Nước mắt của mẹ Nhũ

Nhưng rồi người con duy nhất của mẹ đã ngã xuống vì Tổ quốc khi mới hơn 20 tuổi. Mẹ sống âm thầm từ đó đến nay trong căn nhà nhỏ giữa cánh đồng heo hút, cô đơn. Mẹ là Phạm Thị Nhũ, ở thôn Đọ Xá, xã Thanh Châu, Phủ Lý, Hà Nam.

Hạnh phúc muộn màng

Ông Phạm Văn Lập, Trưởng thôn Đọ Xá giới thiệu về mẹ Nhũ: “Ở xã này, bà mẹ Việt Nam anh hùng cao tuổi, sống cô độc nhất là mẹ Nhũ. Sinh được một đứa con trai thì hy sinh, chưa tìm thấy hài cốt. Người cháu duy nhất gọi bằng cô chăm lo, săn sóc cho mẹ cũng mất cách đây 3 tháng. Giờ mẹ sống cô độc một mình trong ngôi nhà nhỏ, buồn lắm...!”.

Để đến được nhà mẹ Nhũ, tôi và ông Lập phải băng qua những triền đê gồ ghề, lỗ chỗ “ổ trâu”, “ổ voi”. Mỗi khi mưa xuống, con đường lầy lội, ngập nước. Mẹ Nhũ kể: Mẹ sinh năm 1905, là con út trong một gia đình có 4 anh em. Bố mẹ bệnh tật mất sớm. Ba người anh trai cũng ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Năm 40 tuổi, mẹ Nhũ kết duyên với một người đàn ông cùng quê. Một năm sau (năm 1946), cậu con trai đầu lòng chào đời được đặt tên là Nguyễn Khắc Nghĩa. Cậu con trai giống cha như đúc nhưng vẫn không đủ để níu giữ hạnh phúc muộn màng của mẹ. Chồng mẹ bỏ vợ con đi xây dựng hạnh phúc với người đàn bà khác.

Niềm an ủi lớn nhất của mẹ khi ấy là Nghĩa. Nghĩa càng lớn càng cao lớn, đẹp trai. Khi anh 20 tuổi, nhiều cô gái trong làng quý mến, hay sang nhà giúp đỡ mẹ Nhũ để lấy tình cảm của Nghĩa, nhưng anh chưa kịp chọn cho mẹ một cô con dâu đã vội xung phong lên đường vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Những ngày đầu mới vào quân ngũ, Nghĩa còn hay viết thư về động viên mẹ. Nhưng sau này, thư thưa dần rồi bặt hẳn khiến mẹ Nhũ ăn ngủ không yên vì lo điềm dữ. Ngày ấy, mẹ Nhũ đi khắp nơi dò hỏi tin con nhưng chỉ nhận được những lời động viên chiến trường ác liệt, không thể biên thư về. Mãi đến năm 1975 khi đất nước hòa bình, mẹ Nhũ mới nhận được giấy báo tử. Anh Nghĩa hy sinh ngày 15/10/1970 ở chiến trường phía Nam.

 

Mẹ Phạm Thị Nhũ và Trưởng thôn Đọ Xá Phạm Văn Lập. Ảnh: TG

“Mẹ ở đây một mình, buồn lắm!”

Mấy năm trở lại đây, mỗi bữa mẹ Nhũ ăn chỉ được lưng bát cơm. Khi ốm đau, bên cạnh mẹ Nhũ có người cháu gọi bằng cô là Phạm Xuân Sánh (72 tuổi) lo lắng, chăm sóc giúp. Nhưng cách đây 3 tháng, ông Sánh đã qua đời. Sự ra đi của người cháu mà mẹ coi như con đã khiến mẹ thấy chới với, hẫng hụt. Bà Oánh, vợ ông Sánh cho biết: “Lúc chồng tôi còn sống, ngày nào ông cũng ở ngoài đó chăm sóc cô. Giờ cô đã ngoài một trăm tuổi ở một mình như vậy tôi lo lắm. Tôi thì hàng ngày qua nấu ăn, tắm rửa cho chứ không thể ngủ cùng vì nhà cũng chẳng còn ai. Nhiều lần tôi  bảo với cô chuyển về ở cùng, tối còn có người nói chuyện, chăm sóc nhưng cô không chịu. Cô bảo, ở lại nhà còn nhang khói cho con...”.

Có tận mắt chứng kiến hoàn cảnh của mẹ, tôi mới thấu hiểu nỗi buồn đơn độc và những khó khăn, thiếu thốn mà mẹ đang gánh chịu. Ngôi nhà chỉ chừng trên dưới 10m2, mẹ đang ở chẳng khác nào “lô cốt” chật hẹp mọc giữa khu đồi hoang xơ xác. Trong nhà chẳng có vật dụng gì đáng kể, không nhà tắm, nhà vệ sinh nên mỗi lần sinh hoạt cá nhân, mẹ Nhũ đều hết sức khó khăn. Tuy nhiên, mẹ không muốn chuyển đi nơi nào khác vì ở đây mẹ có bàn thờ của anh Nghĩa. Ngày ngày, mẹ vẫn thắp nhang trò chuyện với anh.

Cũng bởi ngôi nhà mẹ ở quá hẻo lánh nên mẹ còn phải chịu nỗi buồn không có láng giềng để trò chuyện. Vì vậy, mẹ rất khao khát được nói chuyện cùng mọi người. Hôm tôi về mẹ cứ nắm chặt lấy tay: “Con ở xa về, ngồi nói chuyện với mẹ một lúc nữa! Con về mẹ biết nói chuyện với ai. Mẹ ở đây một mình buồn lắm! Mẹ xin con! Nghe những lời nói của mẹ khiến tôi không thể cầm lòng”.

Tôi hỏi mẹ: “Thế bây giờ mẹ mong muốn điều gì nhất?”. Mẹ rưng rưng nước mắt trả lời: “Giờ mẹ đã bước sang tuổi 105,  anh em họ hàng không còn ai thân thích nên mẹ chỉ có một mong muốn cuối cùng là tìm được hài cốt của con trai. Chưa tìm được nó, mẹ chưa yên tâm nhắm mắt”-mẹ Nhũ khóc, nước mắt tràn trên khuôn mặt nhăn nheo.

Trao đổi với chúng tôi, ông Phan Văn Phong, cán bộ Văn hóa - Xã hội xã Thanh Châu cho biết: Giờ tuổi cao sức yếu, một mình mẹ Nhũ ở khu đồng không mông quạnh không có người chăm sóc thường xuyên nên rất lo ngại. Tôi hy vọng sẽ có nhiều người chung tay giúp đỡ mẹ vơi bớt phần khó khăn. Trước mắt, chúng tôi sẽ xin ý kiến cấp trên để xây dựng con đường dẫn vào nhà mẹ để việc đi lại dễ dàng hơn. Hy vọng, tâm nguyện này sớm thành hiện thực để những năm ngắn ngủi tuổi già của mẹ Nhũ được an ủi.

Hoàng Vững