Thâm cung bí sử (106 - 2): Người vợ tao khang

Khổng Minh nói rằng: “Vợ xấu như chén trà thơm”. Trà thơm thì càng nhâm nhi lâu càng thấy đậm đà. Vợ tôi không đẹp nhưng tấm lòng thì rất đẹp. Nhà tôi đồng cam cộng khổ với chồng, nuôi các con ngoan và khỏe mạnh. Bà ấy khô chân, gân mặt. Khô chân là sờ vào mu bàn chân không cảm thấy ẩm. Gân mặt là có một đường gân xanh chạy qua mắt cá chân chứ không phải nổi gân xanh ở mặt. Khô chân gân mặt đắt mấy cũng mua. Đàn bà khô chân gân mặt thì đảm đang lắm. Hoàn cảnh nào thì chồng con cũng có cơm ngon, canh ngọt để ăn. Ngày mới lấy nhau, hoàn cảnh chúng tôi khó khăn lắm, lúc nào cũng thiếu tiền nhưng vợ tôi không bao giờ kêu ca, phàn nàn. Đó là người vợ tao khang. Tao là bã rượu, khang là cám gạo. Chồng phải ăn bã rượu thay rượu, vợ phải ăn cám gạo thay cơm là cơ khổ lắm. Vợ chồng đã sống với nhau những ngày cơ khổ như thế thì sau này không thể bỏ nhau. Sách cổ có câu: “Tao khang chi thê bất hạ đường”. Vợ tao khang thì không được bỏ.

Nhà tôi mất năm 2000. Lúc đó tôi 55 tuổi và đang đi làm. Trước khi nhắm mắt, nhà tôi chỉ dặn mỗi một câu: “Em giao các con cho anh”. Buổi chiều đưa tang vợ, buổi tối bạn bè đến khá đông. Đàn ông thì sắp đặt cái bàn thờ của nhà tôi. Chị em thì mua quả bồ kết về đốt trong nhà để xua bớt lạnh lẽo. Xong việc thì mọi người ra về. Tôi trải chiếu ra sàn nhà để mấy bố con cùng nằm ngủ. Tôi sợ các con bị cô đơn và tôi cũng sợ cái cảm giác cô đơn của chính mình. Nằm thế thôi chứ tôi có ngủ được đâu, không tài nào nhắm mắt được. Tôi nói với các con: “Các con yên tâm. Bố sẽ lo cho các con được học hành đến nơi đến chốn, học cho đến khi sức các con không học được nữa mới thôi”. Nói thế chứ nuôi mấy đứa con ăn học là cả một vấn đề. Thằng cả nhà tôi lúc đó đang là sinh viên năm thứ 3 còn thằng thứ 2 và cô út thì đang học phổ thông. Kiếm tiền để nuôi con ăn học không dễ. Tôi không biết buôn bán, không biết làm doanh nghiệp, chỉ sống bằng cái đầu của mình thôi. Ngoài giờ hành chính, tôi làm thêm nhiều lắm, viết bằng khen, giấy khen cho phường, cho quận và cho thành phố, dịch tộc phả của các dòng họ, đọc những tấm bia cổ ở các làng lâu đời. Việc gì tôi cũng làm, miễn là có tiền để nuôi con. Rồi thằng cả tốt nghiệp Đại học, lấy vợ người Sài Gòn và lập nghiệp luôn ở trong ấy. Thằng thứ hai sau khi tốt nghiệp thì sang Pháp học nâng cao. Cô út học xong thì lấy chồng. Nhà còn trơ khấc một mình tôi, làm một mình, ăn một mình. Nhiều hôm tôi còn không nấu cơm. Một mình thì đi chợ làm gì, chế biến các món ăn làm gì, tốt nhất là đi ăn cơm bụi. Nếu bạn bè mời đi uống bia là đi ngay, vì được vui”.

(Còn nữa)

Tiểu phẩm của Khánh Hoàng