Những bức tranh khắc khoải

Người co quắp như con tôm, cô bé cố ghì viên phấn vào hai ngón chân nằm bò ra sân hì hụi tập vẽ. Theo thời gian, những bức tranh vẽ ngày một nhiều  thêm cùng với nỗi khắc khoải về cuộc sống của cô gái nay đã 20 tuổi.

 

Em chỉ biết vẽ, em sẽ vẽ cả đời

Nơi sáng sủa nhiều màu sắc nhất trong căn nhà nhỏ của em là chiếc sạp gần lối cửa ra vào, một bên là thuốc chữa bệnh cho hai mẹ con, một bên là cái mẹt đựng đầy những bút sáp màu. Những màu sắc ấy đi vào những tập tranh dày của Thảnh, thành thế giới con người sống động. Em vẽ gia đình, có mệ ngoại (bà ngoại), mẹ và em. Em vẽ những bạn nhỏ ngày ngày tung tăng đến lớp ngang qua nhà, vẽ nàng công chúa váy áo nhiều màu với những cô hầu xinh đẹp...

Những bức tranh của Thảnh là nguồn sáng tươi vui cho cuộc sống nghèo khó, vắng vẻ của hai mẹ con.

Khi nào cũng có thể nhận ra Thảnh ở trong tranh: Em thường ngồi trên chiếc xe lăn, mặc chiếc váy nhiều màu. Đó là chiếc váy mới tinh em chưa bao giờ có, quần áo của em đều là đồ cũ của chị cả hay của hàng xóm, mẹ đem sửa lại. Em vẽ cả mẹ đứng sau xe mỉm cười và có khi sau hai mẹ con là một ngôi nhà to đẹp mà em luôn ao ước. Nó đơn giản nhưng vững chãi, khác hẳn với căn nhà dột nát, vá víu bằng đủ thứ: vải bạt, ván thừa, tôn, xi măng, mà những đêm xóm núi hun hút gió, hai mẹ con ôm chặt nhau vẫn không hết lạnh.

Thảnh kể, những ngày đầu mới tập vẽ, hai ngón chân cứng đầu cứ đẩy viên phấn ra ngoài làm nét vẽ chệnh choạng, xiên xẹo. Cả ngày 'quặp" phấn vẽ, đến tối cái chân đau nhức tới tận xương, mỏi rã rời, mẹ phải thức tới khuya xoa bóp. Kẽ ngón chân bị phấn ăn ngứa ngáy, nứt nẻ, mẹ cũng mua thuốc, tỉ mẩn xoa cho Thảnh. Qua bao nỗ lực, Thảnh mới nắm được chiếc bút vẽ thành thạo, và những bức tranh ngày một đẹp hơn, điệu hơn. Tranh vẽ xong, mẹ cẩm thận xếp thành từng tập, cho vào túi nilon, đặt trên cái sạp để ngay đầu giường. "Những ngày mưa lũ, hai mẹ con dắt díu nhau lên nhà người quen ở tạm. Bão tan trở về, nhà ngập lênh láng, vẫn mừng là túi tranh của con bé không bị ướt"- chị Liên, mẹ của Thảnh ngậm ngùi nhớ lại.

"Khi nào bán được tranh em sẽ lấy tiền mua thuốc, mua nhà mới cho mẹ" - Thảnh ríu lưỡi khoe. Song, tranh của em chưa có ai mua, cũng chưa từng được tham gia một buổi triển lãm nào dù là dành cho trẻ khuyết tật. Gần hai mươi năm qua, những bức tranh của Thảnh hầu như không thay đổi. Nét vẽ có đẹp hơn, trau chuốt hơn nhưng vẫn mang dấu vết của sự ngờ nghệch, chẳng khác gì tranh của đứa trẻ lên mười.

Chị Liên bảo, nhiều lần Thảnh hồn nhiên tâm sự: "Tranh con đẹp mẹ nhỉ? Con chỉ biết vẽ thôi. Con sẽ vẽ cả đời". Nhưng cuộc đời dài lắm. Nếu không được dạy dỗ, uốn nắn, hai mươi năm nữa em cũng chỉ vẽ được những đường nét và màu sắc của cô bé lên mười.

Nụ cười không tắt

Trong những bức ảnh treo trên vách, dán trên cánh tủ hay đặt trong khung kính, luôn thấy nụ cười bừng sáng trên khuôn mặt hai mẹ con, nhất là  Thảnh. Trong sự nghèo nàn của căn nhà, trong cái khắc khổ lặng lẽ của người mẹ hơn năm mươi tuổi và nỗi cô đơn trống trải của cô gái, chúng tôi càng ngạc nhiên hơn khi thấy họ cười. Khi chuyện trò, cả hai mẹ con đều hay cười, nụ cười tươi rói. Chị Liên bảo lâu lâu mới có người ghé qua chơi, mẹ con chị mừng lắm.

Nhìn Thảnh - mỗi khi định diễn đạt điều gì - lại ngả nghiêng, vặn vẹo mình trên chiếc xe lăn đã cũ, được buộc chằng một sợi thun để giữ em khỏi ngã, chúng tôi không khỏi ái ngại. Nhưng chị Liên bảo, Thảnh đã biết tự uống sữa bằng ống hút, tự nắm ổ bánh mì dài đưa lên ăn hay tự cắt móng tay, móng chân. Nhưng điều an ủi người mẹ bệnh tật ấy là sự quan tâm săn sóc của đứa con nhỏ. Giữa cuộc chuyện, nhiều lần chị đưa tay lên ôm ngực, ho hàng tràng dài. Thảnh vội đưa bàn chân co quắp lên vỗ lưng cho mẹ. Chẳng chờ dứt cơn ho, chị Liên đã kể: "Nó thương mẹ lắm. Nhiều đêm trở trời, tôi ho dữ lắm. Vậy là con bé thức dậy, giơ chân đấm lưng cho mẹ. Chỉ tội chỗ đau không đấm lại cứ nhè những chỗ không đau".

Rồi như chợt nhớ ra, chị Liên lôi từ trong gầm giường một đôi dép nhựa mới tinh, vui vẻ khoe: "Đây là quà cho con gái. Bữa hôm hắn hỏi, sắp đến sinh nhật con mà mẹ chẳng tặng gì? Thế là bỏ hai chục ngàn mua cho nó đôi dép ni. Cô coi có đẹp không?". Rồi chưa để chúng tôi kịp nói gì, chị lại lụi cụi khua chổi vào góc giường lôi ra một đôi giày bata trắng đã ố vàng. “Đôi ni là quà sinh nhật đầu tiên đó. Bảy năm rồi". Cả hai đôi giày dép ấy Thảnh chưa một lần xỏ chân vào. Suốt ngày ngồi xe lăn, cô bé chẳng dùng chi tới giày dép, trời lạnh đi tất, trời nóng chân trần nên đế chẳng mòn một li. Chỉ thỉnh thoảng được mẹ đẩy xe lăn ra ngoài dạo chơi, em mới tự mình xỏ dép, nhưng toàn xỏ nhầm hai bên. Dẫu con chẳng mấy dùng đến, chị Liên vẫn nâng niu hai món quà ấy. Trong khi Thảnh luôn ao ước có đủ tiền xây một cái nhà thật đẹp cho mẹ thì mẹ em, từ thâm tâm, dường như chỉ ước ao một điều là con gái mình có một đôi chân khoẻ mạnh để bước ra với cuộc đời rộng lớn.

 

Chị Huỳnh Thị Liên, mẹ Thạnh kể lại: "Ngày xưa vì túng bấn quá, tôi phải lên rừng bẻ tranh nứa. Chỗ mình kiếm sống đó ai ngờ trước kia lại là kho chứa vũ khí, đạn dược của Mỹ, rồi thì nhiễm độc lúc nào chẳng hay. Người anh và chị sinh đôi của Thảnh đều đã qua đời khi chưa đầy tháng tuổi. Chỉ có chị cả của Thảnh là khoẻ mạnh, còn Thảnh may mắn sống được, nhưng lại tật nguyền".

 

Thuý Hiền - Thùy Dung