Phát hiện cấu trúc kỳ lạ đang đội dãy Himalaya lên cao
Nghiên cứu mới bác bỏ một giả thuyết đã tồn tại 100 năm về những gì đang nâng đỡ Himalaya - dãy núi cao nhất trên Trái Đất.
Dãy núi Himalaya hình thành do sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo Á - Âu và Ấn Độ khoảng 50 triệu năm trước.
Khi đó, lực kiến tạo ép chặt Tây Tạng đến mức khu vực này bị sụp đổ và diện tích bị thu hẹp gần 1.000 km.
Dãy Himalaya nhìn từ phía Nepal - Ảnh: NATIONAL GEOGRAPHIC
Sau cùng, mảng Ấn Độ trượt xuống dưới mảng Á - Âu, làm tăng gấp đôi độ dày của lớp vỏ Trái Đất bên dưới dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng ở phía Bắc, góp phần nâng toàn bộ khu vực lên cao.
Trong một thế kỷ, lý thuyết phổ biến nhất cho rằng vỏ Trái Đất ở nơi 2 mảng chồng lên nhau có thể dày tới 70-80 km, đủ sức gánh chịu sức nặng của dãy Himalaya và Cao nguyên Tây Tạng.
Thế nhưng nghiên cứu mới vừa công bố trên tạp chí Tectonics đã chỉ ra kẽ hở quan trọng: Kết quả kiểm chứng bằng các công cụ hiện đại hơn cho thấy lớp vỏ Trái Đất sẽ tan chảy ở độ sâu khoảng 40 km do nhiệt độ khắc nghiệt.
"Nếu bạn có 70 km lớp vỏ, thì phần dưới cùng sẽ trở nên dẻo, giống như sữa chua. Bạn không thể xây một ngọn núi trên đỉnh sữa chua" - PGS Pietro Sternai từ Đại học Milano-Bicocca (Ý), tác giả chính, nói với Live Science.
Nhưng một thực tế là dãy Himalaya vẫn đang được nâng lên rất cao. Nhóm nghiên cứu Ý đã chỉ ra một cấu trúc đóng vai trò quan trọng trong vấn đề này: Một khối manti, tức khối vật liệu lớp phủ.
Lớp phủ là lớp nằm ngay bên dưới lớp vỏ Trái Đất, sở hữu vật liệu đặc hơn nhiều so với lớp vỏ và do đó không bị hóa lỏng ở cùng nhiệt độ. Trong điều kiện bình thường, lớp vỏ nhẹ hơn nên nổi lên phía trên lớp phủ.
Tuy nhiên, trong quá trình 2 mảng kiến tạo trượt đè lên nhau, một khối manti đã vô tình bị lôi lên khá gần bề mặt và bị kẹt chính giữa, không còn đường thoát xuống bên dưới.
Một khối manti đã bị mắc kẹt ở vị trí khá gần bề mặt, tạo nên sức mạnh cho cấu trúc gồm 2 lớp vỏ chồng lên nhau bên dưới dãy Himalaya - Ảnh: Tectonics
Vậy là bên dưới Himalaya, 2 lớp vỏ Trái Đất tạo ra đủ lực nổi để giữ cho khu vực được nâng lên, trong khi vật liệu lớp phủ cung cấp sức đề kháng và sức mạnh cơ học để cấu trúc đó được giữ vững.
PGS Simone Pilia từ Đại học Dầu khí và khoáng sản King Fahd (Ả Rập Saudi) cho biết việc đưa khối manti vào mô hình đã tạo ra mảnh ghép hoàn toàn khớp với lỗ hổng không thể giải thích trong lý thuyết cũ.
Người đàn ông ngất xỉu khi nhận ra đã "vứt nhầm" 20 thỏi vàng vào thùng rác
Chuyện đó đây - 1 giờ trướcMột người đàn ông đã vô tình vứt 20 thỏi vàng, trị giá hơn 3,7 tỷ đồng, vào thùng rác công cộng. Khi phát hiện sự việc, anh choáng váng đến mức ngất xỉu, khiến gia đình bàng hoàng.
Đào sâu 0,8m, đội công nhân phát hiện hơn 5 kg vàng: Công trường xây dựng lập tức bị phong tỏa
Chuyện đó đây - 16 giờ trướcNgoài vàng, nhiều cổ vật quý hiếm khác cũng được phát hiện, qua đó cung cấp thêm tư liệu quan trọng về đời sống và nghệ thuật thời Đường ở Trung Quốc.
Phi công tiết lộ điều đáng sợ nhất từng nhìn thấy khi đang bay
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcCơ trưởng Steve thừa nhận ông từng nhìn thấy "UFO" nhưng không phải theo "nghĩa truyền thống".
Vì sao nhiều phi hành gia bị rụng hết móng tay khi đi ra ngoài vũ trụ?
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcĐây không phải là một hiện tượng hiếm gặp hay do sự tấn công của các yếu tố ngoài hành tinh.
Điều khó tin đã xảy ra ở Sao Hỏa: Tin tốt về sự sống
Chuyện đó đây - 2 ngày trướcTàu MAVEN của NASA đã ghi nhận một tín hiệu điện từ lạ khi bay quanh Sao Hỏa.
Giải mã bí ẩn: Vì sao dơi có thể treo ngược hàng giờ mà không tốn sức?
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcNhờ cấu trúc cơ bắp, gân và móng vuốt đặc biệt được hình thành qua quá trình tiến hóa, dơi có thể treo ngược dễ dàng, tiết kiệm năng lượng và sẵn sàng thả mình để cất cánh bất cứ lúc nào.
Trái Đất bắt được sóng radio và tia X phát từ quá khứ 12 tỉ năm trước
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcMột thực thể "bất khả thi" từ vũ trụ cổ đại đã "đánh thức" nhiều đài thiên văn của người Trái Đất bằng sóng radio và tia X cực mạnh.
Spotify ra mắt hũ tro cốt tích hợp loa Bluetooth với mức giá "giật mình": Thế giới cần âm nhạc, và thế giới bên kia cũng vậy!
Chuyện đó đây - 4 ngày trướcSpotify nói ý tưởng đằng sau sản phẩm hũ tro cốt âm nhạc là ngay cả khi đã sang thế giới bên kia, những người quá cố vẫn có thể tiếp tục "phiêu" cùng những giai điệu yêu thích của họ cho đến tận vĩnh hằng.
Bức tượng 40.000 tuổi tiết lộ bước ngoặt của loài người
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcNguồn gốc một trong những phát minh vĩ đại nhất của loài người đã được tiết lộ thông qua những hiện vật bằng ngà voi.
Mỹ phát minh chất lỏng thần kỳ, đóng chai ánh sáng mặt trời cả năm trời không thất thoát
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcThậm chí loại chất lỏng này có mật độ năng lượng cao gấp đôi pin Lithium Ion thông thường, mở ra tiềm năng thay thế loại pin này trong tương lai.
Trái Đất bắt được sóng radio và tia X phát từ quá khứ 12 tỉ năm trước
Chuyện đó đâyMột thực thể "bất khả thi" từ vũ trụ cổ đại đã "đánh thức" nhiều đài thiên văn của người Trái Đất bằng sóng radio và tia X cực mạnh.
