Những thực phẩm dễ bị vi khuẩn tấn công gây nguy cơ ngộ độc trong mùa nắng nóng

Nắng nóng gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm

Thời gian gần đây, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm khiến người dân hoang mang. Mới đây nhất là vụ 19 sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia TP.HCM được đưa vào viện vì có triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy sau bữa cơm tối. Hay trước đó, 15 học sinh của 4 trường tiểu học tại Thủ Đức (TP.HCM) cũng bị ngộ độc vì ăn sushi từ hàng rong bán trước cổng trường.

Trong số những vụ ngộ độc, đáng chú ý nhất là vụ hơn 500 người phải nhập viện sau khi bánh mì tại Đồng Nai. Trong đó có 12 bệnh nhân nặng phải chuyển viện, 2 bệnh nhi nặng nhất phải lọc máu hồi sức tích cực.

Tất cả những sự việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về thực trạng ngộ độc thực phẩm và vấn đề bảo quản thực phẩm, nhất là trong mùa nắng nóng như hiện nay.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, thời tiết càng nắng nóng càng tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật và vi khuẩn có hại sinh sôi, phát triển. Theo đó, những thực phẩm nếu không được bảo quản đúng cách dễ dẫn đến tình trạng bị ôi thiu, hư hỏng và có thể gây ra ngộ độc thực phẩm nếu không may ăn phải.

Theo phân tích của các chuyên gia, ở nhiệt độ 32-43 độ C, vi khuẩn phát triển nhanh nhất và làm thức ăn nhanh ôi thiu, nhiễm khuẩn. Trong đó, các thực phẩm dễ biến chất và gây ngộ độc là thực phẩm có nguồn gốc từ thịt (thịt luộc, nấu đông, chả, pate, xúc xích), sữa (bánh nhân sữa, sữa chua), cá (chả cá, cá luộc, cá khô, cá ướp, cá hộp). Bên cạnh đó, các thực phẩm từ ngũ cốc (gạo, sắn, lạc, đỗ), cơm, xôi… cũng dễ bị vi khuẩn tấn công trong mùa nắng nóng.

Mặt khác, nhiệt độ tăng cao khiến hệ miễn dịch cơ thể dễ suy giảm, nhất là ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi. Khi tiếp xúc với các độc tố của vi khuẩn trong thực phẩm, cơ thể giảm khả năng chống cự, dễ nhiễm bệnh và ngộ độc hơn.

Khi bị ngộ độc, người bệnh sẽ có những biểu hiện sớm từ 1- 3 giờ sau khi ăn, chủ yếu là triệu chứng tiêu hóa như: Buồn nôn, nôn, đau bụng vùng thượng vị từng cơn co thắt rồi đi ngoài nhiều lần, lúc đầu có phân, sau phân ít nước nhiều.

Các triệu chứng khác có thể xuất hiện là: Ngứa, mề đay, đau đầu, mệt mỏi. Các triệu chứng trên có thể đỡ dần sau khi nôn và đi ngoài nhiều lần, nhưng cũng có thể nặng lên gây ra suy sụp cơ thể do mất nước, mất điện giải, toan chuyển hóa và rối loạn thân nhiệt (lạnh hạ nhiệt hay sốt cao, co giật). Một số ít trường hợp có thể bị biến chứng nặng nếu nhiễm Salmonella lan rộng, xuyên qua ruột, có thể dẫn đến tử vong.

Một số loại thực phẩm dễ nhiễm vi khuẩn Salmonella như: Thịt gia cầm và các sản phẩm từ thịt; trứng và các sản phẩm từ trứng; sữa và các sản phẩm từ sữa; trái cây và rau củ, socola, ngũ cốc, bơ đậu phộng…

Phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm như thế nào?

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, để phòng ngừa nguy cơ bị ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, người dân cần đặc biệt lưu ý đến khâu lựa chọn, bảo quản thực phẩm và biết cách nhận diện thực phẩm đã bị biến chất, hư hỏng.

Do đó, ngay khi chọn thực phẩm, cần chọn các thực phẩm tươi, sạch, không dập nát, có nguồn gốc rõ ràng; ngâm rửa sạch rau, quả tươi, nhất là loại rau dùng ăn sống, rửa rau dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối.

Thực hiện "ăn chín, uống sôi". Che đậy bảo quản cẩn thận thức ăn đã được nấu chín, ăn ngay sau khi vừa nấu xong; không để lẫn thức ăn sống và thức ăn chín; không dùng chung dụng cụ chế biến thức ăn sống và thức ăn chín; rửa tay trước khi chế biến thực phẩm, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh…

Bên cạnh đó, cần bảo quản thực phẩm đúng cách. Không nên để thức ăn ở nhiệt độ bên ngoài quá 2 giờ. Với những thức ăn thừa nên để ở ngăn mát của tủ lạnh. Trước khi cất vào tủ lạnh cần đun lại để diệt hết vi khuẩn, sau đó để nguội, cất riêng vào từng hộp có nắp đậy. Thức ăn đã để ở ngăn mát, muốn ăn cần phải nấu lại, tuyệt đối không ăn được ngay.

Ngoài ra, không sử dụng lại các món ăn đã qua chế biến trong tủ lạnh quá 1-2 ngày. Bởi theo khuyến cáo của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), tủ lạnh chỉ bảo quản thực phẩm được trong một thời gian nhất định. Ngăn tủ lạnh chứa quá nhiều thực phẩm sẽ chặn luồng khí lạnh lưu thông khiến nhiệt độ bảo quản không được như mong muốn, dễ gây hư hỏng thực phẩm, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm...