Bác sĩ Nguyễn Xuân Tịnh, khoa Mắt trẻ em, Bệnh viện Mắt Trung ươngcho biết: từ năm 2001 đến tháng 10/2009, riêng tại Hà Nội có gần 1.300 trường hợp võng mạc trẻ đẻ non (ROP) được điều trị.
Phát hiện muộn, mù vĩnh viễn
Mặc dù đẻ non ở tuần thứ 28, con chỉ cân nặng 1,2 kg nhưng vợ chồng chị N. ở Hưng Yên vẫn vui mừng khôn xiết vì sinh được bé trai kháu khỉnh. Thời gian đầu, bé phát triển hoàn toàn bình thường, nhưng khi bé được ba tháng, chị N. thấy hai mắt của con có màng màu trắng, phản xạ không nhanh nhạy. Đưa con đi khám tại Bệnh viện Mắt Trung ương, chị chết ngất khi được bác sĩ thông báo bé bị ROP, do phát hiện quá muộn nên bé bị mù vĩnh viễn cả hai mắt.
|
|
|
Trẻ sinh non bị ROP dễ mù vĩnh viễn. Ảnh minh họa. |
Theo bác sĩ Tịnh, võng mạc là màng mỏng, lót mặt trong thành nhãn cầu, giúp con người nhìn thấy mọi vật. Trong quá trình phát triển của thai nhi, mạch máu ở võng mạc xuất phát từ phần trung tâm phía sau rồi phát triển dần về phía trước và kết thúc vào lúc thai nhi được đủ tháng. Ở trẻ đẻ non, quá trình này chưa hoàn thành. Khi sinh ra, nếu các mạch máu tiếp tục quá trình phát triển bình thường thì trẻ không bị bệnh. Nếu mạch máu phát triển bất thường, trẻ sẽ mắc ROP và có nguy cơ bị mù vĩnh viễn. Điều đặc biệt nguy hiểm là, ở giai đoạn đầu, bệnh rất khó phát hiện, nhìn bên ngoài mắt của trẻ hoàn toàn bình thường. Còn khi đã biểu hiện ra ngoài (trong mắt xuất hiện màng trắng, mắt không phản xạ) thì đã ở giai đoạn quá muộn.
83% trẻ sinh quá non mắc ROP
Tiến sĩ Rosalind Anne Stevens, chuyên gia quốc tế hàng đầu về ROP, người đã tình nguyện đến Bệnh viện Mắt Trung ươnghướng dẫn kỹ thuật khám và điều trị ROP, chia sẻ: “Hầu hết trẻ bị ROP ở Việt Nam chỉ được đưa đi khám khi bệnh đã nặng. Một số gia đình vì quá khát khao tìm lại ánh sáng cho con đã gom góp hết tiền bạc đưa con ra nước ngoài điều trị nhưng kết quả hết sức hạn chế”. Khi dây thần kinh đã bị teo do tế bào võng mạc bị tổn thương quá nhiều, dù có phẫu thuật tại nước ngoài với các phương tiện hiện đại, trẻ vẫn không có cơ hội nhìn thấy ánh sáng.
Bác sĩ Tịnh cho biết, tỷ lệ bị ROP theo tuổi thai là 83% với thai dưới 28 tuần tuổi và 30% với thai trên 31 tuần tuổi; theo cân nặng là 90% đối với trẻ sinh ra chỉ nặng dưới 750 gr và 47% với 1000 - 1250 gr.
Các bác sĩ khuyến cáo, cần sàng lọc ROP ở tất cả những trẻ có cân nặng khi sinh dưới 2.000 gr và tuổi thai khi sinh dưới 34 tuần tuổi. Những trẻ nặng cân hơn và tuổi thai khi sinh lớn hơn nhưng lại có yếu tố nguy cơ như suy hô hấp, thở ôxy kéo dài, thiếu máu, nhiễm trùng… cũng cần được khám mắt.
Cách phòng tránh hiệu quả là quản lý thai nghén tốt để hạn chế bị đẻ non. Khi đã bị đẻ non, cha mẹ phải tuân thủ chế độ khám mắt cho trẻ, tốt nhất là khám sau khi sinh 3 - 4 tuần, tuyệt đối không được chủ quan khi nhìn bề ngoài mắt bé có vẻ bình thường. Nhiều trường hợp trẻ bị ROP đã được phẫu thuật, tổ chức xơ vẫn tiếp tục tăng sinh, gây co kéo, bong võng mạc nên cần phải tái khám theo chỉ định của bác sĩ.
Theo Báo Đất Việt
