Phó Thủ tướng: Chiến lược, nguyên tắc phòng, chống dịch bệnh ở Việt Nam không thay đổi

Phó Thủ tướng: Lực lượng tuyến đầu vững lòng, chiến đấu và chiến thắng dịch COVID-19

4 điểm xuất phát dịch bệnh

Tính từ ngày 27/4 đến nay, Việt Nam ghi nhận 442 ca bệnh COVID-19 tại 26 tỉnh/thành. Qua công bố giải trình tự gene virus SARS-CoV-2 và thực tiễn cho thấy, tốc độ lây lan nhanh hơn trước rất nhiều.

Trước số ca mắc mới mỗi ngày cao, trên nhiều tỉnh/thành phố, các chuyên gia nhận định có 4 điểm xuất phát dịch bệnh.

Thứ nhất, điểm xuất phát dịch từ Đà Nẵng (với ca bệnh ở khu cách ly trở về Hà Nam và quán bar, thẩm mỹ viện ở Đà Nẵng), đến giờ phút này, đã khoanh hết được F1. Dự kiến, khi xét nghiệm lại toàn bộ, trong thời gian tới có thể sẽ ghi nhận thêm một số ca nhưng không nhiều.

Thứ hai, điểm xuất phát từ Yên Bái (với ca bệnh từ các chuyên gia Ấn Độ, lây cho các chuyên gia Trung Quốc, lan xuống Vĩnh Phúc và một số địa phương), đến nay, khoảng 75% số ca F1, F2 đã được lấy mẫu xét nghiệm.

Thứ ba là nguồn từ Hải Dương (từ một người có liên quan đến lịch sử dịch tễ ở Lào về, lây lan cho 3 ca) đang được kiểm soát, theo dõi chặt chẽ.

Thứ tư đang nóng nhất, từ Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở 2, lây lan ra rất nhiều địa phương và bệnh viện.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì cuộc họp Ban chỉ đạo Quốc gia ngày 10/5. Ảnh: Văn Điệp

Đến nay, các bệnh viện và địa phương này đã cơ bản kiểm soát, khoanh vùng, lấy mẫu xét nghiệm các ca liên quan. Trong thời gian tới, từ 4 nguồn lây nhiễm này, mỗi ngày, cả nước có thể ghi nhận thêm 1 số ca nhưng cơ bản các nguồn lây nhiễm được kiểm soát.

"Ngoài 4 điểm xuất phát nêu trên, hoàn toàn có thể còn một điểm xuất phát trong cộng đồng mà chúng ta không biết nên bây giờ phải rất cảnh giác, nhất là những địa phương chưa ghi nhận các ca mắc COVID-19, phải thường xuyên giám sát chặt chẽ", Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam lưu ý.

Kiên trì chiến lược phòng chống dịch 

Qua các ý kiến, đánh giá lại công tác chống dịch 10 ngày qua, Phó Thủ tướng cho rằng, mặc dù Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Y tế tìm kiếm, đàm phán mua để có nguồn vaccine sớm nhất, nhiều nhất tiêm cho người dân, tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Y tế, hiện nguồn vaccine rất khan hiếm nên ít nhất từ giờ đến cuối năm 2021 chúng ta chưa thể có vaccine tiêm đại trà cho người dân, nên chưa thể có tác động của vaccine vào miễn dịch cộng đồng một cách đáng kể. Do đó, Phó Thủ tướng nêu rõ, mỗi người phải tuyệt đối tuân thủ thông điệp 5K, đặc biệt đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà. Các địa phương phải xử phạt nghiêm người đi đến nơi công công không đeo khẩu trang.

Phó Thủ tướng đã nhiều lần lưu ý các địa phương chú trọng an toàn với dịch bệnh, đặc biệt tại các khu công nghiệp, đặc biệt với biến chủng mới lây lan rất nhanh.

"Một số địa phương nói về việc thay đổi chiến lược phòng, chống dịch bệnh nhưng như các chuyên gia phân tích, đó chỉ là cách diễn đạt khác nhau, chiến lược và nguyên tắc của Việt Nam hoàn toàn không thay đổi, được quán triệt rõ ràng tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc của Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 với các bộ, ngành, địa phương, diễn ra vào ngày 7/5 trước đó" - Phó Thủ tướng nói.

Ngăn chặn là nguyên tắc đầu tiên trong chiến lược đã được Việt Nam kiên trì thực hiện trong gần 1,5 năm qua.

Để phát hiện nhanh nhất các ca bệnh, Phó Thủ tướng cho rằng, không chỉ theo dấu các F1, F2, F3 mà cần sàng lọc định kỳ, sử dụng các biện pháp xét nghiệm khác nhau ở những nơi có nguy cơ cao như bệnh viện, nơi tập trung đông người...

Về khoanh vùng, dập dịch, Phó Thủ tướng nhắc lại tinh thần, khi có ca nghi ngờ mắc COVID-19, lập tức khoanh vùng gọn nhất có thể "vì mục tiêu kép". Nếu chưa đủ điều kiện, ngay lập tức khoanh rộng hơn nhưng phải khẩn trương thực hiện các biện pháp sàng lọc, điều tra dịch tễ cần thiết để xác định đúng điểm cần khoanh vùng chặt, nghiêm.

Phó Thủ tướng lưu ý, trước khi thực hiện khoanh vùng cũng có nhiều biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn sự lây lan của virus. Từ thực tiễn các chùm ca bệnh ở Đà Nẵng, Vĩnh Phúc cho thấy, virus SARS-CoV-2 lây lan rất nhanh trong phòng kín như các quán bar, quán karaoke, cơ quả massage... Vì vậy, trước khi quyết định cách ly, khoanh vùng, các địa phương xem xét tạm dừng hoặc kiểm soát chặt chẽ hoạt động dịch vụ, kinh doanh nêu trên.

Ông đề nghị, khi xuất hiện dịch bệnh, các địa phương bình tĩnh, có giải pháp cần thiết, không làm xáo trộn và tác động tiêu cực đến đời sống của người dân và hoạt động kinh tế hơn mức cần thiết. Khi chưa xuất hiện dịch bệnh, các địa phương không được lơ là, chủ quan bởi người mang mầm bệnh đã có trong cộng đồng, có thể bùng phát dịch bất cứ lúc nào.

Khẳng định đến giờ phút này, Việt Nam vẫn đang phòng, chống dịch rất tốt, bằng những biện pháp của Việt Nam, Phó Thủ tướng nhấn mạnh chúng ta phải có lòng tin, kiên trì, không lung lay, thay đổi mà làm phải làm tốt hơn, cập nhật theo tình hình. 

"Trong bối cảnh hiện nay, không một quốc gia nào an toàn khi cả thế giới chưa an toàn. Không một người Việt Nam nào an toàn khi cả nước chưa an toàn. Mỗi người phải trách nhiệm trước hết với mình và người thân, sau đó là với đất nước, cộng đồng" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Chuyển từ thế "chạy theo" xét nghiệm sang "tấn công"

Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long tiếp tục nhấn mạnh Việt Nam "ở trong tình trạng báo động cao" do nguy cơ và khả năng lây nhiễm của virus mạnh.

Biến chủng virus SARS-CoV-2 của Anh lây lan nhanh gấp 170% (1,7 lần) nhưng biến chủng của Ấn Độ còn nhanh hơn, đặc biệt khả năng lây nhiễm trong môi trường không khí. Như vậy, đúng như bối cảnh dịch bệnh ở Việt Nam, những trường hợp tiếp xúc trong không khí, đặc biệt môi trường kín lây lan rất nhanh.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long tại cuộc họp Ban chỉ đạo Quốc gia ngày 10/5. Ảnh: Văn Điệp.

"Do vậy, chúng ta phải chuẩn bị cho kịch bản xấu hơn, đặc biệt kịch bản mua sắm", Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết.

Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết, trong bối cảnh hiện nay, phải coi xét nghiệm là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, khẩn trương thực hiện. Sau khi họp với các chuyên gia, Bộ Y tế thay đổi phương thức và tăng cường xét nghiệm sàng lọc COVID-19.

Thứ 1, cho áp dụng cho xét nghiệm kit kháng nguyên nhanh đại trà, cho phép các cơ sở đặc biệt như khu công nghiệp, nhà máy, dịch vụ lưu trú, khu vực tập trung đông người, đặc biệt với bệnh viện sẽ xét nghiệm thường xuyên.

Hiện Việt Nam đã có những kit kháng nguyên nhanh kể cả nhập khẩu nước ngoài về và cả trong nước sản xuất, đã cấp phép cho các loại sinh phẩm này. "Chúng tôi muốn mở rộng tối đa xét nghiệm" - Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng cho biết hiện công suất xét nghiệm của Việt Nam đã đạt cấp độ nhanh, tăng 1,7 lần so với thời kỳ cao điểm của đợt dịch Đà Nẵng (tháng 7/2020).

Thứ 2, tổng rà soát những người nhập cảnh, người tới các cơ sở vui chơi giải trí trong 1 tháng qua, bằng 2 phương thức xét nghiệm: Kháng nguyên và kháng thể; chuyển từ thế "chạy theo" xét nghiệm sang "tấn công", Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long khẳng định.

Thứ 3, việc xét nghiệm với người nhập cảnh trong các khu cách ly sẽ tiến hành cả xét nghiệm kháng nguyên và kháng thể; dùng kháng nguyên nhanh để sàng lọc ngay ban đầu, từ đó, đưa ra các phương thức khác nhau để ứng phó.

Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện có trên 300 giường bệnh phải có một phòng xét nghiệm khẳng định Realtime-PCR, qua đó, tăng khả năng mua sắm với tất cả cơ sở y tế trên toàn quốc nhằm đáp ứng nhu cầu xét nghiệm mở rộng.

Võ Thu