Thủ tướng: "Công tác dân số và phát triển phải luôn là trọng tâm ưu tiên lâu dài của ngành y tế"

Tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam không ngừng tăng

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Y tế toàn quốc sáng 6/1, sau khi điểm lại một số thành quả nổi bật của ngành Y tế, một trong những yêu cầu mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra đó là công tác dân số và phát triển phải luôn là trọng tâm ưu tiên lâu dài của ngành y tế.

"Trong năm vừa qua, Thủ tướng đã phê duyệt 5 Đề án; Bộ Y tế và các địa phương khẩn trương triển khai thực hiện bằng những kế hoạch, chương trình hành động cụ thể để duy trì và tận dụng tối đa thời kỳ dân số vàng phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, đồng thời thích ứng được với xu hướng già hóa dân số trong những năm sắp tới" - Thủ tướng nói và cho rằng "chưa giàu đã già là câu hỏi đặt ra với Việt Nam".

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới dự Hội nghị Y tế toàn quốc. Ảnh: VGP/Quang Hiếu

Năm 2020 là năm thứ 14 Việt Nam duy trì bền vững mức sinh thay thế (mỗi phụ nữ trong tuổi sinh đẻ sinh trung bình 2,1 con). Theo kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng năm 2020, tầm vóc người dân được cải thiện, chiều cao trung bình của thanh niên nam đạt 168,1cm (tăng 3,7 cm so với năm 2009); nữ đạt 156,2cm (tăng 2,6cm so với năm 2009). Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thấp còi dưới 5 tuổi của Việt Nam là 19,6%, được coi là mức thấp theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Ngay khi phát hiện những vấn đề như trẻ em suy dinh dưỡng, thấp còi..., Việt Nam đã có những chương trình can thiệp để cải thiện. Theo Thủ tướng, điều này không chỉ đảm bảo một dân số có chất lượng (về cả thể lực, trí lực, tinh thần), mà điều quan trọng đây là nền tảng của một dân tộc cường thịnh.

"Ngành Y tế có trách nhiệm lớn lao trong nhiệm vụ này" - Thủ tướng nói.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh công tác dân số và phát triển phải luôn là trọng tâm ưu tiên lâu dài của ngành y tế.

Hiện tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam không ngừng tăng và đã đạt 73,7 tuổi (tăng 0,1 tuổi so với 2019), đứng thứ 56 trong tổng số 138 quốc gia, vùng lãnh thổ; đứng thứ 2 khu vực ASEAN chỉ sau Singapore dù thu nhập thấp hơn. Chương trình sức khoẻ cho người sau 60 tuổi là theo Thủ tướng là vấn đề cần được quan tâm hơn nữa.

Theo đại diện của UNDP, trong những năm qua HDI (chỉ số phát triển con người) của Việt Nam đã tăng nhiều bậc, theo người đứng đầu Chính phủ, đây là thành quả mà sự đóng góp của ngành Y tế, Giáo dục và các ngành xã hội khác rất quan trọng.

"Tôi cho rằng đây là những thành tựu đáng tự hào của đất nước, của ngành y tế, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu của Đại hội toàn quốc lần thứ XII của Đảng" - Thủ tướng nhấn mạnh.

"Lấy chất lượng và an toàn sức khoẻ người dân là mục tiêu quan trọng nhất"

Thủ tướng cũng bày tỏ vui mừng vì trong giai đoạn 2016 – 2020, hầu như năm nào ngành y tế cũng có những thành tích nổi bật trong lĩnh vực này.

Năng lực điều trị ở các tuyến được nâng lên rõ rệt; hầu hết các kỹ thuật cao trên thế giới đã được thực hiện ở Việt Nam, đặc biệt như ghép tạng, phẫu thuật nội soi, can thiệp tim mạch, điều trị ung thư, góp phần điều trị hiệu quả, cứu sống được nhiều người bệnh. Nhiều kỹ thuật trước đây chỉ làm được ở các bệnh viện Trung ương, tuyến cuối nay đã trở thành thường quy ở nhiều bệnh viện tỉnh, thậm chí ở huyện. Số giường bệnh trên 1 vạn dân tăng từ 25 (năm 2016) lên 28 (năm 2020).

Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng, tình trạng quá tải ở một số bệnh viện trung ương và tuyến cuối chưa khắc phục tốt. Cải cách thủ tục hành chính trong khám chữa bệnh còn là vấn đề, "cần tạo thuận lợi hơn nữa cho người dân về khám chữa bệnh". Thủ tướng đề nghị bản thân ngành y tế cũng phải biến nguy cơ thành thời cơ để tạo chuyển biến cơ bản, toàn diện trong thời gian tới.

Ngành y tế phải tiếp tục đổi mới, với trọng tâm là y tế cơ sở, phải có những giải pháp đột phá về chuyên môn, cơ chế tài chính cho y tế cơ sở, trạm y tế xã, đặc biệt phải tiếp tục hoàn thành gói dịch vụ y tế cơ bản cho y tế công cộng, y tế dự phòng, tạo động lực cho hoạt động y tế cơ sở; sớm hoàn thành Đề án phát triển nguồn nhân lực y tế vùng khó khăn trình Chính phủ phê duyệt.

"Không ngừng cải thiện chất lượng, lấy chất lượng và sự an toàn, sức khỏe của người bệnh, người dân là mục tiêu quan trọng nhất" - Thủ tướng nhấn mạnh.

Thực hiện công khai chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh để người dân được biết và có quyền lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh cũng là yêu cầu Thủ tướng đưa ra. Phải thực hiện việc liên thông, công nhận kết quả xét nghiệm, liên thông kết quả chẩn đoán hình ảnh giữa các bệnh viện, hạn chế tình trạng lạm dụng chỉ định xét nghiệm, góp phần tiết kiệm chi phí hàng trăm tỷ đồng trong hoạt động khám, chữa bệnh, tiến tới bệnh án dùng chung cho các tuyến.

Thủ tướng đồng ý với quan điểm của Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long về vấn đề xã hội hóa, kinh tế trong y tế cần phải phát huy mạnh mẽ trên cơ sở công khai, minh bạch, chống tham nhũng, tiêu cực và lợi ích nhóm. "Để người dân không phải gánh chịu chi phí không cần thiết, không thể đưa giá thiết bị lên 5-7 lần để lấy chi phí của người bệnh cao hơn 5-7 lần so với bình thường", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

Do đó, ngành Y tế cũng phải đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý cũng như cơ chế quản trị trong từng bệnh viện, cơ sở y tế; sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công cho ngành.

Về tự chủ bệnh viện, đến nay Chính phủ đã phê duyệt Nghị quyết về thí điểm tự chủ cho 4 bệnh viện: Bạch Mai, Việt Đức, K, Chợ Rẫy và phê duyệt các đề án tự chủ cụ thể cho Bệnh viện: Bạch Mai, K. Bộ Y tế và các bệnh viện khẩn trương thực hiện, sơ kết thí điểm để đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng, theo phương châm tự chủ không phải là tăng thu mà tự chủ là tạo điều kiện để các bệnh viện phát triển, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và tiếp thêm nhiệt huyết, sức mạnh để cán bộ y tế cống hiến hết mình cứu chữa, chăm sóc người bệnh.

Chính phủ quyết tâm cải thiện tình trạng quá tải bệnh viện, chất lượng dịch vụ y tế gắn với cơ chế tiền lương, giá dịch vụ y tế, bảo hiểm y tế. Do đó, Bộ Y tế cần chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện để tiếp tục triển khai lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế gắn với thực hiện bảo hiểm y tế, phấn đấu đạt mục tiêu hơn 95% vào năm 2025.

Nhấn mạnh vai trò nhân lực ngành y tế, Thủ tướng cho rằng, việc đào tạo bác sĩ, dược sĩ, y tá, hộ lý, điều dưỡng phải được kiểm soát chặt chẽ hơn, tất cả các cơ sở đào tạo không đủ điều kiện phải xem xét cho dừng...

Võ Thu