Nguyên nhân nào khiến hàng loạt người bệnh hoại tử xương hàm, xương sọ?
Trước đây, khoảng 3 tháng, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương tại TP.HCM có 1 ca hoại tử xương hàm trên. Nhưng 5 tháng qua, nơi này ghi nhận 16 trường hợp.
"Tăng đột biến"
Chị Liên (1979) mất gần 6 tháng chạy khắp các bệnh viện tại TP.HCM mà không thể điều trị khỏi chứng đau hàm, sưng mặt.
Tháng 11/2021 chị bị Covid-19, trong thời gian cách ly bị đau răng. Chị được chẩn đoán viêm tủy và điều trị trong 2 tháng. Sau đó, chị được phẫu thuật xoang nhưng bệnh không dứt.
Chạy chữa qua 3 bệnh viện, đến tháng 5/2022, chị được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy do tình trạng nghiêm trọng. Khi đó, bệnh nhân bị hoại tử xương hàm trên, lan rộng đến thái dương, chân bướm. Khi phẫu thuật, mở khung gò má, từ hố dưới thái dương có mủ trào ra và có ổ áp-xe lớn.
Bệnh nhân nhập viện khi sưng mặt, sưng mắt, chảy mủ.
Chị Liên là 1 trong 16 ca hoại tử xương hàm trên được ghi nhận tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương (TP.HCM) từ đầu năm đến nay. Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng khoa Phẫu thuật hàm mặt của bệnh viện cho biết, có sự tăng đột biến bệnh lý này.
“Trước đây, 3 tháng chúng tôi gặp 1 ca hoại tử xương hàm trên, chủ yếu ở bệnh nhân tiểu đường. Trong 5 tháng qua có đến 16 ca nhập viện mà không xác định được nguyên nhân, khiến chúng tôi giật mình.
Xương hàm trên vốn được nuôi dưỡng rất tốt, không dễ hoại tử như xương hàm dưới. Vậy mà nay bệnh nhân dồn dập. Có 3 trường hợp hoại tử rất nặng lan đến sàn sọ, chúng tôi phải chuyển sang Bệnh viện Chợ Rẫy”, bác sĩ Tuấn chia sẻ.
Các bệnh nhân có chung triệu chứng là đau răng, đau hàm, sưng mặt. Trường phát hiện sớm, hoại tử chưa lan rộng, bệnh nhân được phẫu thuật đục bỏ phần lớn xương hàm trên, lấy hết khối xương chết, dùng kháng sinh từ 3-6 tuần. Sau đó sẽ được phục hình hàm. Hiện 13 bệnh nhân tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương tại TP.HCM đang ổn định.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chùm 11 ca bệnh (gồm 3 ca của BV Răng Hàm Mặt Trung ương chuyển đến) có 2 ca tử vong.
Các bệnh nhân đang phục hồi sau phẫu thuật.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Ngọc Khang, Phó khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy bày tỏ, ông và đồng nghiệp đã lúng túng khi lần đầu gặp phải các ca bệnh lạ như vậy.
Nếu phẫu thuật phải lấy hết phần hoại tử từ xương hàm trên lên đến sàn sọ, vậy lấy gì nâng đỡ não? Phần xương chết lại có rất nhiều mủ bám vào, lan rộng. Bệnh nhân sẽ tử vong nhanh chóng như 2 trường hợp trước đó.
"Những ca mổ khó, lần đầu gặp phải khiến chúng tôi rất lúng túng, băn khoăn nhưng cũng quyết tâm đến cùng để cứu bệnh nhân". Nhờ phối hợp nhiều chuyên khoa, ê-kip đã lấy tối đa phần xương hoại tử và các ổ viêm nhiễm sau đó dùng kháng sinh, kháng nấm.
Hiện 3 ca nặng nhất đang phục hồi tốt.
Truy tìm nguyên nhân
Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn cho hay, y văn thế giới đã ghi nhận các trường hợp tương tự. Theo đó, có 4 yếu tố nguy cơ, nghi ngờ dẫn đến viêm hoại tử xương hàm mặt, xương sọ sau Covid-19.
Giả thuyết thứ nhất, có thể do virus SARS-CoV-2 bám vào thụ thể ACE-2, tập trung nhiều ở niêm mạc mũi, miệng, làm tắc vi mạch máu nuôi xương hàm trên. Người mắc Covid-19 gặp tình trạng tăng đông, gây tắc mạch máu không nuôi dưỡng tốt xương.
Thứ hai, do việc sử dụng thuốc kháng viêm (corticoid).
Thứ ba, do tình trạng nhiễm khuẩn, nhiễm nấm.
Thứ tư, người bệnh bị tiểu đường gây biến chứng mạch máu, giảm sức đề kháng nên cơ thể dễ bội nhiễm.
Đánh giá trên chùm ca bệnh tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương (TP.HCM), các bệnh nhân đều từng mắc Covid-19.
Trước đó, các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM cũng ghi nhận rải rác các ca hoại tử xương hàm trên. Bệnh nhân bị sưng đau vùng má, đau buốt răng, chảy mủ hôi giống như viêm xoang. Một số bác sĩ nha khoa chẩn đoán nhầm và nhổ răng nhưng bệnh bùng phát nặng hơn. Có trường hợp kèm nấm xoang, nấm xâm lấn, ảnh hưởng đến thị lực bệnh nhân.
Các chuyên gia cũng lo ngại, có thể nhiều ca bệnh tương tự chưa được báo cáo. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh nhân sẽ tử vong do tình trạng hoại tử xương, viêm nhiễm nghiêm trọng.
Trước tình hình trên, Sở Y tế TP.HCM đã yêu cầu các bệnh viện trên địa bàn tổng hợp tình hình điều trị các ca hoại tử xương sọ hàm mặt. Đồng thời, sẽ đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân.
“Không thể kết luận tình trạng trên liên quan đến Covid-19 do chưa có nghiên cứu khoa học đáng tin cậy. Tuy nhiên, người bệnh cần cảnh giác và khám bệnh sớm, nếu đã từng mắc Covid-19 sau đó bị đau mặt, đau hàm. Việc điều trị sẽ hiệu quả và an toàn hơn”, bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn nói.
Thực phẩm rất quen thuộc trong ngày lễ Tết nhưng cần ăn đúng cách để tránh tăng cân
Bệnh thường gặp - 6 giờ trướcGĐXH - Giò bò là món ăn truyền thống quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, thường xuất hiện trên mâm cỗ ngày lễ, Tết và cả trong bữa ăn thường ngày. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, dù có giá trị dinh dưỡng cao, giò bò vẫn cần được tiêu thụ với lượng hợp lý để tránh nguy cơ dư thừa năng lượng và tăng cân.
Chuyên gia nhắc nhở: Loại thịt mang tiếng 'đại bổ' nhưng không phải ai cũng được ăn
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Trong dân gian Việt Nam, thịt cóc từ lâu được xem là món ăn bồi bổ dành cho người ốm yếu, trẻ còi cọc hay người cao tuổi. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích được truyền miệng, thịt cóc cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu chế biến không đúng cách. Việc sử dụng thực phẩm này đòi hỏi sự thận trọng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Nên ăn gì trước khi uống rượu? 5 món 'cứu cánh' giúp giảm say, bảo vệ dạ dày ngày Tết
Bệnh thường gặp - 14 giờ trướcGĐXH - Trước khi uống rượu bia, bạn nên ăn trứng, cơm hoặc bánh mì, các loại hạt, rau xanh và cá giàu omega-3. Những thực phẩm này giúp làm chậm hấp thu cồn, giảm say và bảo vệ dạ dày – đặc biệt quan trọng trong dịp Tết khi tần suất tiệc tùng tăng cao.
Ung thư đại trực tràng ở người trẻ tăng 45%, chuyên gia cảnh báo 7 nhóm thực phẩm nên hạn chế
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcMột trong những nguyên nhân gây nên ung thư đại trực tràng đó là dinh dưỡng.
9 thực phẩm không nên để tủ lạnh dịp Tết: Cứ tưởng giữ tươi lâu, ai ngờ lại làm mất sạch dinh dưỡng
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Tủ lạnh không phải “cứu tinh” của mọi loại thực phẩm. Có ít nhất 9 thực phẩm không nên để trong tủ lạnh gồm: bánh mì, khoai tây, hành tây, tỏi, cà chua, chuối, mật ong, cà phê và dưa hấu chưa cắt. Việc bảo quản sai cách, đặc biệt trong dịp Tết tích trữ nhiều đồ ăn, có thể khiến thực phẩm mất dinh dưỡng, biến đổi hương vị và nhanh hỏng hơn bạn nghĩ.
Món bánh gói lá chuối quen thuộc của miền Trung: Ăn tưởng nhẹ bụng, hóa ra giàu dinh dưỡng hơn nhiều người nghĩ
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Không cầu kỳ như nhiều món ăn truyền thống khác, bánh nậm chinh phục người ăn bằng lớp vỏ mềm mịn, nhân tôm thịt đậm đà và hương thơm dịu nhẹ từ lá chuối. Ít ai biết rằng, đằng sau vẻ ngoài giản dị ấy là sự kết hợp khá hài hòa giữa tinh bột, protein và các vi chất thiết yếu, mang lại giá trị dinh dưỡng đáng chú ý nếu ăn đúng cách.
Loại củ này được ví như 'kho' dưỡng chất thu nhỏ: vừa chống viêm, vừa bổ não, còn giúp ổn định đường huyết
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc, khoai từ (củ từ) còn được xem là 'kho' dưỡng chất tự nhiên nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe. Từ khả năng chống viêm, hỗ trợ ổn định đường huyết đến tác dụng với não bộ và nội tiết nữ, khoai từ đang ngày càng được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao.
Vì sao nên uống nước khi thức dậy dịp Tết? 5 lợi ích đơn giản nhưng nhiều người lại quên mất
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Uống nước khi thức dậy giúp bù nước sau giấc ngủ, hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện tuần hoàn và tăng năng lượng cho cơ thể. Dịp Tết ăn uống thất thường, thức khuya nhiều, thói quen đơn giản này càng quan trọng để giữ sức khỏe ổn định suốt những ngày đầu năm.
Vui xuân, giữ an toàn cho người bệnh thận: 'Cẩm nang vàng' giúp hạn chế biến chứng ngày Tết
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Dịp Tết với thực đơn giàu muối, đạm và chất béo có thể là 'thử thách' cho người bệnh thận. Chuyên gia hướng dẫn chế độ ăn, sinh hoạt và lưu ý để đón Tết an toàn, giảm nguy cơ biến chứng.
Chim bồ câu – 'đạm vàng' được ví như thực phẩm bồi bổ cao cấp cho cơ thể
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Không phổ biến như thịt gà hay thịt lợn, nhưng chim bồ câu từ lâu đã được xếp vào nhóm thực phẩm bồi bổ cao cấp nhờ hàm lượng dinh dưỡng vượt trội. Với lượng protein cao, ít chất béo, giàu vi chất và các hợp chất có lợi cho quá trình phục hồi cơ thể, thịt bồ câu được nhiều bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là lựa chọn phù hợp cho người cần bồi bổ sức khỏe.
Chuyên gia cảnh báo: 80% ca ngộ độc dịp Tết đến từ những thực phẩm quen thuộc này
Bệnh thường gặpGĐXH - Theo thống kê nhiều năm, phần lớn các ca ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết lại xuất phát từ những món ăn rất quen thuộc trong mâm cơm ngày xuân. Thời tiết lạnh, thức ăn chế biến sẵn để lâu, bảo quản không đúng cách cùng thói quen tụ tập ăn uống đông người khiến nguy cơ ngộ độc tăng cao, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến Tết mất vui, thậm chí phải nhập viện cấp cứu.
