Thú vị khi gen Z kết hợp Tuồng với âm nhạc điện tử

Mới đây, chuỗi sự kiện Ái Long Địa - dự án táo bạo của Entropy Team do một nhóm bạn trẻ nhằm đưa nghệ thuật truyền thống Việt Nam bước vào không gian nightlife (cuộc sống về đêm) đã thu hút đông đảo khán giả yêu nghệ thuật, văn hóa.

Chương trình hướng đến 3 giá trị cốt lõi: Tôn vinh văn hóa Việt - làm sống lại vẻ đẹp truyền thống trong bối cảnh mới; Kết nối cảm xúc - biến nghệ thuật thành trải nghiệm sâu sắc, khơi dậy trí tưởng tượng và niềm tự hào; Khám phá vẻ đẹp bản địa - định vị lại giá trị truyền thống, khơi gợi lòng tự tôn trong giới trẻ.

"Nghệ thuật truyền thống không chỉ nên "nằm trong bảo tàng" mà cần được sống, được thưởng thức và được đồng hành cùng thời đại, khơi nguồn cảm hứng sáng tạo và niềm yêu đất nước trong thế hệ trẻ", đại diện Emtropy Team cho biết.

Trong số thứ ba, ban tổ chức giới thiệu hai trích đoạn nổi bật của vở tuồng Ôn Đình chém Tá, mỗi phần kéo dài khoảng sáu, bảy phút. Trong sắc đỏ bao trùm, các nghệ sĩ đến từ Nhà hát Tuồng Việt Nam diện trang phục đặc trưng của tuồng, biểu diễn vũ đạo uyển chuyển. Tiếng trống, kèn, nhị được phối với các giai điệu hiện đại, mang hơi thở mới mẻ. Phần nhạc do DJ Felix sản xuất mới hoàn toàn. Nhóm sản xuất nhạc chọn Techno vì tiết tấu chắc, độ vang sâu, phù hợp tính nghiêm trang và chất mạnh mẽ trong tuồng.

Ban tổ chức cho biết triển khai ý tưởng trong bốn tháng. Cả nhóm dành thời gian tìm hiểu về cấu trúc vở diễn, đạo cụ, cách hát, những chuyển động của diễn viên, ánh sáng, âm nhạc trong bộ môn nghệ thuật. Thách thức lớn nhất là làm sao hòa quyện với nhạc điện tử mà không mất bản sắc của tuồng.

Những năm gần đây, việc làm mới nghệ thuật truyền thống được nhiều người quan tâm. Hồi tháng 8/2024, vở múa "Đối diện với vô cùng" - tác phẩm kết hợp giữa vũ đạo, âm nhạc đương đại và các chất liệu tuồng. Sự kiện do dự án văn hóa nghệ thuật và sáng tạo đa ngôn ngữ Lên Ngàn phối hợp Nhà hát Tuồng Việt Nam, biên đạo múa Tú Hoàng thực hiện. Tác phẩm sử dụng chất liệu từ nhạc Vinahouse, cùng tiếng trống tế, đàn tranh, đàn bầu, tạo không khí huyền bí, hùng tráng.

Nghệ sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh - giám đốc dự án - mong muốn kết nối thế hệ nghệ sĩ trẻ Việt Nam và quốc tế cùng công chúng đến với sân khấu truyền thống thông qua vũ đạo, âm nhạc hiện đại.

Việc đưa chất liệu truyền thống vào âm nhạc hiện đại trở nên phổ biến. Năm 2020, ca sĩ Hà Myo ra mắt Xẩm Hà Nội - ca khúc kết hợp xẩm, rap và nhạc điện tử - nhận phản hồi tích cực. Mới đây, Jun Phạm lần đầu hát xẩm trong MV Bất tuyệt thao thao - sản phẩm khai thác truyện cổ tích Sơn Tinh - Thủy Tinh.

Trên một số chương trình âm nhạc, concert, các tiết mục hòa quyện giữa yếu tố truyền thống và hiện đại được khán giả trẻ đón nhận. Năm ngoái, ca khúc "Trống cơm" trong show "Anh trai vượt ngàn chông gai" được phối khí lại trên nền nhạc dân ca, kết hợp rap, vũ đạo, điểm nhấn là phần gảy đàn bầu của ca sĩ Soobin. Hay ở ca khúc "Mưa trên phố Huế", dàn "anh tài" thể hiện múa nón, điệu múa chén đặc trưng trong ca Huế, mang đến hơi thở mới cho tác phẩm.

Ông Tạ Văn Sốp - nguyên phó giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam - cho rằng nên có những chương trình giúp thế hệ trẻ biết đến tuồng, hiểu về bộ môn, từ đó dần khơi dậy tình yêu và trách nhiệm gìn giữ. "Đó là cách bảo tồn bền vững nhất", ông nói.

Theo tiến sĩ Lê Hồng Phước, người trẻ áp dụng công nghệ và âm nhạc hiện đại để làm mới các giá trị truyền thống là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, nếu chỉ tính đến chuyện làm mới, tác phẩm có nguy cơ xa rời bản chất của loại hình đó, bị lai tạp và trở thành một thứ khác. Vì vậy, người thực hiện cần am hiểu, không vội vàng sáng tạo nếu chưa vững kiến thức.