngập tràn nền nhà mỗi khi mưa. Trận mưa vừa rồi cả làng phải thuê xe trâu chở đất ngoài bãi vào để đắp ngăn nước vào sân. Nhiều nhà tôn vườn lên cao cả mét những cũng không ăn thua”. 

Gần đây chính quyền xã Hải Thượng đã quyết định lắp đặt hai cống nước nhưng lại không phù hợp. Miệng cống rất bé trong khi lòng sông rộng, con sông lại có hai ba cống bé bắc qua. Còn nữa, việc lắp không đồng bộ mà chỉ lắp được một cống, còn cống kia bỏ đó nên nước lại ùn ứ. 

Anh Phạm Văn Quân bên miệng cống  quá bé và cao so với lòng mương. Ảnh: N.H

Tháng trước ở thôn Ngọc Sơn đã có một người chết vì dây điện đứt rơi xuống đường ngập nước. Nạn nhân là anh Trần Văn Quý. Tối hôm đó, một trận mưa to gió lớn đã khiến đường làng ngõ xóm chìm trong nước. Gió mạnh khiến dây điện của nhà anh Quý đứt rơi xuống mặt đường ngập nước. Anh đi làm về không may đã bị điện giật chết nằm co dưới nước, sáng ngủ dậy mọi người mới biết.

Nhiều người dân thôn Ngọc Sơn mệt mỏi bảo, nhà máy xây dựng lên tạo ra cho người dân công ăn việc làm, nhiều cơ hội cải thiện đời sống vật chất hơn trước kia nhưng cứ phải sống trong cảnh ngập úng quanh năm, nhiều người dân mắc bệnh. Nhẹ thì bị nước ăn chân, viêm da, dị ứng… nặng hơn là các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa do ảnh hưởng từ nguồn nước bị ô nhiễm. Không chỉ gây bất tiện cho việc sinh hoạt, mà việc đi lại của người dân gặp không ít khó khăn. Người đi làm hàng ngày phải lội nước dắt bộ xe máy gần 1km từ nhà ra đường cái để đến nơi làm việc.  

 

Mưa xuống lượng nước ứ đọng tập trung ở những diện tích trũng, nên toàn bộ địa phận thôn Liên Trung, đặc biệt là khu dân cư xóm 4 chẳng khác gì một ao tù khổng lồ. Tình trạng ngập úng tại các thôn của Hải Thượng đã diễn ra hơn 5 năm nay. Năm 2013 do mưa kéo dài, đập hồ chứa Đồng Chùa nước dâng mạnh, có nguy cơ vỡ, nhà máy nước sạch Bình Minh xây dựng ở đó đã xả lũ khiến lượng nước mưa trong các thôn chưa kịp thoát nên lại càng ngập sâu hơn, tràn lên cả mặt đường 513. Người dân ở đây cho biết, ngày trước chưa có nhà máy nhiệt điện thì toàn bộ nước của Hải Thượng theo các đường kênh chảy ra biển. Nhưng khi xây dựng nhà máy đã ngăn dòng chảy, họ cũng xây kênh nhưng chỉ có nước trong núi chảy ra, còn các kênh tiêu nước của dân thì lại thấp hơn so với kênh nên nước khó chảy ra được nữa. Các hộ dân cũng bức xúc vì hầu như tất cả các nhà máy đến đây xây dựng chỉ quan tâm đến lợi ích của họ còn người dân sinh sống quanh đó bị bỏ mặc. Cuộc sống khốn khổ vì ngập lụt của người dân Hải Thượng mỗi khi mưa xuống cũng là do các nhà máy khi xây dựng đã thiếu tầm nhìn, quy hoạch không gắn với đời sống của người dân bản địa bao đời nay. 

Nhiều lần, người dân Hải Thượng đã kéo nhau lên trụ sở UBND xã để cầu cứu, thế nhưng họ chỉ nhận được câu trả lời chung chung là “đã trình lên cấp trên, đang đợi giải quyết”. Những ngày này, người dân Hải Thượng lại tiếp tục chìm ngập trong nước khi mùa mưa bão đã về.

 

Quá sức với xã   “Tình trạng ngập úng diễn ra ở xã đã nhiều năm nay. Ngay từ khi xây dựng các nhà máy xã cũng đã có những văn bản kiến nghị lên cấp trên nhưng đến giờ chưa có hồi đáp. Xã cũng đã làm hết sức để hạn chế tình trạng ngập úng tại các thôn, nhưng do kinh phí của xã không có, nên không thể đầu tư xây dựng các công trình thoát nước lớn đươc. Điều mà người dân phải chịu đựng, chúng tôi cũng rất chia sẻ nhưng mọi cái đều quá sức với xã”. Ông Hoàng Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Hải Thượng