Sự lựa chọn khôn ngoan

Không ít người phụ nữ phương Đông sau khi lấy chồng đã nói rằng họ đã tìm thấy sự nghiệp ở trong gian bếp, nhưng chị Trịnh Thị Loan thì khi còn là con gái đã sớm biết sự nghiệp của mình ở trong bếp. Chị là người rất có duyên với lửa. Chị gắn bó với nó, yêu nó và ngọn lửa đã không phụ tấm lòng của chị.

 

Năm 1982 tốt nghiệp trường Đại học Thương nghiệp, Loan từ chối lời mời của nhà trường ở lại làm giảng viên. Các bạn sinh viên cùng khoá không tài nào hiểu được quyết định này của Loan. Ở Hà Nội, giảng dạy ở bậc đại học chẳng nhẽ không tốt hơn về nhà quê kiếm việc làm ư? Mặc các thầy và bạn bè vận động khuyên nhủ, Loan vẫn quyết về quê. Cô thích nấu các món ăn ngon. Từ bé Loan đã được mẹ dạy làm bếp rất cẩn thận. Người ta vào bếp như tiếp nhận một công việc nặng nề và cách rách nhưng Loan bao giờ cũng vào bếp với một niềm say mê sáng tạo. Nghĩ ra được một món ăn mới, cải tiến các món ăn dân tộc một chút để nâng cao hơn hương vị của nó đối với Loan là một niềm vui.

 

 

Hơn nữa, Loan thuộc lòng ý nghĩa của bốn chữ công - dung - ngôn - hạnh mà người xưa dành cho người phụ nữ. Một người vợ, một người mẹ nếu không thực hiện được bốn chữ đó thì chồng con bị thiệt thòi và gia đình kém yên vui. Vì thế Loan quyết tâm theo đuổi nghề bếp núc đến cùng. Về quê chị xin vào làm tại một cửa hàng ăn uống quốc doanh. Là kỹ sư hoá thực phẩm, nếm giọt nước mắm biết nó được làm bằng cá gì và độ đạm là bao nhiêu. Với nghề bếp núc mẹ truyền cho, Loan biết bát phở phải thế nào mới ngon, miếng thịt gà phải thế nào mới đạt tiêu chuẩn cao cấp, nhưng ngày đó cả nước đang nghèo đói, Loan không có điều kiện để trổ tài.

 

Lúc đó “Phở Mậu dịch” là một khái niệm được dùng để ví với những thứ gì dở nhất. Song “Phở Mậu dịch” ở gian hàng của Loan tuy không ngon như những bát phở nổi tiếng bây giờ nhưng cũng không quá dở như người ta nghĩ. Vì thế phở Loan trở thành nổi tiếng trong những năm bao cấp. Khi đất nước đổi mới, Loan nhận thầu một cửa hàng ăn uống quốc doanh, tự bỏ vốn ra kinh doanh và hàng tháng nộp lãi cho Nhà nước. Rồi năm 1990, chị thành lập Công ty cổ phần dịch vụ ăn uống Dạ Lan. Chị nghiên cứu các món ăn dân tộc, cải tiến thêm một chút cho phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng bậc trung và cao cấp.

 

Về đồ uống, chị nghiên cứu cải tiến loại rượu nếp cái hoa vàng cổ xưa, xử lý để giảm tối đa độc tố trong rượu nên được khách hàng rất ưa chuộng. Trong Hội chợ triển lãm toàn quốc sản phẩm này được tặng huy chương vàng và chị được tặng danh hiệu “Đầu bếp tài hoa”. Từ trưởng một quầy hàng ăn uống và giải khát, hai mươi năm bén duyên với ngọn lửa, giờ đây chị Loan đã là chủ một doanh nghiệp có 200 công nhân và với số vốn 12 tỷ đồng...

Trong lễ nhận cúp Bông Hồng Vàng dịp 8/3 năm nay, chị Loan tâm sự rất chân tình với các nhà báo: "Theo tôi, thành công của một người phụ nữ trước hết phải bắt đầu từ gia đình mình. Một người phụ nữ thành công phải là người vợ vượng phu ích tử, lo quán xuyến gia đình để chồng phấn đấu và thành đạt, chăm lo nuôi dạy con cái thật khoẻ, thật ngoan để chúng trở thành người hữu ích cho xã hội. Vì thế mà tôi theo đuổi đến cùng nghề bếp núc. Ngày 3 bữa chồng con tôi được ăn rất ngon. Tôi tự đứng bếp chứ không giao cho người giúp việc. Nhìn chồng con ăn ngon miệng tôi thấy rất hạnh phúc. Giờ chồng tôi cũng đã có vị thế trong xã hội, các con tôi cũng đã trưởng thành nhưng vẫn thích về ăn cơm nhà do tôi nấu." Chị Loan kể mãi về gia đình với tất cả niềm tự hào của một người vợ và một người mẹ. Hình như chị quên bẵng mất cái cúp danh giá chị đang cầm trên tay - phần thưởng đặc biệt dành cho nữ doanh nhân xuất sắc nhất.

Người phụ nữ có thiên chức riêng, nên phải gánh hai vai, việc chung và việc riêng. Không ít người mải lo việc chung mà sao nhãng thiên chức làm vợ, làm mẹ. Còn chị Trịnh Thị Loan, nhờ chọn cái bếp làm sự nghiệp mà thành công cả đôi đường chung riêng. Đó là một sự lựa chọn rất khôn ngoan vậy.

 

Nhà văn Hoàng Hữu Các