Nỗ lực vì sự nghiệp dân số

Có được sự thành công đó là nhờ vào sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, của bộ chủ quản, sự tham gia tích cực các sở, ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội, của người dân và sự tâm huyết của các cán bộ, cộng tác viên dân số trên địa bàn Hà Nội.

 

Năm 2010 Hà Nội đã hoàn thành chỉ tiêu giảm sinh 0,2%o và giảm sinh con thứ 3 trở lên 1%, các chỉ tiêu khác tiếp tục được giữ vững và hoàn thành kế hoạch. Ảnh: D.Ngọc

 

Trong thập niên 80, 90 của thế kỷ trước, nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố (TP) lần thứ X, XI, Nghị quyết của HĐND TP, đã làm chuyển biến tích cực công tác DS-KHHGĐ của Thủ đô. Công tác DS-KHHGĐ đạt được một số kết quả quan trọng: Tỷ suất sinh năm 1980 là 28%o, đến năm 1992 đã giảm xuống 20,1%o bình quân mỗi năm giảm được 0,6%o, tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên đạt 1,58%...

Giai đoạn 1991 đến 2000, Hà Nội cùng với cả nước bước vào thời kỳ đổi mới, kinh tế tăng trưởng trên tất cả các lĩnh vực nhưng cùng với đó là sự gia tăng dân số nhanh đã trở thành một trong những nguyên nhân cản trở tốc độ phát triển kinh tế - xã hội. Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khoá VII, Thành ủy Hà Nội đã có Kế hoạch số 29/KH-TU ngày 19/7/1993 về thực hiện Chính sách dân số trên địa bàn Thủ đô. Nhờ sự chỉ đạo của các cấp uỷ, chính quyền cấp cơ sở tập trung củng cố tổ chức, nhân lực làm công tác DS-KHHGĐ ở địa phương; đầu tư kinh phí, đẩy mạnh thông tin giáo dục truyền thông và cung ứng dịch vụ KHHGĐ, chương trình dân số ở Hà  Nội thành công sớm hơn 5 năm so với mục tiêu Trung ương đề ra. Tổng tỷ suất sinh của Hà Nội đạt xấp xỉ 2 con; tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên thấp nhất cả nước (năm 1991 là 12,8%, năm 1999 chỉ còn 5,58%); đã có 46 xã, phường không có  cặp vợ chồng nào vi phạm chỉ tiêu sinh con thứ 3 (tăng 11 xã, phường so với năm 1998).

 

Giai đoạn 2001 - 2010 công tác dân số được thể chế bằng Pháp lệnh Dân số năm 2003; Nghị định 12/2000/NĐ-CP; Nghị định 171, 172/2004/NĐ-CP, theo đó Uỷ ban DS-KHHGĐ hợp nhất Uỷ ban BVCSTEVN thành Uỷ ban DS,GĐ&TE từ trung ương đến cơ sở. Nhằm đẩy mạnh thực hiện công tác dân số, ngày 22/3/2005 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 47-NQ/TW khẳng định: Tiếp tục quán triệt và kiên quyết thực hiện các quan điểm cơ bản của Nghị quyết TW 4 khoá VII. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP lần thứ XIII, XIV nêu rõ quan điểm: Con người là trung tâm, là mục tiêu và cũng là động lực quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của TP Hà Nội đến năm 2010... đầu tư cho con người, đầu tư cho công tác dân số là đầu tư gián tiếp có hiệu quả nhất.

UBND TP đã ban hành Chiến lược DS-KHHGĐ Hà Nội giai đoạn 2001 - 2010, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Kết quả các mục tiêu về ổn định quy mô dân số giai đoạn 2001 - 2005 được giữ vững, đạt chỉ tiêu giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên (năm 2001 là 5%, năm 2008 là 4,2% ở Hà Nội). Năm 2008, Nghị định 13, 14/2008/NĐ-CP của Chính phủ quy định công tác DS-KHHGĐ giao về ngành Y tế quản lý; cùng thời gian đó thực hiện Nghị quyết số 15/2008/NQ-QH của Quốc hội về mở rộng địa giới hành chính Thủ đô, Hà Nội mở rộng với 3.444km2, 29 quận, huyện, thị xã và 577 xã, phường, thị trấn.

Với quyết tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo của Thành uỷ, HĐND, UBND TP, nỗ lực của đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác dân số các cấp, Hà Nội đã vượt qua khó khăn, đạt nhiều kết quả tốt. Theo kết quả tổng điều tra dân số và nhà ở ngày 01/4/2009, dân số toàn Thành phố hơn 6,448 triệu người, tỷ lệ tăng dân số bình quân giai đoạn 1999 - 2009 là 2,0%/năm. Mật độ chung toàn TP là 1.926 người/km2. Năm 2010 Hà Nội đã hoàn thành chỉ tiêu giảm sinh 0,2%o và giảm sinh con thứ 3 trở lên 1%, các chỉ tiêu khác tiếp tục được giữ vững và hoàn thành kế hoạch.

 

Với những nỗ lực và kết quả đạt được trong công tác dân số, ngành DS-KHHGĐ của Thủ đô được tặng thưởng qua các thời kỳ: - Huân chương Lao động Hạng nhất (năm 2003);  Huân chương Lao động Hạng nhì (năm 1997);  Huân chương Lao động Hạng ba; Cờ thi đua xuất sắc của Chính phủ (năm 2000); Cờ thi đua dẫn đầu của UBND Thành phố các năm 2001, 2003, 2006;  Bằng khen của UBND Thành phố (năm 2008); Cờ thi đua xuất sắc của Bộ Y tế (năm 2009);  Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế (năm 2011).

Trong nhiều thập niên qua, thành tựu của công tác dân số Thủ đô từng bước góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng tuổi thọ trung bình, tăng cường chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng... Đặc biệt là cải thiện cơ cấu tuổi của dân số, làm cho nhóm dân số trong độ tuổi lao động chiếm đa số trong tổng số dân cư, tạo tiền đề cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Giai đoạn hiện nay công tác DS-KHHGĐ đang đứng trước những thách thức mới về quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số. Nhằm phát huy những kết quả đã đạt được và giải quyết các nhiệm vụ đặt ra cho công tác dân số Thủ đô trong thời gian tới, HĐND TP đã ban hành Nghị quyết số 05/2009/NQ-HĐND và UBND TP đã ban hành Đề án số 98/ĐA-UBND về "Một số giải pháp tăng cường công tác DS-KHHGĐ trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2015".

Trong thời gian tới, với sự quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thành uỷ, HĐND, UBND TP, tập trung tổ chức thực hiện của ngành Y tế, phối hợp của các sở, ban, ngành TP và các quận, huyện, xã, phường thị trấn công tác dân số sẽ vượt qua các khó khăn, thách thức để tiếp tục góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội và việc thực hiện thành công các Mục tiêu thiên niên kỷ.

 

Hà Anh