Người đàn bà câm đơn độc nơi xó rừng

Ăn củ rừng qua ngày

"Nhà" của chị Dương Tài Múi (xã Kiên Mộc, huyện Đình Lập, Lạng Sơn) là một túp lều lụp xụp chừng 7-8m2 nằm giữa cánh rừng xã Kiên Mộc. Chỗ cao nhất trong nhà chỉ quá đầu người một gang tay, còn chỗ thấp nhất thì phải cúi lom khom mới đi được. "Gia tài" của chị Múi là một cái giường được làm bằng bốn thân cây ghép lại, hai bộ quần áo cũ, một bộ quần áo dân tộc Dao vẫn còn mới được vắt cẩn thận trên đầu giường, một cái ấm mất nắp, một cái xoong, hai cái bát sứt, mấy cái ống bương dùng lấy nước ở khe suối về uống. Lúc chúng tôi vào nhà, chị Múi ngồi e dè cuối giường, nghiêng nghiêng đầu vì ngồi thẳng, đầu chị chạm mái nhà.

Chị Múi bị câm, điếc từ bé lại sống trong rừng lâu năm, thấy người lạ nên có vẻ sợ sệt, cứ cúi mặt vào vách lều, ra hiệu như thế nào cũng không quay mặt lại. Không biết làm thế nào, chúng tôi đành phải quay về nhờ ông Dương Dỉ Thim - bố đẻ của chị Múi năm nay đã gần 90 tuổi từ bản Hin Đăm và người trưởng thôn sang phiên dịch. Thấy có bố sang, chị đỡ nhút nhát hơn, thi thoảng tủm tỉm cười và thổi bùng bếp lửa, nấu nốt bữa ăn đang dở.

Trên bếp lửa đỏ rực, một nồi nước sôi sùng sục tỏa hơi nghi ngút, bên trong có 2 củ to bằng nắm tay, thoạt nhìn qua tưởng khoai sọ. Trưởng thôn Hoàng Chóng Hội nhận xét: “Không phải khoai sọ đâu, củ rừng đấy. Ngô, gạo hết rồi, chẳng có gì ăn. Cái Múi nó sống như con thú trong rừng rồi, chỉ khác hơn nữa là biết mặc quần áo thôi".

Ông Thim, bố chị Múi buồn rầu nói: "Mấy năm rồi nó chẳng biết đến miếng thịt, đến bát canh thắng cố là gì, cũng chẳng biết mặt đồng tiền. Mỗi tháng xã phụ cấp cho 120.000 đồng nhưng anh trai là người đi lấy rồi dùng số tiền đó đong gạo gửi lên cho em. Với số tiền trên, Múi cũng không đủ gạo ăn cả tháng mà phải trồng ngô, mót sắn hay đào thêm củ rừng sống qua ngày. Múi cũng có thẻ bảo hiểm nhưng đi khám trên huyện, chẳng chữa được bệnh câm điếc bẩm sinh nên lại về. Giờ nó sống trong rừng một mình, chỗ này xa quá không mang được thức ăn cho nó, thỉnh thoảng gia đình mới mang ít gạo lên cho nó thôi".

 

"Nhà" của chị Múi thấp đến mức nếu ngồi ở cuối giường sẽ phải cúi lom khom. Ảnh: TG

 

Bệnh tật chồng chất

Chị Múi sinh ra trong gia đình có 8 người con. Ngay từ khi mới sinh ra, chị đã bị câm, điếc. Đối với người dân tộc Dao quê chị, mỗi chàng trai, cô gái đến tuổi dậy thì đã được bố mẹ hứa gả, nhưng chị Múi đã qua tuổi trưởng thành mà vẫn không có ai đến hỏi về làm vợ. Thấy bạn bè đã thành đôi thành lứa, Múi tủi thân, chỉ biết khóc thầm. Dần dần, chị rơi vào tình cảnh lầm lũi, ngại giao tiếp với mọi người.

Thấy các em vừa làm lụng vất vả nuôi gia đình, nuôi bố già yếu, chị không muốn làm phiền ai nên bỏ vào rừng dựng túp lều sống một mình, không đèn, không điện. Nước thì ra suối gùi về. Thời gian đầu còn khỏe mạnh, chị cuốc ở những vùng đất quanh lều trồng ngô, sắn sống qua ngày. Mấy năm nay, do điều kiện ăn uống kham khổ, bữa ăn, bữa nhịn nên sức khỏe của chị dần yếu, bệnh tật được dịp phát tác khiến chị bị nhiều bệnh liên quan đến dạ dày, hô hấp, gan. Nếu như trước đây chị cầm cuốc phát xung quanh nhà từ sáng đến trưa không mệt thì nay chỉ cần cúi mặt trỉa vài luống ngô là chị đã hoa mắt, chóng mặt, phải ngừng tay rồi.

Nhiều hôm mang gạo vào rừng cho con, thấy con ngày càng gầy yếu vì đói ăn, vì bệnh tật, nước mắt người cha già lại rơi lã chã. Muốn động viên con gái về bản ở nhưng chị Múi lại ra hiệu mình bệnh tật nhiều, sợ về làm phiền mọi người nên nhất định không về.

Mơ ước lớn nhất của chị Múi bây giờ là có một túp lều không bị dột mùa mưa, mùa lạnh gió không lùa vào được để chị không phải tỉnh giấc lúc nửa đêm vì giá rét. Mặc dù cuộc sống của chị Múi khó khăn là vậy nhưng chị Múi vẫn không được xếp vào danh sách trợ cấp hộ nghèo. Trưởng thôn Dương Chóng Hội cho biết: "Bản đã có đơn xin nó làm hộ nghèo, xin được trợ cấp mãi mà không được xếp loại".

Chia tay chị Múi khi hoàng hôn xuống nhanh chân núi, nhìn vào ánh mắt hoang dại nhuốm màu vàng đục vì bệnh tật của chị Múi mà chúng tôi không khỏi chạnh lòng, xót thương cho một kiếp người.

 

H.Điệp - T.Tuyền