Phát triển bền vững từ góc độ dân số

TS. Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ (bên phải) trình bày tóm tắt báo cáo Dân số và phát triển bền vững tại cuộc họp ngày 20/9/2012.  Ảnh: Lương Đảng.

Tham dự cuộc họp quan trọng này có đại diện Bộ Y tế, Bộ LĐ,TB&XH, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Chính phủ, Tổng cục DS - KHHGĐ, Tổng cục Thống kê, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.

Chủ động, ứng phó kịp thời

Tại Hội nghị, TS. Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ đã trình bày tóm tắt báo cáo Dân số và Phát triển bền vững. Tổng cục trưởng đã điểm lại các giai đoạn phát triển, các quan điểm về dân số của Liên Hợp Quốc, của Đảng và Nhà nước Việt Nam: Từ “Dân số và Kế hoạch hoá gia đình” đến “Dân số và Sức khoẻ sinh sản” và “Dân số và Phát triển”.

Tổng cục trưởng cũng nêu lên những thách thức lớn đối với công tác dân số hiện nay. Với quy mô dân số (87,8 triệu người năm 2011) đứng thứ 14 trên thế giới, thứ 8 châu Á và đứng thứ 3 khu vực Đông Nam Á, dân số của Việt Nam còn tiếp tục tăng lên trong thời gian tới do đang trong đà tăng dân số dù nước ta đã đạt được mức sinh thay thế từ năm 2006.

Dự báo đến năm 2050, dân số Việt Nam khoảng 120 triệu người. Đó là những thách thức không nhỏ cho Việt Nam về vấn đề việc làm, nhà ở, an ninh năng lượng, nước sạch, môi trường, giáo dục, chăm sóc y tế… Chất lượng dân số Việt Nam còn nhiều hạn chế; quản lý dân cư, phân bố dân cư còn chưa theo kịp sự biến động của dân số và yêu cầu của sự phát triển xã hội... Điều đó đòi hỏi các chính sách dân số phù hợp và hết sức linh hoạt. 

TS. Dương Quốc Trọng đã nêu lên 10 giải pháp, kiến nghị quan trọng để nâng cao chất lượng dân số.  TS. Dương Quốc Trọng cũng tin tưởng rằng, với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, ngành dân số sẽ thực hiện thành công Chiến lược DS/SKSS Việt Nam giai đoạn 2011-2020 cũng như góp phần tích cực vào việc thực hiện thành công Chiến lược Phát triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020.

Phiên họp cũng đã nghe báo cáo về chính sách dân số, lao động và xã hội của Bộ LĐ,TB&XH. Báo cáo một lần nữa nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa dân số với lao động, an sinh xã hội, đặc biệt là khi dân số nước ta đang ở thời kỳ cơ cấu “dân số vàng” và “già hoá dân số”.

Các giải pháp ngành Dân số đưa ra được đánh giá cao

Ý kiến thảo luận tại cuộc họp đã đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, số liệu phong phú, trình bày khúc triết của Tổng cục DS-KHHGĐ; đồng tình các giải pháp, kiến nghị được nêu ra. Ông Lê Khánh Tuấn, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh vai trò quan trọng của quy mô dân số trong xây dựng quy hoạch ngành giáo dục, đặc biệt là giáo dục bậc tiểu học. Ông Bùi Tất Thắng, đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, bà Đỗ Thị Thúy Hằng (Bộ Tài chính) nêu ý kiến về quy hoạch đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hợp tác nước ngoài trong đào tạo, sử dụng lao động… nhằm phát huy lợi thế cơ cấu “dân số vàng”. Ông Nguyễn Quang Thuấn,  Viện Khoa học Xã hội Việt Nam khẳng định những tác động của dân số tới các lĩnh vực đời sống xã hội không hẳn khi nào cũng thấy ngay hậu quả, ví dụ như vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh thì phải 20 năm sau mới thấy, tác động ở giáo dục thì phải sau 6 năm mới thấy…

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đánh giá cao sự chuẩn bị tích cực của Bộ Y tế, Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Lao LĐ,TB&XH trong việc xây dựng các báo cáo liên quan đến chủ đề rất quan trọng: Phát triển bền vững quốc gia từ góc độ dân số và chính sách lao động.

Phó Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng Đề án cấp quốc gia về phát triển dân số, lao động, đào tạo và chính sách xã hội phục vụ phát triển bền vững đến năm 2050. Đề án đặt ra các mục tiêu gắn dân số với phát triển bền vững, trong đó: Đảm bảo các vấn đề về dân số như quy mô, cơ cấu, chất lượng… Bảo đảm tận dụng tốt cơ hội “dân số vàng” nhằm phát triển kinh tế; Bảo đảm phát triển về mặt xã hội, y tế, giáo dục đồng bộ; Bảo đảm phát triển gia đình Việt Nam bền vững; Bảo đảm sự bền vững về tài nguyên, môi trường.

TS. Nguyễn Viết Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định quyết tâm của Bộ Y tế nói chung, Tổng cục DS-KHHGĐ nói riêng trong việc xây dựng Đề án trình Chính phủ, thực hiện tốt các nhiệm vụ đặt ra đối với ngành Dân số. Phó Thủ tướng đã giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, ban, ngành khẩn trương xây dựng Đề án và trình Chính phủ trong thời gian tới.

Lương Quang Đảng