Những tai biến khi vượt cạn
Thai nghén và sinh nở là những hiện tượng sinh lý bình thường của người phụ nữ, nhưng các trường hợp đó dễ dàng biến chuyển sang tình trạng bệnh lý: vỡ tử cung, sản giật, nhiễm khuẩn, chảy máu.
 |
Vỡ tử cung
Có nhiều nguyên nhân gây vỡ tử cung, có nguyên nhân thuộc về người mẹ, có nguyên nhân thuộc về thai nhi.
Về phía người mẹ: Khung chậu hẹp, méo mó làm đầu thai nhi không chui lọt để ra ngoài; Mẹ có khối u ở đoạn dưới tử cung, ở cổ tử cung, ở đường sinh dục dưới, khối u này chặn đường ra của thai; Mẹ đã đẻ nhiều lần nên tử cung mỏng, nhão, các cơn co mạnh gây vỡ, rách lớp cơ đoạn dưới tử cung; Mẹ có vết mổ cũ ở tử cung (mổ tử cung lấy thai, mổ cắt bóc khối u ở tử cung) nên vết sẹo tử cung trở thành nơi yếu nhất, cơn co tử cung mạnh có thể làm toác vết mổ gây vỡ tử cung.
Về phía thai nhi: Thai nhi to quá không chui lọt qua khung chậu mặc dù khung chậu bình thường; Thai nhi dị dạng có đầu to quá mức do não úng thủy nên không qua được khung chậu; Thai nằm trong tử cung theo tư thế không bình thường như thai nằm ngang (ngôi ngang), thai không cúi đầu cũng không ngửa mặt lên (ngôi trán), thai đưa mặt ra trước nhưng cằm lại quay về phía xương cùng của người mẹ (ngôi mặt cằm sau). Các tư thế bất thường này làm cho thai không chui qua khung chậu để ra ngoài được trong khi các cơn co dồn dập cứ thúc thai nhi xuống gây vỡ tử cung.
Phải theo dõi thật sát các sản phụ đang chuyển dạ để phát hiện sớm dọa vỡ tử cung. Nếu cơn co quá nhanh và dồn dập thì tiêm ngay thuốc giảm co tử cung và tìm xem có nguyên nhân đẻ khó nào không. Nếu sản phụ bị vỡ tử cung thì phải chuyển ngay lên tuyến trên thật nhẹ nhàng và nhanh chóng hoặc mời tuyến trên về mổ lấy thai và khâu hoặc cắt tử cung ngay để cầm máu.
Đề phòng vỡ tử cung
Làm tốt công tác đăng ký quản lý thai nghén. Mọi thai phụ phải đến đẻ tại nhà hộ sinh xã (trạm y tế). Người nữ hộ sinh và y sĩ xã phải biết phát hiện sớm các nguyên nhân có thể gây vỡ tử cung để gửi các thai phụ này đến đẻ tại các cơ sở y tế có trung tâm phẫu thuật. Phải theo dõi thật sát các sản phụ đang chuyển dạ để tiên lượng được các ca đẻ khó và gửi đi tuyến trên thật kịp thời. Phải rất cẩn thận khi dùng thuốc tăng co tử cung vì dùng trước khi thai ra có thể gây vỡ tử cung. Không được kéo thai, xoay thai, cặp foóc-xép nếu chưa được huấn luyện, nếu không có chỉ định và không đủ điều kiện kỹ thuật.
|
Hướng dẫn xử trí cấp cứu dọa vỡ tử cung và vỡ tử cung
Xử trí dọa vỡ tử cung
Tại tuyến xã:
Thông tiểu.
Truyền dịch: natri clorua 0,9% hoặc ringer lactat.
Thuốc giảm co tử cung: nifedipin 10mg x 1viên, ngậm dưới lưỡi.
Thuốc giảm đau: morphin 10mg x 1ống, tiêm bắp.
Tư vấn cho sản phụ và gia đình, chuyển tuyến trên ngay, có nhân viên y tế đi kèm.
Tại các cơ sở khám chữa bệnh (bệnh viện) từ tuyến huyện trở lên:
Thuốc giảm co tử cung: nifedipin 10mg x 1viên, ngậm dưới lưỡi.
Thuốc giảm đau: morphin 10mg x 1ống, tiêm bắp.
Nếu đủ điều kiện đẻ đường dưới (cổ tử cung mở hết, đầu lọt thấp) thì làm foóc-xép.
Nếu không đủ điều kiện thì mổ lấy thai.
Xử trí vỡ tử cung
Tại tuyến xã:
Hồi sức chống choáng.
Thông báo tình trạng nguy kịch của người bệnh cho gia đình người bệnh.
Tiêm morphin 10mg x 1ống, tiêm dưới da để giảm đau, hạn chế sốc.
Truyền dịch natri clorua 0,9% hoặc ringer lactat trên đường vận chuyển.
Khẩn cấp chuyển người bệnh ở tư thế nằm lên tuyến trên, có nhân viên y tế đi kèm.
Nếu tình trạng nặng phải mời tuyến trên xuống hỗ trợ.
Tại các cơ sở khám chữa bệnh (bệnh viện) từ tuyến huyện trở lên:
Khẩn trương thực hiện song song hồi sức chống choáng và phẫu thuật cấp cứu.
Cắt tử cung bán phần hoặc hoàn toàn. Chỉ bảo tồn tử cung khi điều kiện cho phép.
Kiểm tra kỹ các tạng liên quan, nhất là bàng quang để xử trí các tổn thương, không bỏ sót.
Với tuyến huyện, trong trường hợp vượt quá khả năng chuyên môn thì phải mời tuyến trên xuống hỗ trợ. |
Theo SK&ĐS
Thông báo
