Phát hiện cấu trúc kỳ lạ đang đội dãy Himalaya lên cao
Nghiên cứu mới bác bỏ một giả thuyết đã tồn tại 100 năm về những gì đang nâng đỡ Himalaya - dãy núi cao nhất trên Trái Đất.
Dãy núi Himalaya hình thành do sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo Á - Âu và Ấn Độ khoảng 50 triệu năm trước.
Khi đó, lực kiến tạo ép chặt Tây Tạng đến mức khu vực này bị sụp đổ và diện tích bị thu hẹp gần 1.000 km.
Dãy Himalaya nhìn từ phía Nepal - Ảnh: NATIONAL GEOGRAPHIC
Sau cùng, mảng Ấn Độ trượt xuống dưới mảng Á - Âu, làm tăng gấp đôi độ dày của lớp vỏ Trái Đất bên dưới dãy Himalaya và cao nguyên Tây Tạng ở phía Bắc, góp phần nâng toàn bộ khu vực lên cao.
Trong một thế kỷ, lý thuyết phổ biến nhất cho rằng vỏ Trái Đất ở nơi 2 mảng chồng lên nhau có thể dày tới 70-80 km, đủ sức gánh chịu sức nặng của dãy Himalaya và Cao nguyên Tây Tạng.
Thế nhưng nghiên cứu mới vừa công bố trên tạp chí Tectonics đã chỉ ra kẽ hở quan trọng: Kết quả kiểm chứng bằng các công cụ hiện đại hơn cho thấy lớp vỏ Trái Đất sẽ tan chảy ở độ sâu khoảng 40 km do nhiệt độ khắc nghiệt.
"Nếu bạn có 70 km lớp vỏ, thì phần dưới cùng sẽ trở nên dẻo, giống như sữa chua. Bạn không thể xây một ngọn núi trên đỉnh sữa chua" - PGS Pietro Sternai từ Đại học Milano-Bicocca (Ý), tác giả chính, nói với Live Science.
Nhưng một thực tế là dãy Himalaya vẫn đang được nâng lên rất cao. Nhóm nghiên cứu Ý đã chỉ ra một cấu trúc đóng vai trò quan trọng trong vấn đề này: Một khối manti, tức khối vật liệu lớp phủ.
Lớp phủ là lớp nằm ngay bên dưới lớp vỏ Trái Đất, sở hữu vật liệu đặc hơn nhiều so với lớp vỏ và do đó không bị hóa lỏng ở cùng nhiệt độ. Trong điều kiện bình thường, lớp vỏ nhẹ hơn nên nổi lên phía trên lớp phủ.
Tuy nhiên, trong quá trình 2 mảng kiến tạo trượt đè lên nhau, một khối manti đã vô tình bị lôi lên khá gần bề mặt và bị kẹt chính giữa, không còn đường thoát xuống bên dưới.
Một khối manti đã bị mắc kẹt ở vị trí khá gần bề mặt, tạo nên sức mạnh cho cấu trúc gồm 2 lớp vỏ chồng lên nhau bên dưới dãy Himalaya - Ảnh: Tectonics
Vậy là bên dưới Himalaya, 2 lớp vỏ Trái Đất tạo ra đủ lực nổi để giữ cho khu vực được nâng lên, trong khi vật liệu lớp phủ cung cấp sức đề kháng và sức mạnh cơ học để cấu trúc đó được giữ vững.
PGS Simone Pilia từ Đại học Dầu khí và khoáng sản King Fahd (Ả Rập Saudi) cho biết việc đưa khối manti vào mô hình đã tạo ra mảnh ghép hoàn toàn khớp với lỗ hổng không thể giải thích trong lý thuyết cũ.
Nhật Bản phát triển động cơ máy bay "như viễn tưởng": Múi giờ trở nên vô nghĩa với tất cả hành khách
Chuyện đó đây - 23 giờ trướcĐộng cơ siêu thanh mới của Nhật Bản có thể biến các chuyến bay 2 giờ đến Mỹ thành hiện thực.
Nhặt được “viên đá lạ” trong công viên, người phụ nữ sốc khi biết đó là báu vật hàng nghìn người cùng tìm kiếm
Chuyện đó đây - 1 ngày trướcMột người phụ nữ Mỹ bất ngờ tìm thấy viên kim cương trắng nặng 3,09 carat tại công viên công cộng nổi tiếng Crater of Diamonds State Park. Nơi đây được mệnh danh là “mỏ kim cương duy nhất trên thế giới mở cửa cho tất cả mọi người”.
Phát hiện 'món quà từ quá khứ' hàng tỷ năm tuổi ẩn sâu dưới lòng đất: Không cần dầu mỏ vẫn tạo đủ điện cho 400 hộ dân mỗi năm
Chuyện đó đây - 3 ngày trướcCác nhà nghiên cứu lần đầu đo được dòng hydro trắng tự nhiên rò rỉ liên tục từ lớp đá cổ tại Canada, mở ra triển vọng mới cho ngành năng lượng sạch.
Phát hiện mỏ vàng 61 triệu tấn dưới lòng đất làm rung chuyển thị trường, lập kỷ lục lớn nhất lịch sử đất nước
Chuyện đó đây - 4 ngày trướcVới trữ lượng ước tính vượt mốc 61 triệu tấn quặng, phát hiện này được kỳ vọng có thể làm thay đổi thị trường vàng toàn cầu.
Chinh phục "mỏ vàng lớn nhất hệ Mặt Trời": NASA công bố bước ngoặt
Chuyện đó đây - 5 ngày trướcTàu NASA sẽ mượn Sao Hỏa để "lấy đà", tăng tốc đến Psyche, vật thể được cho là mỏ vàng trị giá gấp 70.000 lần kinh tế toàn cầu.
Một hiện tượng đã xóa sổ gần như toàn bộ sự sống - sự kiện còn tồi tệ hơn cả ngày tận thế của khủng long
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcVà loài người đã được cảnh báo về một "sự sụp đổ" tương tự trong tương lai.
Ảnh vệ tinh tiết lộ hàng trăm ngôi mộ lạ bên bờ biển Đỏ
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcNhững ngôi mộ tập thể khổng lồ, có cái đường kính lên tới 80 m, đã được tìm thấy giữa vùng sa mạc hoang vắng giữa sông Nile và biển Đỏ.
Kéo lưới giữa biển khơi, ngư dân sợ hãi khi bắt được thứ đen sì nặng tới 200kg
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcMột sinh vật biển khổng lồ nặng gần 200kg bất ngờ xuất hiện trong mẻ lưới ngoài khơi khiến nhiều ngư dân không khỏi hoảng hốt. Hình dạng kỳ lạ cùng kích thước đồ sộ của nó khiến nhiều người liên tưởng đến một “quái thú biển sâu” hiếm gặp.
Vô tình ngã xuống bể bơi, người đàn ông tỉnh dậy bỗng dưng trở thành thiên tài
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcTrước đó, anh là một người bình thường, còn đang đối mặt nguy cơ thất nghiệp.
13 năm sau thảm kịch sập tòa nhà 8 tầng khiến hơn 1.000 người thương vong: Khu đất ám ảnh một thời nay chuẩn bị “hồi sinh”
Chuyện đó đây - 1 tuần trướcHơn một thập kỷ sau vụ sập Rana Plaza gây chấn động thế giới, khu đất từng xảy ra thảm họa công nghiệp nghiêm trọng nhất Bangladesh đang được lên kế hoạch tái phát triển thành khu phức hợp nhiều tầng.
Nhặt được “viên đá lạ” trong công viên, người phụ nữ sốc khi biết đó là báu vật hàng nghìn người cùng tìm kiếm
Chuyện đó đâyMột người phụ nữ Mỹ bất ngờ tìm thấy viên kim cương trắng nặng 3,09 carat tại công viên công cộng nổi tiếng Crater of Diamonds State Park. Nơi đây được mệnh danh là “mỏ kim cương duy nhất trên thế giới mở cửa cho tất cả mọi người”.
