Nhiễm khuẩn, hỏng da vì muốn sạch ngay mụn trứng cá

Da nổi mụn nhiều hơn sau khi dùng mỹ phẩm truyền miệng. Ảnh: T.L

Mọc mụn, teo da vì mỹ phẩm làm đẹp “tức thì”

Thời gian gần đây, Bệnh viện Da liễu Trung ương thường xuyên tiếp nhận trường hợp vào viện do biến chứng nặng từ việc làm đẹp bằng các sản phẩm trắng da, trị mụn như kem trộn, kem thảo dược tự chế, kem không rõ nguồn gốc xuất xứ và mỹ phẩm trôi nổi.

Điển hình là trường hợp một nam sinh 16 tuổi đến từ Hải Phòng. Mặc cảm vì gương mặt nhiều mụn trứng cá, nam thanh niên này đã lên mạng tìm thông tin và được giới thiệu một sản phẩm được quảng cáo trị mụn trứng cá tức thì. Sau khi dùng 2 tuần, nam thanh niên đã rất vui bởi mụn trứng cá đã dần biến mất. Vậy nhưng, ngừng dùng sản phẩm lập tức mụn lại mọc lên, nên nam sinh tiếp tục sử dụng. Tuy nhiên, càng sử dụng, mặt càng nổi mụn mủ ngứa ngáy, đau đớn. Khi vào nhập viện, da mặt bệnh nhân bị nhiễm khuẩn với chi chít mụn mủ và được chẩn đoán bị biến chứng do dùng mỹ phẩm kem trộn có chứa corticoid.

Theo BS Hoàng Văn Tâm (Bệnh viện Da liễu Trung ương), corticoid không được sử dụng để điều trị mụn trứng cá và nếu bôi ngoài da phải được bác sĩ chỉ định. Sản phẩm có chứa corticod thường giúp da trắng mịn nhanh nhưng dễ gây giãn mạch, nám da và khiến người dùng “nghiện corticoid”. Khi làn da bị phụ thuộc vào corticoid, lúc dừng lại đột ngột có thể da sẽ bị mẩn ngứa, các triệu chứng viêm da tăng lên. Đáng nói, phần lớn bệnh nhân vào viện muộn, dù trước có triệu chứng viêm da khá lâu nhưng vẫn tìm cách tự xử lý. Khi làn da biến chứng nặng bị bỏng rát, mọc mụn mủ, mới vào đi khám.

BS Đỗ Văn Khoát, nguyên Trưởng khoa Da liễu (Bệnh viện 198) cho biết, bản thân các loại kem trắng da khi bôi lên da sẽ xảy ra một số trường hợp như viêm da tiếp xúc kích ứng, viêm da tiếp xúc dị ứng đó là những trường hợp ở thể nhẹ. Một số loại thuốc quảng cáo chữa được bệnh trứng cá nhưng thực chất chỉ có tác dụng chống viêm trong vài ngày đầu dùng thuốc. Khi tạm ngừng sẽ làm tình trạng nặng nề hơn và nếu dùng kéo dài sẽ có tác dụng phụ như giãn mạch, tăng tiết chất bã dẫn đến mọc nhiều trứng cá hơn.

Điều cần làm để hạn chế mụn

BS Đỗ Duy Khoát cho hay, để phân biệt kem có corticoid ngay từ đầu trên sản phẩm bằng mắt thường là rất khó. Thường những loại kem bôi có tác dụng làm đẹp nhanh như trắng da, hết mụn… sau vài tuần nguy cơ chứa corticoid rất lớn. Để có thể cải thiện làn da khi mụn trứng cá, nám sạm… không thể nhanh như vậy. Thường người bệnh chỉ biết được mình đã sử dụng phải loại mỹ phẩm có chứa corticoid khi gặp phải tác dụng phụ, biến chứng.

Nhu cầu làm đẹp là chính đáng nhưng mọi người cần lưu ý đúng cách. Khi dùng mỹ phẩm nên chọn những loại mỹ phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bán tại những cơ sở và nhãn hiệu uy tín để tránh mua phải hàng giả. Khi mua bất kỳ loại mỹ phẩm nào cũng cần phải lưu tâm tới các sản phẩm có thành phần rõ ràng được ghi rõ trên bao bì. Tốt nhất là có sự tư vấn của bác sỹ da liễu. Các bác sỹ có chuyên môn sẽ tư vấn và đưa ra những phương pháp làm đẹp hợp lý để tránh các trường hợp đáng tiếc xảy ra. Bởi mỗi người có một cơ địa khác nhau, sản phẩm có thể phù hợp với người này nhưng lại không phù hợp với người khác.

Theo các chuyên gia da liễu, với những làn da bị tổn thương do sử dụng mỹ phẩm chứa corticoid, việc để hồi phục làn da cũ là rất khó. Việc này đòi hỏi phải kiên trì, có thể phải mất tới cả năm với chi phí tốn kém. Trước mắt, bệnh nhân sẽ được điều trị triệu chứng, dùng các kháng sinh để làm dịu triệu chứng viêm da, bỏng rát da và dùng thuốc chống viêm giảm đau với một số trường hợp. Sau khi điều trị đỡ triệu chứng mới điều trị phục hồi da, phục hồi sắc tố da bằng các kỹ thuật hiện đại như laser…

BS Đỗ Duy Khoát nhấn mạnh, ngay khi dùng mỹ phẩm có biểu hiện viêm cần ngưng dùng sản phẩm chứa corticoid, tuyệt đối không dùng lại sản phẩm. Sau đó nên đến viện kiểm tra, tùy tình trạng sẽ xử lý. Bác sĩ da liễu có thể dùng thành phần hoạt tính làm dịu viêm làm lành da không phải là corticoid, giúp hồi phục sức chống đỡ của da.

Trong quá trình chăm sóc da khi bị ảnh hưởng corticoid cần lưu ý không dùng mỹ phẩm, trang điểm hay đắp mặt nạ dù là tự làm trong giai đoạn này; tránh chà xát trên da, tránh tiếp xúc nắng nóng, kể cả thức ăn cay nóng dễ gây dãn mạch xung huyết tăng thêm; tránh sờ nặn trên da vùng viêm.

Người bị trứng cá có 4 yếu tố cấu thành nên, muốn điều trị phải "đánh" vào từng yếu tố một. Trước hết, cần phải làm sạch da để nút sừng không hình thành, chất bã thoát ra ngoài, giảm tiết mồ hôi để tránh tình trạng viêm nhiễm nặng lên. Thứ hai, đôi bàn tay thường xuyên rửa xà phòng để tránh đưa bẩn lên mặt. Thứ ba, không tự ý nặn mụn trứng cá và phải có bác sĩ chuyên ngành khám chữa, hướng dẫn cách chăm sóc.

Chẳng hạn, với mụn ẩn, mụn đầu đen nhiều (tức là trứng cá không viêm) phải dùng thuốc tiêu nốt sừng bít lỗ chân lông để chất bã thoát ra. Trứng cá viêm, nang cục ở dưới như ung nhọt phải thêm thuốc chống viêm ngoài kháng sinh trị mụn trứng cá để teo nang đi. Còn nếu nang to quá như mụn mủ cần phải chích, tiêm thuốc chống viêm vào trong nang cho tiêu đi. Tùy theo từng giai đoạn và cấu tạo da của từng người, bác sĩ sẽ có hướng xử lý.

Phương Thuận