Sau sầu riêng, một báu vật trời ban của Việt Nam được cả thế giới ưa chuộng: xuất khẩu hơn 1 tỷ USD, Trung Quốc tích cực 'chốt đơn'

Năm 2024, Việt Nam ghi dấu ấn tăng trưởng mạnh mẽ cả về thị trường, sản lượng và trị giá xuất khẩu của ngành hàng rau quả. Đóng góp vào mức tăng trưởng trên phải kể đến các mặt hàng như sầu riêng, xoài,... và đặc biệt là dừa.

Từ con số khiêm tốn 180 triệu USD kim ngạch xuất khẩu năm 2010, ngành dừa đã phát triển mạnh mẽ, đạt hơn 900 triệu USD vào năm 2023 và vượt mốc 1 tỷ USD trong năm 2024. Tính riêng xuất khẩu trái dừa, Việt Nam đã thu về hơn 390 triệu USD, tăng 61,1% so với cùng kỳ, chiếm 5,47% thị phần trong tổng giá trị xuất khẩu rau quả. Trái dừa cũng là mặt hàng mang về kim ngạch lớn thứ 3, chỉ sau sầu riêng và thanh long.

Trung Quốc là một trong những thị trường xuất khẩu hàng đầu của trái dừa tươi Việt Nam, chiếm khoảng 25% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Đồng thời, Việt Nam cũng là nhà cung cấp dừa lớn thứ 3 cho Trung Quốc trong năm 2024, chiếm hơn 20% thị phần.

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Việt Nam hiện có khoảng 200.000 ha dừa, được trồng ở 15 tỉnh, thành phố, với sản lượng ước đạt 2 triệu tấn/năm. Khoảng một phần ba diện tích trồng dừa của nước ta đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ và châu Âu, chủ yếu tại các tỉnh Duyên hải miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long (Trà Vinh, Bến Tre). 

Trong đó, sản phẩm dừa xiêm xanh Bến Tre đã được cấp giấy đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa và chứng chỉ quốc gia về chỉ dẫn địa lý. Đến nay, toàn tỉnh Bến Tre có 133 mã số vùng trồng dừa với diện tích hơn 8.300 ha. Toàn tỉnh có 14 doanh nghiệp được cấp mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu dừa tươi sang thị trường Trung Quốc.

Cả nước có trên 600 doanh nghiệp sản xuất dừa và liên quan đến dừa. Điều này tạo lợi thế lớn cho xuất khẩu loại quả này. Nhờ những yếu tố trên, Việt Nam hiện là nước xuất khẩu các sản phẩm từ dừa lớn thứ 4 trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương và đứng thứ 5 của quốc tế.

Đặc biệt, đầu quý III/2023, ngành dừa có "đòn bẩy" là Nghị định thư của Trung Quốc cho phép nhập khẩu chính thức vào nước này. Cuối năm 2023, chúng ta lại có thư của Hải quan Mỹ cho phép nhập khẩu dừa tươi vào thị trường Mỹ. Điều này đã có tác động rất lớn, tạo hiệu ứng hình ảnh rất lớn cho trái dừa Việt Nam.

Trong tháng 10/2024, những container dừa tươi đã được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Đây là những lô dừa tươi đầu tiên xuất khẩu chính ngạch sang thị trường tỷ dân qua các cửa khẩu biên giới đường bộ phía Bắc.

Hiện nay, thương lái mua dừa khô của nông dân trong nước đầu tháng 2 với giá 80.000-110.000 đồng/chục, tăng từ 20.000-30.000 đồng/chục. Riêng dừa tươi giá cũng rất cao, từ 100.000-130.000 đồng/chục tùy loại dừa. Một trong những nguyên nhân khiến giá dừa tăng là do được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.

Các chuyên gia đánh giá, trái dừa Việt có khả năng cạnh tranh với hàng từ Thái Lan, nhờ vị ngọt thanh mát của giống dừa xiêm, vốn được ưa chuộng tại nhiều thị trường như EU, Mỹ, Canada và Hàn Quốc.

Khánh Vy