Nhờ Đen Vâu mà Rap Việt và King of Rap mới được yêu thích?

Đen Vâu đã nâng tầm Rap Việt?

Giữa thời điểm thoái trào của các game show truyền hình thực tế, hai chương trình lần đầu tiên đưa Rap lên sóng là King of Rap và Rap Việt lập tức được xem là cú hồi sinh ngoạn mục về rating cho nhà đài.

Nếu như King of Rap là cuộc thi tìm kiếm rapper đầu tiên trên đài truyền hình quốc gia Việt Nam (phát vào tối thứ 7 hàng tuần trên VTV3) thì Rap Việt lại tận dụng cả truyền hình lẫn Youtube (cũng tối thứ 7 hàng tuần) trên Vie Channel - HTV2, Vie Giải trí, YouTube Vie Channel - HTV2 và ứng dụng VieON.

Từ dòng chảy ngầm (nhạc underground), Rap Việt giờ đây đã đường hoàng bước ra sân khấu chính thống, sau một thời gian nổi lên hàng loạt những cái tên như Đen Vâu, Binz, Rhymastic, Suboi, Hà Lê…

Trong những đại diện tiêu biểu này, nổi bật nhất có lẽ là Đen Vâu. Ở thời điểm hiện tại, Đen là rapper có nhiều tác phẩm phổ biến nhất trên các trang nhạc trực tuyến. Sự nổi tiếng của Đen không chỉ mang lại thành công cho bản thân mà quan trọng hơn, là sự đóng góp vào phát triển của Rap Việt đương đại. 

Đó là sự khác biệt để đưa một Đen của underground trở thành một nghệ sĩ được giới chuyên môn lẫn công chúng thừa nhận.

Nói như cây viết chuyên về âm nhạc Hà Quang Minh, chính Đen Vâu và các nghệ sĩ Rap đã nâng tầm để thế giới Rap không còn là sub-culture (nhóm văn hóa) nữa mà dần dần định hình như chủ lưu. 

Nói thẳng, nếu Đen không phổ cập trong đại chúng như thời gian qua, cùng liveshow Rap đầu tiên đúng nghĩa mà Đen làm, chưa chắc giờ này có đơn vị dám dũng cảm đưa Rap Việt hay King of Rap lên sóng truyền hình.

Âm nhạc gần gũi do có 7 năm làm công nhân vệ sinh 

Đen – một chàng trai 31 tuổi được "minh họa" trong hình hài như một ông già đau khổ. Vóc dáng gày gò, gương mặt góc cạnh với chòm râu đen góp phần "nhấn" thêm cho chủ nhân vài niên tuổi. Anh chỉ học hết lớp 12 thì đi làm công nhân vệ sinh ở Hạ Long. 

Quãng thời gian tưởng như lãng phí với thanh xuân nhiều khát vọng ấy lại là "chất liệu" tuyệt vời để âm nhạc của Đen trở nên gần gũi và bình dị với số đông như hiện nay.

Đen Vâu thời còn làm công nhân vệ sinh ở Hạ Long (Quảng Ninh)

Trong một bài báo có lần Đen chia sẻ, có rất nhiều người tài năng hơn tôi trong thế giới Rap nhưng tôi nghĩ một phần do họ không có động lực nên mới từ bỏ đam mê.

Đen biết Rap từ những năm đang là học sinh THPT và ngay lập tức bị dòng nhạc này cuốn hút. Anh viết Rap mỗi ngày. Vở viết bài trên lớp trở thành nơi anh "trò chuyện" và tập tành với Rap.

Năm 2014, anh viết ca khúc Đưa nhau đi trốn. Ngay khi được chia sẻ trên mạng xã hội, Đưa nhau đi trốn đã trở thành "hit" và là slogan được người dùng Facebook sử dụng thành "trend". Tên tuổi của Đen cũng bắt đầu được quan tâm, yêu thích xen lẫn tò mò về thứ âm nhạc tưởng quen mà đầy lạ lẫm qua cách thể hiện của Đen.

Thực ra, không phải đến năm 2014 Đen mới được biết đến. Trước đó, năm 2011, anh từng nhận giải thưởng Khán giả yêu thích nhất Bài hát Việt với ca khúc Cây bàng. Khi đó, Đen xuất hiện với tên thật là Nguyễn Đức Cường.

Đen Vâu trong liveshow riêng tổ chức vào năm ngoái

Và sau Đưa nhau đi trốn, sự trở lại của Đen đã "oanh tạc" ở nhiều hạng mục giải thưởng uy tín như: Giải ca khúc rap/hiphop được yêu thích nhất của Zing Music Awards (2015); Năm 2017, anh nhận được đề cử giải thưởng ca sĩ ấn tượng của VTV Awards sau hàng loạt các ca khúc được yêu thích: Đưa nhau đi trốn, Ta cứ đi cùng nhau, Ngày khác lạ, Ta và nàng…

Năm 2019 được coi là năm tỏa sáng của Đen khi các ca khúc của anh liên tục chiếm lĩnh vị trí thịnh hành trên Youtube. Hai triệu năm đến nay đã đạt 54 triệu lượt nghe; Lối nhỏ (78 triệu lượt); Bài này chill phết (120 triệu lượt),…

Cuối năm 2019, Đen trở thành ca sĩ Rap đầu tiên của Việt Nam tổ chức liveshow riêng và vé bán hết trong thời gian ngắn. Spotify- trang nghe nhạc trực tuyến toàn cầu thống kê tại thị trường Việt Nam năm 2019, Đen Vâu là nhân vật "thống trị". Cũng trong năm này anh lọt top đề cử giải Mai Vàng.

Già dặn trong sự tối giản

Điều đặc biệt, các MV của Đen đa phần đều quay theo phong cách tối giản với không gian đóng và tĩnh, đi "ngược dòng" với các sản phẩm âm nhạc vốn đang thiên về phim ca nhạc hoành tráng hiện nay. Trong đó, "Hai triệu năm" chỉ độc cảnh ngâm mình trong nước từ đầu đến cuối.

Bài "Hai triệu năm" chỉ quay độc cảnh rapper ở dưới nước

Lối quay này được rapper cho rằng với Rap, tôi luôn hy vọng khán giả sẽ tập trung vào lời hát hơn, MV chỉ mang tính bổ trợ.

Thay vào đó, sự trau chuốt của Đen nằm ở ca từ với những tứ câu biến hóa khá độc đáo.

"Mình rời thành phố chật chội náo nức/Nơi mà cả việc thở cũng làm ta lao lực" (Đưa nhau đi trốn), "Em vào đời bằng kế hoạch/Anh vào đời bằng mộng mơ/Lí trí em là công cụ còn trái tim anh là động cơ"; Em vào đời bằng đại lộ còn anh vào đời bằng lối nhỏ; Em vào đời từ cao tầng còn anh vào đời từ mái lá; Em vào đời bằng vang đỏ/Anh vào đời bằng nước trà… (Lối nhỏ); Anh soi mình vào gương cho bõ công lau/Thấy mặt thấy người sao thấy rõ trong nhau; Yêu em kiểu nông dân, yêu em kiểu quê mùa/Yêu từ vụ đông xuân, đến hè thu thay mùa/Nhưng em thì trơn trượt như là con cá chuối/Muốn níu em trong tay, Khá Bảnh cũng khá đuối (Hai triệu năm)…

Không biết có phải do "trời phú" cho hình hài "ông già đau khổ" không mà âm nhạc của Đen đều nặng chất suy tư, luôn nhìn sâu vào thế giới nội tâm của mình để ngầm khái quát suy nghĩ của người trẻ ngày nay.

"Anh đã tin vào em như tin vào thuyết nhật tâm/Như Ga-li-lê người ta nói anh thật hâm/Có lẽ Đác-win biết biển cả sẽ khô hơn/Nhưng anh tin ông ta không biết chúng ta đang tiến hoá để cô đơn (Hai triệu năm);"Ở trong rừng an toàn hơn ở trên mạng/Một mình vẫn tốt hơn là mất thêm bạn/Thế giới này không phải của chúng mình đâu/Loài người được đằng chân rồi lân đằng đầu"; "Bao nhiêu đôi ở trong tủ giày/Liệu con đường kia có dễ bước?/Bọc thêm áo và thêm quần/Mà lòng người thật ra vẫn dễ xước"… (Hôm nay trời nhiều mây cực).

Nặng về nội dung được rapper truyền tải bằng chất liệu âm nhạc tối giản nhất (vì ý đồ này mà Đen bị chê là làm rời xa tính nguyên bản của rap). Nhiều khi cảm giác như ca sĩ đang hát mộc vậy. Vì thế, nhạc của Đen tưởng chừng "già", nặng về triết lý bớt đi sự nặng nề, bức bối. Đó cũng là lý do khiến các ca khúc của Đen tìm được sự nương tựa ở nhiều bạn trẻ và kể cả những rapper chuyên nghiệp.

Trong một bài phỏng vấn, rapper Binz cho biết, nếu chọn đối thủ trong cuộc chiến Rap, anh sẽ chọn Đen. "Không ai diễn tả tình yêu đẹp như Đen, tôi tự thấy mình tám lạng nửa cân với Đen".

Đạo diễn Việt Tú thì nhận định: Sự khác biệt lớn nhất của Đen chính là chất thơ trong những ca từ, cách tư duy đơn giản về những vấn đề phức tạp của xã hội. Nghe nhạc của Đen, ai cũng thấy một phần của mình trong đó, đặc biệt là người trẻ.

Mặc dù có sự thú vị về ca từ nhưng các chủ đề mà Đen đề cập đến được cho là vẫn chỉ quẩn quanh ở các đề tài "tán gái" và "đi trốn" khỏi cuộc sống chật hẹp nơi phố thị. Sau những thành công liên tiếp, như một lẽ tất yếu, công chúng chờ đợi ở Đen sự bứt phá nhiều hơn nữa. "Sau đỉnh là con dốc" liệu có xảy đến với ca sĩ sinh năm 89, khi mà hai cuộc thi tìm kiếm rapper là Kinh of Rap và Rap Việt sẽ sớm thôi, có thêm nhiều ngôi sao lộ sáng…

L.T. Hà