"Thâm cung bí sử" (62-3): Lịch sử dân ngụ cư ở Hà Nội

 

Cả cơ quan tôi toàn là văn nhân, nghệ sĩ cả nhưng chẳng có ai người Hà Nội gốc, dân ở quê ra hết. Có một người văn chương chữ nghĩa rất sang, ứng xử đầy lịch lãm, nom có vẻ là người ở phố, đó là nhà văn Đỗ Chu. Nhưng anh Đỗ Chu sinh ra ở Bắc Giang, mãi năm 1955 mới về Kinh Bắc sống và mới được đào tạo thành người ở phố. Cả Hội Nhà văn Việt Nam chỉ mình bác Tô Hoài là người Hà Nội gốc. Còn lại, các cây đa, cây đề như: Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Tuân, Xuân Diệu, Huy Cận, Nguyễn Thành Long, Thu Bồn, Phạm Tiến Duật, Trần Đăng Khoa đều ở quê ra.

 

Chưa có ai viết cuốn sách nào về người nhà quê ở Hà Nội. Nếu viết được tác phẩm đó thì đồ sộ lắm và hấp dẫn lắm. Bao nhiêu đời vua, ngự ở Hoàng thành Thăng Long có vị nào người Hà Nội gốc đâu. Ngay như Phùng Hưng, Ngô Quyền cũng là người xứ Đoài chứ đâu phải người Tràng An. Nhiều người nói Hà Nội là đất Địa linh Nhân kiệt. Địa linh thì đúng rồi. Trong bài ca Hà Nội, Nguyễn Đình Thi viết rằng: “Đây Hồ Gươm, Hồng Hà, Hồ Tây. Đây lắng hồn núi sông ngàn năm”. Chỉ một câu ấy là đủ. Mảnh đất lắng hồn núi sông ngàn năm là địa linh. Còn nhân kiệt là hào kiệt bốn phương tụ về chứ không phải Hà Nội sinh ra. Dân nhà quê làm nên lịch sử của Hà Nội. Cứ đọc kỹ lịch sử Việt Nam thì nhận ra ngay điều đó.

Trong cơ chế thị trường, người nhà quê ra Hà Nội càng nhiều hơn. Chẳng cần phải là giáo sư, viện sĩ hay nhà văn, nhà thơ gì hết, nếu họ muốn lấy Hà Nội làm nơi lập nghiệp thì đều có thể được. 22 năm trước đây, có một cặp vợ chồng trẻ từ Nam Định lên Hà Nội, thuê một căn nhà giấy dầu, rộng 28m2 để mở quán phở và bây giờ thành quán phở Đạo tiếng tăm ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Và sau hơn 20 năm bán phở bò, đôi vợ chồng ấy đã mua tới 3 căn nhà ở Hà Nội. Không chỉ người nhà quê đẻ ra các biển hiệu nổi tiếng mà nhiều con phố của Hà Nội cũng do người nhà quê sinh ra. Cụ Sinh Từ đẻ ra phố Sinh Từ nổi tiếng về dao kéo, nhưng cụ là người Hà Tây (cũ). Ông Cự Hải, kinh doanh hải sản nổi tiếng nhất phố Hàng Mắm là người Cự Đà vv và vv.

 

Đón đọc loạt "Chuyện thâm cung bí sử gia đình" tại mục Gia đình trên Giadinh.net.vn vào thứ 2, thứ 4, thứ 6 hàng tuần'   > Đọc toàn bộ Thâm cung bí sử tại đây