Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến làm việc tại tỉnh Nam Định

 

PGS.TS Nguyễn Viết Tiến – Thứ trưởng Bộ Y tế làm Trưởng đoàn công tác, PGS.TS Trần Văn Chiến – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ làm Phó Trưởng đoàn.

 

Cùng đi trong Đoàn có các đồng chí là lãnh đạo Thanh tra Bộ Y tế, Vụ Sức khỏe Bà mẹ trẻ em, Vụ Vụ DS-KHHGĐ, Vụ Khoa học – Đào tạo; chuyên viên các vụ đơn vị, văn phòng Tổng cục DS-KHHGĐ, Báo Gia đình & Xã hội, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam… Về phía tỉnh Nam Định có ông Bùi Đức Long – Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh, lãnh đạo Sở Y tế, Sở Tài chính, Sở Văn hóa Thông tin, Sở Nội vụ, Chi cục DS-KHHGĐ, Trung tâm chăm sóc SKSS và các ban, ngành, đoàn thể liên quan. 

 

Tỉ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao

Tại Hội nghị “Trao đổi, đánh giá thực hiện công tác DS-KHHGĐ” sáng nay, ông Trần Trung Kiên – Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Nam Định báo cáo với Đoàn công tác: Được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền cũng như sự vào cuộc của các ban, ngành, đoàn thể và sự nỗ lực của đội ngũ làm công tác DS-KHHGĐ thời gian qua công tác này đạt được nhiều kết quả tốt đẹp. Tỉ suất sinh giảm từ 18,6%o năm 2001 xuống 15,69%o năm 2010.

 

Tổng tỉ suất sinh năm 2001 là 2,54 con xuống còn 2,1 con vào năm 2010. Tỉ lệ sinh con thứ 3 trở lên hàng năm đều giảm: từ 16,7% năm 2001 xuống còn 13,72% năm 2010. Tỉ lệ người chấp nhận các biện pháp tránh thai hiện đại đạt gần 80%. Năm 2011, kết quả thu được vượt chỉ tiêu giao: tỉ suất sinh giảm 0,23%, số sinh con thứ 3 trở lên giảm 1,02%.

Tuy nhiên, trong 3 tháng đầu năm 2012, theo số liệu của 10 huyện, thành phố báo cáo số sinh là 6.779 trẻ và sinh con thứ 3 trở lên là 1.008 trẻ, tăng quá cao so với cùng kỳ năm 2011 (tăng 835 cháu); số sinh cao tập trung vào 5 huyện Hải Hậu, Trực Ninh, Ý Yên, Giao Thủy, Nam Trực.

 

Ông Trần Văn Chiến - Phó Tổng cục Trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ.

 

Để giải quyết tình trạng này, Nam Định triển khai Đề án “Can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại tỉnh Nam Định”. Năm 2010 Đề án được triển khai tại 93 xã của 5 huyện, thành phố. Đây là những xã có tỉ số giới tính khi sinh chênh lệch cao. Trong 2 năm triển khai đồng bộ các hoạt động tuyên truyền, kiểm tra, giám sát tại các địa bàn thuộc Đề án, bước đầu cho thấy nhận thức rõ rệt về thực trạng, nguyên nhân, hậu quả về mất cân bằng giới tính khi sinh của các cấp ủy đảng, chính quyền và người dân tại đây. Năm 2011, tỉ số giới tính khi sinh của tỉnh là 120/100 (giảm 1điểm % so với năm 2010 là 121/100).

Đặc biệt, theo ông Trần Trung Kiên, một trong số các nguyên nhân chủ yếu của việc tăng sinh và tăng sinh con thứ 3 trở lên là theo quan niệm của người dân, năm Nhâm Thìn 2012 là năm đẹp nên họ đã chuẩn bị cho việc sinh con vào năm này. Số phụ nữ trong độ tuổi kết hôn trong mấy năm gần đây tăng: Năm 2009 có 11.926 cặp, năm 2010 là 12.044 cặp và năm 2011 là 15.207 cặp. Bên cạnh đó, sự nhiệt tình, trách nhiệm của đội ngũ những người làm công tác DS-KHHGĐ ở cơ sở có phần giảm sút do không yên tâm công tác; kinh phí chương trình mục tiêu năm 2011 giao chậm nên việc triển khai các hoạt động bị hạn chế.

Theo số liệu của Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Nam Định, tỉ số giới tính khi sinh của tỉnh luôn cao hơn rất nhiều so với mức trung bình cả nước. Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh thất thường qua các năm, năm cao năm thấp và xảy ra khắp các huyện trên địa bàn tỉnh kể cả nơi có đông đồng bào giáo dân (Nghĩa Hưng, Xuân Trường, Giao Thủy), ở cả những vùng ven biển (Hải Hậu, Giao Thủy, Nghĩa Hưng), vùng chiêm trũng (Ý Yên).

“Mặc dù các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương cùng ngành chuyên môn, cùng các sở, ban, ngành tỉnh đã tích cực lãnh đạo, chỉ đạo song thực tế hiện tượng mất cân bằng giới tính khi sinh tại tỉnh Nam Định vẫn mất cân bằng nghiêm trọng, chưa kiểm soát được”, ông Kiên cho hay.

 

Bà Lưu Thị Hồng - Phó Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ Trẻ em.

 Cần có mô hình tổ chức ổn định, hiệu quả

 

Tại buổi làm việc, PGS.TS Trần Văn Chiến – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ nhấn mạnh: Việc can thiệp, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh là vấn đề được Chính phủ quan tâm, chỉ đạo quyết liệt. Nam Định có nhiều đặc trưng như tỉ lệ giáo dân cao, nhiều xã ven biển (nhu cầu sinh con trai để đi biển cao), tỉ lệ người dân làm nông nghiệp lớn nhưng làm công tác DS-KHHGĐ rất tốt. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là hiện nay Nam Định lại là một trong những tỉnh có tỉ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao. Ông Chiến cũng đề nghị Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cần có giải pháp đồng bộ và giải pháp đột phá để can thiệp, giảm thiểu tình trạng này.

 

Ông Bùi Đức Long - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Nam Định.

Ông Bùi Đức Long - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh cho biết, trong những năm qua công tác dân số được cấp ủy, chính quyền quan tâm và đạt được mức giảm sinh; gần đạt mức sinh thay thế. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ sự lo ngại sẽ khó đạt chỉ tiêu giảm sinh trong năm nay: “Tỉ lệ sinh con thứ 3 có giảm nhưng thấp và chưa có chuyển biến tích cực: 13 – 14%. Năm nay chúng tôi lo khó đạt chỉ tiêu giảm sinh. Qua quý I đã báo hiệu mức sinh cao hơn mọi năm. Tỉnh có tỉ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao và đã triển khai đề án can thiệp, giảm thiểu tình trạng này nhưng hiệu quả chưa rõ rệt. Đây là một thách thức và là vấn đề đáng suy nghĩ”.

 

Ông Long cho biết thêm, công tác DS-KHHGĐ còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong công tác tuyên truyền vận động với nhiều đối tượng khác nhau. Do đó, bên cạnh công tác truyền thông, vận động và vai trò tham mưu cho lãnh đạo địa phương, công tác DS-KHHGĐ rất cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sát sao của các cấp ủy, chính quyền địa phương. “Để thực hiện vai trò tham mưu tốt, gắn bó ngành với chính quyền địa phương, tôi nghĩ việc sắp xếp lại mô hình tổ chức của dân số trực thuộc UBND huyện và cán bộ chuyên trách xã trực thuộc Trung tâm DS-KHHGĐ, biệt phái làm việc tại xã là hợp lý. Đây là mô hình hợp lý và cần thiết, giúp phát huy được sức mạnh tổng thể của cả hệ thống chính trị” – ông Long nhấn mạnh.

Chiều cùng ngày, Đoàn công tác do PGS.TS Trần Văn Chiến phụ trách tiếp tục làm việc về tình hình mất cân bằng tỉ số giới tính khi sinh tại huyện Nam Trực, Nam Định.   Theo thống kê của Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Nam Trực, tỉ số giới tính khi sinh năm 2011 của huyện là 121 trẻ sơ sinh trai/100 trẻ sơ sinh gái.   Theo ước tính, 3 tháng đầu năm 2012 số trẻ sinh ra là 692 cháu, tăng 109 cháu so với cùng kỳ năm 2011. Số sinh con thứ 3 trở lên 91 cháu, tăng 18 cháu so với cùng kỳ năm ngoái; tỉ số giới tính khi sinh ước 3 tháng đầu năm 2012 là 132/100.

Cùng với ý kiến của ông Bùi Đức Long, các ý kiến của lãnh đạo Tổng cục DS-KHHGĐ, Sở Y tế, lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Trung tâm chăm sóc SKSS và các ban, ngành đoàn thể khác đều cho thấy sự trăn trở về những thách thức của công tác DS-KHHGĐ hiện nay. Các đại biểu đều đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Trong đó có giải pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm chính sách DS-KHHGĐ, nạo hút thai vì lý do lựa chọn giới tính.

Phát biểu kết luận, PGS.TS Nguyễn Viết Tiến – Thứ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo của HĐND, UBND tỉnh và những kết quả đạt được về DS-KHHGĐ ở tỉnh. Thứ trưởng đề nghị cấp ủy, chính quyền các cấp coi công tác DS-KHHGĐ là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong chương trình phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

 

Về tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, Thứ trưởng đề nghị trong thời gian tới, HĐND, UBND tỉnh cần có chỉ đạo Sở Y tế, Chi cục DS-KHHGĐ quyết liệt giám sát, xử lý về tình trạng nạo phá thai vì lý do giới tính. Cần có chế tài, chính sách, xử phạt nghiêm khắc cả với cơ sở y tế công lập và tư nhân khi thực hiện việc này.

 

Theo Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến, công tác truyền thông - giáo dục mang lại hiệu quả, lâu dài bền vững nhưng để làm được phải liên tục bền bỉ trong nhiều năm. Nam Định có số dân là người theo đạo Thiên Chúa chiếm tới 23%, cần tận dụng được sự đồng thuận của giáo dân trong công tác DS-KHHGĐ. Cũng tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến đề nghị Tổng cục DS-KHHGĐ rà soát, xem xét lại về bộ máy tổ chức, có được mô hình hợp lý, hiệu quả để cán bộ dân số cơ sở yên tâm công tác.

Hà Thư